पुस्तकालयभाग ७

२२ कत्तक २०१५ बिक्रमी टोपन राम दे घर किरकी पूना

खड़ग निवास खड़ग कुण्ड, हरि हरि वेख वखांयदा। जोती खेल विच ब्रह्मण्ड, भेव कोई ना पांयदा। उत्भुज सेत्ज वेखे जेरज अंड, लक्ख चुरासी वेख वखांयदा। गुरमुखां करे आपे वंड, आप आपणी धार बंधांयदा। नाता तोड़े भेख पखण्ड, साचा मार्ग एका लांयदा। गुरमुख गुरसिख आत्म होए ना रंड, सृष्ट सबाई मेल मिलांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आप आपणी बूझ बुझांयदा। खड़ग कूट जगत निवास, हरि हरि दिस ना आया। पारब्रह्म प्रभ अबिनाश, खेले खेल सृष्ट सुबाया। जीवां जन्तां वेखे खेल तमाश, आदि अन्त वेस वटाया। साचे मण्डल पावे रास, हरिजन साचे वेख वखाया। काया मन्दिर वेख प्रभास, फल फुलवाड़ी दए लगाया। लहिण देण चुकाए दस दस मास, जो जन मंग मंगाया। पूरन करणहारा आस, करनी करता नाम धराया। जिस जन बख्शे चरन धरवास, धर धरनी दए सुहाया। पार कराए पृथ्मी आकाश, गगन पतालां वेख वखाया। हरिजन हरि मन्दिर काया घर, आप आपणा कर दरस, आप आपणा मेल मिलांयदा। साचा मेला हरि करतार, हरि हरि आप जणांयदा। काया मन्दिर सच द्वार, घर सुहञ्जणा इक्क वखांयदा। नौ दुआरे खोल्ह किवाड़, सृष्ट सबाई संग निभांयदा। आपणा महल्ल आप उसार, अन्दर मन्दिर इक्क बणांयदा। डूँघी कन्दर पावे सार, अछल अछल्ल आप रखांयदा। निरगुण बाती कर उज्यार, दीपक जोती इक्क जगांयदा। शब्दी धुन अपर अपार, अनहद ताल वजांयदा। नारी नर ना पावे सार, गुरमुख साजण मेल मिलांयदा। आदि जुगादी साची कार, जुग जुग मात करांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, हरिजन वेखे साचा घर, घर मन्दिर इक्क सुहांयदा। काया मन्दिर घर उजाला, हरि हरि जोत जगाईआ। गुरमुखां मेला दीन दयाला, घर मन्दिर दए मिलाईआ। वेख वखाए साचे लाला, घर साचे वज्जे वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग जुग लहिणा नेत्र नैणां, आप आपणा दरस दखाईआ। नेत्र नैण आपे खोल्ह, आपणी दया कमांयदा। शब्द अगम्मी आपे बोल, भेद अभेद आप खुल्हांयदा। नाम कंडे एका तोल, साचा तोला नाम धरांयदा। भाग लगाए काया चोल, जो जन मंग मंगांयदा। बज़र कपाटी कुण्डा खोल्ह, दस्म दुआरी वेख वखांयदा । आत्म सेजा वसे कोल, आप आपणा मुख छुपांयदा। हौली हौली रिहा बोल, आप आपणा राग अल्हांयदा। काया धरती रिहा मौल, धर धरनी इक्क वखांयदा। उलटा करे नाभ कँवल, अमृत धारा मुख चुआंयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आप आपणा दर सुहांयदा । गुरमुख मेला सच द्वार, हरि हरि आप कराईआ। मेले मेल मेलणहार, भेव ना कोई रखाईआ। गुरमुख सोहे इक्क द्वार, बंक दुआरा इक्क सुहाईआ। पुरख अगम्मड़ा अगम्मड़ी

कार, आदि जुगादि आप कराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, बंस सरबंस कोटन कोट सहँस सहँसर पार कराईआ। कोटन कोटी कोट, एका एक अख्वानया। गुरमुखां कढ्ढे वासना खोट, दुरमति मैल मिटानया। आलणिउँ डिग्गे जीव जन्त बोट, आप आपणी गोद उठानया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा साचा घर, घर साचा इक्क सुहानया। साचा घर हरि सुहंता, एका एकँकारया। एका जोत श्री भगवन्ता, जुग जुग ल्ए मात अवतारया। मेल मिलाए साचे कन्ता, वेखे बन्द किवाड़या। जो जन दर दुआरे होए मंगता, मंगे नाम दान दरस अगम्म अपारया। काया चोली आपे रंगदा, रंग मजीठी इक्क चढ़ा रिहा। आपणे अन्दर आपे लँघदा, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, टुट्टी गंढ्ढणहार गोपाल, गुरमुख वेखे साचे लाल, सन्त सुहेला इक्क अख्वा रिहा। सन्त साजण हरि हरि मीत, सतिगुर आप अख्वा रिहा। आप आपणी चले रीत, चाल अवल्लड़ी इक्क वखा रिहा। आपे हस्त आपे कीट, आपे पतित आप पुनीत, पतित पावन नाम धरा ल्या। गुरसिख ना देहुरा मन्दिर मसीत, गुरद्वार ना कोई जणा रिहा। गुरमुखां दए शब्द अनडीठ, काया मन्दिर अन्दर ताल वजा ल्या। मनमुखां सुत्ता दे कर पीठ, सन्त मनी सिँघ लेख लिखा ल्या। आप आपणे रक्खे साया हेठ, जिस जन आपणी दया कमा ल्या। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, शब्द सुनेहड़ा देवे वर, दर साचा इक्क सुहाया। शब्द सुनेहड़ा साचे सन्त, हरि हरि जोत जगाईआ। मेल मिलावा हरि हरि कन्त, नारी कन्त इक्क अख्वाईआ। काया चोली चाढ़्हे रंग बसन्त, उतर कदे ना जाईआ। रसना जिह्वा मणीआं मंत, नाम अमोला झोली पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, घर साचे दए वधाईआ। साचा घर सन्त दुलार, मनी सिँघ मन मानया। पारब्रह्म प्रभ ल्ए अवतार, खेले खेल दो जहानया। लोआं पुरीआं पावे सार, नौ खण्ड होए प्रधानया। सत्तां दीपां दए हुलार, लक्ख चुरासी जोधा सूरबीर बली बलवानया। गुरमुख साचे ल्ए उभार, जिस जन देवे नाम निधानया। एका अक्खर कर प्यार, दूजा भेव मिटानया। तीजा खोल्हे बन्द किवाड़, नेत्र नैण इक्क वखानया। चौथे पद देवे वाड़, देवे साचा ब्रह्म ज्ञानया। पंचम मेला मीत मुरार, हरिजन साचा घर पछानया। छप्पर छन्न ना कोई पसार, घर घर बैठा हरि भगवानया। निरगुण जोत कर उज्यार, लक्ख चुरासी खेल महानया। सन्त मनी सिँघ सांझा यार, सतिगुर पूरा देवे माणया। सिँघ बिशन कर प्यार, महल्ल अटल इक्क वखानया। अनहद देवे इक्क सतार, बहत्तर नाड़ा आप हिलानया। तिन्न सौ सट्ठ हाडी खेल अपार, पंज तत्त होए परधानया। रक्त बूंद दए अधार, अप तेज वाए पृथ्मी आकाश वखानया। मन मति पाए सार, बुध बिबेक इक्क वखानया। नौ दर रहे विचार, खेले खेल श्री भगवानया। दसवें मेला हरि करतार,

जो दर आए मंगे वर, दरस दरस दरस इक्क महानया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सन्त मनी सिँघ दर दर द्वार, सर्ब वखानयां। सन्त मनी सिँघ तेरा दर, हरि हरि जोत जगाईआ। आप आपणा ल्ए वर, लोकमात करे कुड़माईआ। जोती शब्दी खेल कर, पंज तत्त दए तजाईआ। अगम्म अगम्मड़े धाम वड़, अलक्ख निरँजण एका अलख जगाईआ। सृष्ट सबाई रिहा फड़, दिस किसे ना आईआ। ना कोई सीस ना कोई धड़, ना कोई आकार जणाईआ। पंच विकारा रिहा लड़, दर दर दए सजाईआ। गुरमुख विरला साचे पौड़े जाए चढ़, जिस आत्म ब्रह्म जणाईआ। एका अक्खर जाए पढ़, दूई द्वैती रहिण ना पाईआ। कलिजुग अग्नी ना जाए सड़, काम क्रोध लोभ मोह, हँकार ना होए हलकाईआ। पुरख अबिनाशी हरिजन हर घट जाए वड़, आप आपणी दया कमाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, मढ़ी गौर ना जाए सड़, ख़ाकी ख़ाक ना कोई रखाईआ। सन्तन मीता एकँकार, अकल कला अख्वांयदा। आदि जुगादी कर पसार, लोकमात भेख वटांयदा। कलिजुग तेरी खेल न्यार, लेखा लिख्त भेव ना पांयदा। हरि जू वस्सया सभ तों बाहर, हर घट आपे डेरा लांयदा। गुरमुखां देवे नाम अधार, आप आपणी बूझ बुझांयदा। वेखणहार सच द्वार, कवण द्वार जन सुहांयदा। एका देवे नाम भण्डार, गुरमुखां झोली आप भरांयदा। सतिजुग साचा बण वरतार, सन्त मनी सिँघ विच विचोला आप रखांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका शब्द एका बोला, इक्क जैकारा लांयदा। साचा घर मात सुहावणा, हरि साचा मेल मलन्नया। आप आपणा भेट चढ़ावणा, दूई द्वैती भाण्डा भन्नया। मदिरा मास रसन तजावना, भाग लग्गे काया छप्पर छन्नया। कोटन कोट प्रकाश रवि ससि करावणा, मिटे रैण अन्धेरी मस्सया। राग अनादा इक्क सुनावणा, पंच विकारा जाए भन्नया। महल्ल अटल उच्च मिनार डेरा लावणा, बज़र कपाटी तोड़े जिंदिआ। गुरमुख साचा संग रलावणा, पारब्रह्म सतिगुर पूरा घर साचे आपे मन्नया। हरिसंगत हरि मेल मिलावणा, खेले खेल दो जहानया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा साचा घर, खड़ग खण्डा हथ्थ उठावणा। घड़ग पुर निवास, हरि खण्डा तेज चमकारया। जन भगतां पूरन करे आस, देवे नाम सहारया। जिस जन तृष्ना लग्गी प्यास, तृष्ना भुक्ख निवारया। लेखे लाए स्वास स्वास, जो जन रसना गा रिहा। पावे सार पृथ्मी आकाश, दो जहानां मेल मिला रिहा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, दे मति आप समझा रिहा। गुरमुख वेख अधार, गुरमुख बूझ बुझाईआ। गुरमुख पावे सार, मनमुख भेव ना राईआ। सतिगुर पूरा कर उज्यार, आप आपणी जोत करे रुशनाईआ। गुरसिख मेला मीत मुरार, मेल मिलावा साचा माहीआ। मनमुखां दिसे अन्ध अँध्यार, एका रैण अन्धेरी छाईआ। इक्क इकल्ला एकँकार, एका रंग रंगाईआ।

सन्त मनी सिँघ सच प्यार, हरि साचे वड वड्याईआ। मित गत जाणे आप करतार, पुरख अबिनाशी भेव ना राईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, गुरमुखां देवणहारा वर, आप आपणी दया कमाईआ। दया कमाए दयानिध दाता, हरिजन वेख वखांयदा। सृष्ट सबाई आप ज्ञाता, भेव अभेद ना कोई जणांयदा। जिस जन बंधाए चरन नाता, आदि जुगादि संग निभांयदा। दरस दखाए इक्क इकांता, घर साचे फेरा पांयदा। खेलणहार आपे दाता, आप आपणा कर्म कमांयदा। सतिजुग तेरी साची गाथा, तेरा नाम जपांयदा। नाम चलाए एका गाथा, गुरमुख आप चढ़ांयदा। इक्क जपाए पूजा पाठा, एका इष्ट रखांयदा। एका तीर्थ एका ताटा, सर सरोवर इक्क नुहांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, गुरमुखां देवे साचा वर, सो पुरख निरँजण दया कमांयदा। सो पुरख निरँजण हरि मेहरवान, हरी हरि आप अख्वाया। जिस जन देवे जिया दान, नाम नामा झोली पाया। आत्म अन्तर ब्रह्म ज्ञान, पारब्रह्म समझाया। धर्म झुलाए इक्क निशान, दर साचे आप झुलाया। ना कोई दीसे पंज शैतान, जगत विकारा ना कोई रखाया। एका अक्खर इक्क ज्ञान, जगत विद्या मूल ना राया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, गुरसिख देवणहारा वर, घर साचा वेख वखाया। घर साचा दर साचा, साची बणत बणाईआ। जीउ पिण्ड जन वेखे काचा, पंज तत्त करी कुड़माईआ। त्रैगुण माया लग्गी आंचा, दिवस रैण रही जलाईआ। मन मनुआ नौ दुआरे नाचा, मति मतवाली रही शरमाईआ। बुध मति ना देवे साथा, बैठी नैण मटकाईआ। सगल विसूरा हरिजन लाथा, जो जन हरि नेत्र दर्शन पाईआ। सर्बकला आपे समरथा, गुरमुखां वेख वखाईआ। खेले खेल त्रिलोकी नाथा, त्रैभवन दए मिटाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपे देवणहारा वर, आप आपणा रंग रंगाईआ। काया चोली रंग रंगावणा, रंगणहार करतार। पहली मंग मंग मंगावना, शब्दी भरे भण्डार। दूजे तृष्ना भुक्ख गंवावना, खोल्हे बन्द किवाड़। चौथे चौथे पद समावणा, वा लग्गे ना तत्ती हाढ़। पंचम मीता घर साचे पावना, पुरख अबिनाशी साचा लाड़। नारी कन्त एका धाम सुहावना, साचा वेख इक्क अखाड़। शाह सुल्ताना वेख वखावणा, मेट मिटाए पंचम धाड़। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा साचा दर, जिस जन दर्शन पावणा।

बिशन सिँघ हरि तेरी याद, हरि हरि वेख वखाईआ। वेखणहार पारब्रह्म ब्रह्म ब्रह्माद, आदि जुगादि खोज खुजाईआ। हरि अनादी सुत वजाए साचा नाद, शब्द सुत उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, आप आपणा मुख छुपाईआ। आप आपणा मुख छुपा, भेव अभेद रखांयदा। सन्त मनी सिँघ आप जगा, साची

सेव लगांयदा। लेखा लिख्त विच ना गया आ, लिखणहार दिस ना आंयदा। सन्त मनी सिँघ उच्ची कूके सृष्ट सबाई दए हिला, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आप आपणा भेव रखांयदा। सन्त मनी सिँघ सुत दुलार, हरि हरि आप उपाया। शब्द शब्दी कर प्यार, जोती जोत जगाया। साचे अन्दर कर उज्यार, बाती दीवा इक्क टिकाया। कमलापाती खेल न्यार, दिवस रैण कराया। आत्म ताकी खोल्ह किवाड़, आपणा मुख दिखलाया। शब्द अगम्मी कर त्यार, गुर पूरे आप चढ़ाया। लहिणा देणा चुकाए बाकी विच संसार, जोती जोत कर रुशनाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, शब्द सुनेहड़ा देवे वर, दर घर साचा आप दवाया। सन्त मनी सिँघ सति जणाई, हरि हरि आप करांयदा। अट्ठे पहर वज्जदी रहे वधाई, गीत गोबिन्द अल्हांयदा। बिशन सिँघ रिहा समाई, पारब्रह्म आप अख्वांयदा। माया पर्दा बैठा पाई, शेर सिँघ शेर नज़र नहीं आंयदा। अन्तिम वेले पकड़े बाहीं, सृष्ट सबाई आप समझांयदा। गुरमुखां देवणहारा ठंडीआं छाईं, जुग जुग वेस वटांयदा। फड़ फड़ हँस बणाए काईं, चिन्ता सोग मिटांयदा। निथाविआं देवे साचा थाँईं, समरथ पुरख अख्वांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आप आपणा मुख छुपांयदा। सन्त मनी सिँघ शब्द जैकार, बिशन सिँघ सुणाया। सतिगुर पूरा लै अवतार, नर नरायण अख्वाया। पंज तत्त कर प्यार, आपणा रूप वटाया। प्रगट होवे विच संसार, कलिजुग अन्तिम डंक वजाया। जोती जगे अगम्म अपार, दो जहान वेख वखाया। ब्रह्मा विष्न देवत सुर दए हुलार, करोड़ तेतीसा आप जगाया। लक्ख चुरासी मारे मार, कूड़ी क्रिया दए मिटाया। गुरमुखां करे इक्क प्यार, एका नाम दृढ़ाया। चार वरनां दए सहार, ऊँचां नीचां मेल मिलाया। राज राजानां शाह सुल्तानां एका धाम बहाया। नाम खण्डा तेज कटार, मारी जाए वारो वार, दूसर दिस किसे ना आया। जोधा सूरबीर बली बलकार, गुर गोबिन्द वेस वटाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सन्त मनी सिँघ दित्ता वर, लेखा शब्द जणाया। शब्द जणाई हरि गोपाल, आपणी बूझ बुझांयदा। सन्त मनी सिँघ साचा लाल, आपणी गोद उठांयदा। करे कराए आप प्रितपाल, प्रितपालक नाउँ धरांयदा। काया मन्दिर वेख सच्ची धर्मसाल, सच सिँघासण आसण लांयदा। शब्दी शब्द चलाए पुरख अकाल, पुरख अकाल रूप वटांयदा। सिँघ बिशन आपे भाल, आपे सन्त मेल मिलांयदा। सन्त विचोला जगत दलाल, गुरसिख आप उठांयदा। नेड़ ना आए काल महांकाल, धर्म राए ना डन्न लगांयदा। तोड़णहारा जगत जंजाल, अन्त कन्त फेरी पांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, हरि सन्तन विच समांयदा। सिँघ बिशन अग्गों मोड़, सन्तन बचन अल्हाया। शेर सिँघ ना चढ़या साचे घोड़, वाग ना कोई हथ्थ उठाया। अन्दर मन्दिर ना लाया आपणा पौड़, महल्ल अटल ना वेख वखाया।

सुखमन नाड़ी गली सौड़, डूँघी भवर ना पार कराया। जगत तृष्ना लग्गी औड़, आत्म तृप्त ना कोई कराया। मिट्ठा होया रीठा कौड़, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आप आपणा मुख छुपाया। सन्त मनी सिँघ नाम ललकार, एका एक लगाईआ। सिँघ बिशन तेरा सच प्यार, साचा दर सुहाईआ। पुरख अबिनाशी एकँकार, आपणी कल वरताईआ। चरन ढहि पए द्वार, नेत्र नैण खुल्हाईआ। बन्द ना होए खुल्हा किवाड़, जोती नूर ना कोई खिचाईआ। आपणे अन्दर आपे ल्ए वाड़, आपणा बंधन पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, सन्त मनी सिँघ देवे सच सालाहीआ। सिँघ बिशन अग्गों बोला, एका एक सुणाया। ज्ञानी गुणी ना भाला भोला, ठग्ग ठगौरी ना कोई रखाया। मेरी बुध मेरा तोला, मेरा कुण्डा मेरे तन रखाया। तेरी सुध्ध तेरा डोला, तेरा तेरी झोली पाईआ। सिँघ शेर दुआरे ना होया गोला, आप आपणा मुख भवाया। काया मन्दिर अन्दर पाए रौला, दिवस रैण अन्धेरा छाया। फल फुलवाड़ी खिली गुलज़ार, रूप बसन्त ना वेख वखाया। झिरना झिरया ना नाभ कँवला, मुख स्वांत बूंद ना कोए चुआया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सन्त मनी सिँघ दित्ता वर, मेला घर घर साचा मेल मिलाया। सन्त मनी सिँघ साचा गुर, सिँघ बिशन जणाईआ। मिल्या मेल लिख्या धुर, घर साचे वड वड्याईआ। एका मार्ग रिहा धर, एका राह चलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सन्तन देवे साचा वर, साची धार चलाईआ। साची सिफ्त सलाह, आदि जुगादि एका एक अख्वाईआ। सन्त विचोला मात बणा, साचा सुख जणाईआ। अन्तिम ढोला दए सुणा, आप आपणे मुख अल्हाईआ। आत्म पर्दा ओहला दए चुका, पूत सपूता विचोला इक्क रखाईआ। काया चोला दए सुहा, पंज तत्त करे रुशनाईआ। राए धर्म ना दए सज़ा, सन्त मनी सिँघ संग रखाईआ। चरन कँवल कँवल ल्ए बहा, गुर पूरे हथ्थ वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणी मित आपणी गत, आपणे हथ्थ रखाईआ। गतिमित हथ्थ करतार, करनी करता आप रखाया। रत्ती रत्त विच संसार, रक्त बूंद मेल मिलाया। पंज तत्त कर प्यार, हड्ड मास नाड़ी चम्म वेख वखाया। मनमति दए अधार, बुध बबेका नाल रलाया। आप आपणा कर किनार, बैठा धाम सुहाया। घर महल्ल अटल उच्च मिनार, पुरख अबिनाशी डेरा लाया। निरगुण जोती कर उज्यार, नूरो नूर करे रुशनाया। सन्तन मीता हरि करतार, सति सति वेख वखाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सन्तन संग देवे वर दर द्वार घर हरि नर नरायण एका पाया।