पुस्तकालयभाग ८

२९ पोह २०१५ बिक्रमी मस्सा सिँघ दे घर बल पिण्ड गुरदासपुर

हरि पुरख सुल्तान, आदि जुगादिआ। हरि पुरख मेहरवान, खेले खेल ब्रह्मादिआ। हरि देवणहारा हरि हरि दान, दाता दानी आदि जुगादिआ। हरि वसे दो जहान, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आप वजाए आपणा नादिआ। शब्द नादि साची तूर, हरि हरि आप वजांयदा। सर्ब कला आपे भरपूर, एका एक अख्वांयदा। आपे नेड़े आपे दूर, हर घट आप समांयदा। सदा सुहेला हाज़र हज़ूर, एका रूप वटांयदा। नाता तोड़े कूड़ो कूड़, जुग जुग खेल खिलांयदा। हरि सन्तन देवे साची धूढ़, सतिगुर नाउँ उपांयदा। चतुर सुघड़ बणाए मूर्ख मूढ़्ह, जिस जन आपणे रंग रंगांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आदि निरँजण वेस वटांयदा। आदि निरँजण सर्ब सुख दाता, एका एक अख्वा रिहा। खेले खेल पुरख बिधाता, लोकमात लै अवतारया। जन भगतां चरन प्रीती निभे नाता, मेल मिलाए विच संसारया। अमृत आत्म देवे बूंद स्वांता, काया करे ठंडी ठारया। मिटे रैण अन्धेरी राता, निरगुण जोती इक्क जगा रिहा। बैठा रहे इक्क अकांता, एका दर सुहा रिहा। घट घट अन्दर मारे झाता, आप आपणा मुख छुपा रिहा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आदि जुगादी नाउँ धरा रिहा। आदि जुगादी हरि हरि मीता, पुरख निरँजण आप अख्वांयदा। आपे जाणे आपणी रीता, आपे मार्ग लांयदा। आपे परखणहारा नीता, लक्ख चुरासी वेख वखांयदा। आपे हस्त आपे कीटा, आपे ख़ाकी ख़ाक समांयदा। आपे वस्सया धाम अनडीठा, नेहचल धाम इक्क सुहांयदा। आप तपाए त्रैगुण अंगीठा, पंज तत्त आप जलांयदा। आपे जाणे आपणा भाणा मीठा, आपणे भाणे आप रहांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग जुग आपणी धार चलांयदा। धार अवल्ली हरि निरँकार, आदि जुगादि चलाईआ। निरगुण सरगुण खेल अपार,

एक अनेका वेस वटाईआ। शब्दी शब्द शब्द जैकार, धुन अनादी नाअरा लाईआ। ब्रह्म ब्रह्मादी पावे सार, पारब्रह्म वड्डी वड्याईआ। सुन्न समाधी कर उज्यार, धूंआँधार मिटाईआ। रवि ससि सेवादार, सेवक सेव लगाईआ। ब्रह्मा विष्न ख़बरदार, शिव शंकर बूझ बुझाईआ। करोड़ तेतीसा दर भिखार, सुरपति राजा इन्द मंग मंगाईआ। लोआं पुरीआं दए सहार, नाम डोरी बंधन पाईआ। गगन पतालां खेल अपार, धरत धवल सुहाईआ। आकाश प्रकाश वेखे चन्द सतार, मण्डल मण्डप डेरा लाईआ। लक्ख चुरासी करे आपे दास, घर घर विच आप टिकाईआ। आपे पवण आपे स्वास, आपे रसन चलाईआ। आपे करे बन्द खलास, बन्दीखाने आपे पाईआ। आदि पुरख इक्क अबिनाश, अबिनाशी करता वड वड्याईआ। जुग जुग वेखे खेल तमाश, जुग करता खेल खिलाईआ। आप उपजाए आपे करे नास, ना कोई दूसर संग रलाईआ। गुणवन्ता सर्ब गुणतास, गुण निधाना वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आदि पुरख अबिनाशी करता एकँकारा नाउँ धराईआ। एकँकारा हरि भगवाना, एका जोत जगांयदा। एका राग इक्क तराना, एका शब्द अल्हांयदा। एका शाह भूप सुल्ताना, एका तख्त सुहांयदा। एका मन्दिर इक्क मकाना, एका आसण लांयदा। एका सूरबीर नौजवाना, एका हुक्म चलांयदा। एका खेले खेल दो जहाना, दिस किसे ना आंयदा। एका रसना चिल्ला तीर कमाना, एका हथ्थ उठांयदा। एका लक्ख चुरासी बन्न्हे गाना, एका सगन मनांयदा। एका जेरज अंड भवाना, उत्भुज सेत्ज इक्क फिरांयदा। एका वरन बरन बनाणा, ऊँच नीच इक्क जणांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग जुग आपणी धार चलांयदा। धार अगम्मी हरि निरँकार, आपणी आप चलाईआ। खेले खेल विच संसार, जुग जुग वेस वटाईआ। कलिजुग तेरा भेव न्यार, भेव कोए ना पाईआ। लक्ख चुरासी गई हार, पढ़ पढ़ थक्की सर्ब लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग जुग आपणी धार चलाईआ। हरि हरि नूर जोत उजाला, हरि हरि आप करांयदा। प्रगट होया दीन दयाला, दया निध आप अख्वांयदा। वसणहारा सच्ची धर्मसाला, थिर घर साचा इक्क सुहांयदा। भगतन मीता सति रखवाला, नित नवित्त वेस वटांयदा। जुग जुग चले अवल्लड़ी चाला, चाल निराली इक्क जणांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग अन्तिम वेख वखांयदा। कलिजुग अन्तिम वेखणहारा, एका एक अवतारया। जोती जामा भेख न्यारा, दिस किसे ना आ रिहा। डंक वजाए शब्द अपारा, सच नगारा, इक्क सुणा रिहा। ब्रह्मण्डां खण्डां करे ख़बरदारा, लोआं पुरीआं आप जगा रिहा। नौ खण्ड पृथ्मी दए हुलारा, सत्तां दीपां आप उठा रिहा। साधां सन्तां कर प्यारा, आत्म ब्रह्म जणा रिहा। मेट मिटाए धुँधूकारा, सच ज्ञान दृढ़ा रिहा। दीपक जोती कर उज्यारा, जोत निरँजण सेवा ला रिहा। अनहद

शब्द सुणाए सच्ची धुन्कारा, काया मन्दिर ताल वजा रिहा। अमृत आत्म देवे ठंडी ठारा, नाम प्याला भर प्या रिहा। मेट मिटाए काम क्रोध लोभ मोह हँकारा, शब्द खण्डा आप उठा रिहा। खोल्हणहारा बन्द किवाड़ा, बजर कपाटी आप तुड़ा रिहा। आत्म सेजा कर प्यारा, हरिजन साचे आप जगा रिहा। साची सेजा पैर पसारा, निरगुण निरगुण डेरा ला रिहा। एका दर एका घर एका हरि मिले मेल कन्त भतारा, घर साचे मंगल गा ल्या। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, एका आपणा नाउँ धरा ल्या। नाउँ अवल्ला हरि निरँकार, आदि जुगादि रखांयदा। वल छल सर्ब संसार, वेद कतेब ना कोई लिखांयदा। इक्क अकल्ला खेल अपार, खेलणहारा दिस ना आंयदा। जलां थलां पावे सार, जंगल जूह उजाड़ पहाड़ डूँघी कन्दर फोल फोलांयदा। सच महल्ला कर त्यार, निरगुण दीवा बत्ती इक्क टिकांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, निहकलंका नाउँ रखांयदा। निहकलंका हरि समरथ, अकल कला अख्वाईआ। शब्द जणाई महिमा अकथ, भेव कोई ना पाईआ। आप चलाए आपणा रथ, वड दाता बेपरवाहीआ। जगत विकारा पाए नथ्थ, माया ममता मोह तजाईआ। देवणहारा साची वथ्थ, सच भण्डारा इक्क वरताईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, चार वरनां करे जणाईआ। साचा नाम शब्द भण्डारा, हरि सतिगुर आप वरतांयदा। चारे कुन्टां पावे सारा, दहि दिशा वेख वखांयदा। लक्ख चुरासी दए अधारा, एका नाम धरांयदा। साचे कंडे तोले तोलणहारा, तेरां तेरी धार चलांयदा। गुर नानक बोले बोलणहारा, एका बोला रसन अल्हांयदा। काया चोला ना कोई प्यारा, जोती शब्दी मेल मिलांयदा। सोहँ ढोला बोल जैकारा, निरगुण निरगुण दर्शन पांयदा । आपे बैठा सच दुआरा, अबिनाशी करता पुरख मनांयदा। देवे दरस अगम्म अपारा, अलख अलखना दरस दिखांयदा। मेल मिलाए मीत मुरारा, थिर घर साचा इक्क सुहांयदा। थिर घर बैठ सच्ची सरकारा, साचा धाम सुहांयदा। नानक सतिगुर कर प्यारा, एका वस्त झोली पांयदा। नाम सति भर भण्डारा, आपणी दया कमांयदा। चार वरन बण वरतारा, ऊँचां नीचां झोली पांयदा। चाढ़्हे रंग अपर अपारा, जो जन रसना गांयदा। कलिजुग वेखे कूड़ पसारा, अन्तिम आपणा खेल खिलांयदा। जुग जुग बण भिखारा, दर अग्गे सीस झुकांयदा। चौथे जुग होया ज़ाहरा, चौदां चौदां वेख वखांयदा। चौदां तबकां इक्क प्यारा, एका आसण लांयदा। चौदां सद मेल भतारा, साचा राह तकांयदा। अन्तिम छड्डणा पए संसारा, थिर कोई कहिण ना पांयदा। आपे डिग्गा चरन दुआरा, रो रो नीर वहांयदा। सतिगुर नानक कर प्यारा, आपणी गोद उठांयदा। एका जोती दस अवतारा, तेरा मूल चुकांयदा। राणी अल्ला लाए नाअरा, हू हू वेख वखांयदा। ऐनलहक्क हो खुआरा, हक्क हकीकत धक्का लांयदा।

बेऐब ख़ुदाई परवरदिगारा, शरअ शरीअत आप जणांयदा। लाशरीक वेख संसारा, साचा खेल खिलांयदा। नबी रसूलां पार किनारा, कुतब गौंस ना कोई सदांयदा। मुल्लां शेख़ करन हाहाकारा, बगल कुरान उठांयदा। तीस बतीस ना करे प्यारा, सच मुसल्ला ना कोई विछांयदा। रोज़ा बांग हाहाकारा, घर घर आप करांयदा। उम्मत उम्मती होए खुआरा, ना कोई धीर धरांयदा। मक्का काअबा पावे सारा, दो दो आबा वेख वखांयदा। हक्क जनाबा खेल न्यारा, आप आपणा खेल खिलांयदा। पंडत पांधे मारे मारा, जूठ झूठ रहिण ना पांयदा। वेद व्यासा बण लिखारा, हरि का भेव खुल्हांयदा । प्रगट होवे विच संसारा, पूत सपूता नाउँ रखांयदा। गौड़ ब्रह्मण मीत मुरारा, उच्चे टिल्ले नाअरा लांयदा। दीवा बाती कर उज्यारा, एका जोती डगमगांयदा। साचे अस्व हो अस्वारा, सोलां कलीआं आसण लांयदा। पुरख अबिनाशी खेल न्यारा, सच सिँघासण डेरा लांयदा। सर्ब गुण तास मीत मुरारा, आदि पुरख अबिनाशी करता नाउँ धरांयदा। खेले खेल अगम्म अपारा, अगम्म अगम्मड़े धाम सुहांयदा। जुग जुग जाणे आपणी कारा, आपणा कर्म कमांयदा। वेद कतेब ना पावण सारा, ब्रह्मा विष्न शिव निउँ निउँ सीस झुकांयदा। कोटन कोटि मंगण दर दुआरा, हरि साचा भिच्छया पांयदा। आपे सतिगुर गुर अवतारा, पारब्रह्म ना कोई अख्वांयदा। आपे नर नरायण हो उज्यारा, आप आपणी किरत कमांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जोती जोत डगमगांयदा। जोती जोत आप जगा, आपणी दया कमाईआ। पंज तत्त साचा मेल मिला, नानक निरगुण विच समाईआ। एका वस्सया साचे थाँ, थान थनंतर डेरा लाईआ। शब्द अनादी एका गा, इक्क सितार हिलाईआ। बोध अगाधी भेव खुल्हा, लक्ख चुरासी रिहा समझाईआ। मोहण माधव माधी मेल मिला, आप आपणा रंग रंगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आपे वेख वखाईआ। वेखणहारा निरगुण धार, एका पुरख अकाल। साचे सन्तां करे प्यार, दीनां बंधप दीन दयाल। एका बख्शे अमृत धार, नेड़ ना आए काल महांकाल। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, तोड़नहारा जगत जंजाल। कलिजुग तेरा जगत जंजाला, त्रैगुण बंधन पाया। सृष्ट सबाई होए बेहाला, पंज तत्त विकारा छाया। ना कोई शाह ना कंगाला, धर्म हट्ट ना कोई खुल्हाया। ना कोई जोती अग्नी शक्ति ज्वाला, ना कोई रूप वटाया। ना कोई मेल मिलाए हरि गोपाला, हरि हरि दर्शन किसे ना पाया। गल अठोत्तरी एका माला, अट्ठ तत्त ना कोई प्रनाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, घर तेरा वेखण आया। कलिजुग तेरा कूड़ पसारा, चार कुन्ट दुहाईआ। भरमे भुल्ला सर्ब संसारा, भरम गढ़्ह ना कोई तुड़ाईआ। हरि का शब्द ना किसे विचारा, फोकट सभ पढ़ाईआ। धुनी नाद ना सुणे अनहद धारा, ढोलक छैणे रहे वजाईआ। अमृत मिल्या ना

ठंडी ठारा, सर सरोवर रिहा नुहाईआ। दुरमति मैल ना कोई उतारा, मनमति होई हल्काईआ। नेत्र लोचण नैण दरस ना पाया पुरख करतारा, भरमे भुल्ली सर्ब लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, आप आपणा रंग रंगाईआ। आपणा रंग आपे रंग, आपे वेख वखाया। गुरमुखां होए सदा संग, सगला संग निभांयदा। दो जहानां चुक्के पन्ध, साचे दर बहांयदा। मीतन मीत सदा बख्शिंद, बख्शणहार दया कमांयदा। लेखे लाए रसना जिह्वा बत्ती दन्द, जो जन हरि हरि रसन ध्यांअदा। जगत तजाए मदिरा मास गन्द, घर साचा सोभा पांयदा। आप उपजाए परमानंद, निजानंद समांयदा। सतिगुर साचा प्रकाश करे एका चन्द, अज्ञान अन्धेर मिटांयदा। ख़ुशी कराए बन्द बन्द, पंज तत्त लेखे लांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, निरगुण जोती नूरो नूर दिवस रैण डगमगाया। जोती शब्द कर उजागर, हरि हरि कर्म कमाया। गुरमुख विरले बणे सौदागर, मनमुख जीवां दिस ना आया। निर्मल कर्म करे उजागर, जिस जन आपणा मेल मिलाया। देवे नाम रत्ती रत्नागर, काया चोली रंग चढ़ाया। करे प्रकाश काया गागर, महल्ल अटल इक्क सुहाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, गुरमुख साचे ल्ए उठाया। गुरमुख साचे हरि हरि मेला, गुर सतिगुर आप कराया। आपे गुर आपे चेला, साचे धाम आप सुहाया। अचरज खेल पारब्रह्म खेला, भेव कोई ना पाया। दो जहानां सज्जण सुहेला, लोकमात वेख वखाया। कट्टणहारा लक्ख चुरासी धर्म राए दी जेला, आवण जावण फंद कटाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, गुरमुख साचे वेख वखाया। गुरमुख साजण सच दुआर, एका मंगल गाईआ। मनमुख जीव दुष्ट दुराचार, जिह्वा काग वांग कुरलाईआ। हरिजन मेला इक्क करतार, एका वेख वखाईआ। मनमुख भुल्ले जीव गंवार, हउमे हँगता रोग सताईआ। गुरमुख साजण कर उज्यार, जुग जुग देवे माण वड्याईआ। मनमुख जीवां देवे मार, राए धर्म दए सजाईआ। गुरमुख साजण करया ख़बरदार, स्वच्छ सरूपी दरस दिखाईआ। मनमुख सुत्ते पैर पसार, कलिजुग गूढ़ी नींद सवाईआ। गुरमुखां मेला सच दरबार, सच्चखण्ड दुआरा इक्क वखाईआ। मनमुखां धक्का देवे मार, शौह दरयाए आप डुबाईआ। निरगुण सरगुण कर प्यार, साचा चलत चलाईआ। नानक गोबिन्द बण लिखार, लेखा गए लिखाईआ। अन्तिम प्रगट होए निहकलंक नरायण नर अवतार, सम्बल नगरी डेरा लाईआ। हरि मन्दिर जोती कर उज्यार, अन्दरे अन्दर करे रुशनाईआ। सन्त सुहेले ल्ए उभार, जुग जुग विछड़े मेल मिलाईआ। चार वरनां सांझा यार, एकँकारा रूप वटाईआ । बेऐब ख़ुदा परवरदिगार, नूरो नूर नूर उपजाईआ। राम रूप आप करतार, कान्हा कृष्ना आप अख्वाईआ। ईसा मूसा एका धार, एका अंक जणाईआ। वेखणहारा संग मुहम्मद चार

यार, साची यारी पूर कराईआ। राणी अल्ला लाए नाअर, महिबान बीदो नाम ख़ुदाईआ। नानक निरगुण शब्द जैकार, इक्क सतार हिलाईआ। गोबिन्द खण्डा कर त्यार, लोकमात गया चमकाईआ। कलिजुग वंडा पाए हरि गिरधार, चारे कुन्ट फेरी पाईआ। भेख पखण्डा बणे भिखार, घर घर अलख जगाईआ। कलिजुग अन्तिम कन्ढ्ढा वेख किनार, जोती नूर करे रुशनाईआ। ब्रह्मण्डां पावणहारा सार, लोकमात आए कर कर धाईआ। जेरज अंडां वस्सया बाहर, उत्भुज सेत्ज भेव ना राईआ। अन्दर मन्दिर गुप्त ज़ाहर, हाज़र हज़ूर आप हो जाईआ। शब्द अनादी एका कार, धुन अनादि रखाईआ। बोध अगाधी तेरी धार, अर्जन बूझ बुझाईआ। गुर का रूप शब्द अपार, गुरू ग्रन्थ समझाईआ। अन्तिम प्रगट होए निहकलंक नरायण नर अवतार, घर साचे करे रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, आपणा रूप आप वटाईआ। रूप वटाया पुरख अबिनाशी, आपणी कल वरतांयदा। खेले खेल घनकपुर वासी, भेव कोई ना पांयदा। पंज तत्त कर उदासी, शब्द उडारी इक्क लगांयदा। सचखण्ड साचे कर निवासी, आप आपणा राह तकांयदा। आपे पार पृथ्मी आकाशी, गगन पताला आप समांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग करता नाउँ रखांयदा। जुग करता हरि करनेहारा, पारब्रह्म बेअन्तया। कलिजुग अन्तिम ल्ए अवतारा, खेले खेल श्री भगवन्तया। नाम डंका इक्क नगारा, लोआं पुरीआं आप सुणन्तया। ब्रह्मा रोवे ज़ारो ज़ारा, नेत्र नीर वहन्तया। विष्नूं ढहि ढहि पए दुआरा, प्रभ साचा खेल खिलन्तया। शिव शंकर मंगे बण भिखारा, बाशक तशका गलों लहन्तया। करोड़ तेतीसा मंगे मंग दुआरा, राजा इन्द वेस वटन्तया। गण गंधर्ब होए ख्वारा, साचा राग ना कोई सुणन्तया। ना कोई अपच्छरां गाए विच दुआरा, ना कोई धाम सुहन्तया। किन्नर यच्छप ना पायण सारा, अन्तिम मुख छुपन्तया। रवि ससि निउँ निउँ करन निमस्कारा, दोए जोड़ सीस झुकन्तया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, आप आपणा तेज़ वखन्तया। जोती तेज़ शब्द बलवान, हरि साचा आप उठाईआ। पारब्रह्म प्रभ नौजवान, जोद्धा सूरबीर आप अख्वाईआ। आदि निरँजण इक्क निशान, एका इष्ट वखाईआ। हरी हरि खेल महान, खेलणहार भेव ना राईआ। बैठा इक्क सच मकान, थिर घर बंक सुहाईआ। ना कोई रंक ना राजान, शाह सुल्तान बेपरवाहीआ। जुग जुग देवणहारा दान, जुग जुग झोली रिहा भराईआ। जुग जुग तोड़े मान अभिमान, दयावान जुग जुग अख्वाईआ। जुग जुग खेले खेल गोपी काहन, जुग जुग मण्डल मण्डप रास रचाईआ। जुग जुग सीता सीता राम, साचे घर वज्जे वधाईआ। जुग जुग गीता ज्ञान, जुग जुग ब्रह्म बणाईआ। जुग जुग अक्खर वक्खर कर पछान, जुग जुग निष्अक्खर आप समाईआ। जुग जुग वेखे सुंझ मसाण, जुग जुग लक्ख चुरासी आप उपाईआ।

जुग जुग पवण पाणी बंध बंधान, जुग जुग धरनी धवल आप टिकाईआ। जुग जुग जल बिम्ब हो मेहरवान, आप आपणा बंधन पाईआ। सृष्ट सबाई हरि हरि खेला, हरि हरि खेल खिलांयदा। जूठा झूठा लग्गा मेला, काम क्रोध लोभ मोह हँकार नाच नचांयदा। ताल वजाए गुरू गुर चेला, आसा तृष्ना मेल मिलांयदा। कूड़ कुड़यारा होया वेला, अन्ध अन्धेर धरांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, आप आपणा रंग रंगांयदा। कलिजुग कूड़ा कूड़ी धार, चार कुन्ट हल्काईआ। जूठ झूठ होए सिक्दार, सच सुच्च ना कोई वड्याईआ। सृष्ट सबाई नार विभचार, हरि कन्त ना कोई हंढाईआ। माया ममता कर प्यार, हउमे तन जलाईआ। सृष्ट सबाई दब्बी भार, दिवस रैण रही कुरलाईआ। पुरख अबिनाशी अग्गे बणे भिखार, झोली आपणी डाहीआ। नेत्र रोवे ज़ारो ज़ार, खुल्हड़े केस वखाईआ। गोबिन्द तेरी तेज़ कटार, दर दसवें हउँ छुपाईआ। तेरा तेरी करे खुआर, ना दीसे कोई सहाईआ। मन मति होई मुटयार, आपणा जोबन रही हंढाईआ। गुरमति भुल्ले जीव गंवार, गुर नानक गया समझाईआ। फले फुले अन्तिम होए उजाड़, पत्त डाल्ही रहिण ना पाईआ। लग्गी अग्ग तत्ती हाढ़, सीतल धार ना कोई वहाईआ। लग्गी अग्ग बहत्तर नाड़, दिवस रैण रही तपाईआ। कलिजुग तेरा वेख अखाड़, चारों कुन्ट पई दुहाईआ। पारब्रह्म प्रभ लै अवतार, लोकमात वज्जी वधाईआ। साधां सन्तां करे प्यार, जो अन्दर मन्दिर अन्तर बैठे लिव लाईआ। मनमुख जीवां करे खुआर, चारों कुन्ट भवाईआ। वेखणहारा नारी नार, बिरध बाल जवाना फेरी पाईआ। सुत्ता रहे ना कोई जीव गंवार, वेखणहारा हरि रघुराईआ। लेखा मंगे दर दुआर, धर्म राए सेव कमाईआ। चित्रगुप्त लेख लिखार, दिवस रैण कलम चलाईआ। लाड़ी मौत कर शृंगार, कलिजुग अन्तिम सगन मनाईआ। हथ्थीं मैहन्दी कजला धार, नैण रही मटकाईआ । दहि दिशा उठ उठ वेखे कन्त भतार, लक्ख चुरासी राह तकाईआ। साची सखीआं कर त्यार, गीत आपणा रही गाईआ। मनमुख जीव दिसन कुँवार, साची वंड वंडाईआ। दोहां मेला धर्म दुआर, राए धर्म मेल मिलाईआ। झूठ जूठ पाणी उत्तों देवे वार, धरत मात ना ल्ए अंगड़ाईआ। अठारां कुण्ड सेजा सुत्ता बण कन्त भतार, अठाई कुण्डां आप फिराईआ। छैल छबीला मुंडा जीव गंवार, लक्ख चुरासी आप प्रनाईआ। लाड़ी मौत करे प्यार, आपणीआं भुजां आप उठाईआ। पुरख अबिनाशी वेखे खेल खेलणहार, थिर घर बैठा बेपरवाहीआ। गुर गुर चेले पावे सार, जो बैठे राम भुलाईआ । सन्त सुहेले सुत्त दुलार, आप आपणे ल्ए जगाईआ। एका देवे चरन प्यार, चरन प्रीती इक्क सिखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, कलिजुग तेरी अन्तिम वर, हरिजन मेला आपे कर मेल मिलावा साचे घर, घर साचे वज्जे वधाईआ। साचा घर सचखण्ड दुआरा, हरि हरि आप सुहांयदा।

हरिजन विरला पावे सारा, जिस जन बूझ बुझांयदा। कोटन कोटि फिरन अवारा, साचा राह ना कोई चलांयदा। कोटन कोटि गढ़्ह हँकारा, मण्डल मण्डप वखांयदा। कोटन कोटि निउँ निउँ करन निमस्कारा, कोटन कोटि रसना जिह्वा गांयदा। कोटन कोटि मन मति लग्गा अखाड़ा, दिवस रैण नचांयदा। कोटन कोटि मेला पंचम धाड़ा, कोटन कोटि मुख शरमांयदा। गुरमुख विरला चढ़या चोटी मिल्या मेल हरि पुरख भतारा, साचा लाड़ा आप अख्वांयदा। साढे तिन्न हथ्थ दिसे सच मुनारा, जो जन दर्शन पांयदा। आवण जावण पार किनारा, मात गर्भ फंद कटांयदा। लहिणा देणा चुक्के नौ दुआरा, दस्म दुआरी मेल मिलांयदा। निरगुण दीवा कर उज्यारा, नाम बाती विच रखांयदा। कमलापाती मीत मुरारा, साचा सगन मनांयदा। खोल्हे ताकी बन्द किवाड़ा, आपणा मुख वखांयदा। मेट मिटाए पंचम धाड़ा, पंचम शब्द जणांयदा। गावणहारा वारो वारा, साचा ताल वजांयदा। अनहद सेवक सेवादारा, साची सेव कमांयदा। ढोल मृदंगा इक्क नगारा, बहत्तर नाड़ तलवाड़ रखांयदा। साचा मन्दिर गुरुदुआरा, घर घर विच बणांयदा। नानक मेला सच चुबारा, गुर अंगद वेख वखांयदा। गुर अमरदास अमृत पीवे ठंडी ठारा, काया अमृत ताल सुहांयदा। रामदास भर भण्डारा, लोकमात आप टिकांयदा। सर सरोवर कर त्यारा, हरि मन्दिर विच समांयदा। गुरु अर्जन गुर गुर बण लिखारा, बोध अगाध जणांयदा। सन्तां भगतां इक्क दुआरा, गुर मति सुर मेल मिलांयदा। आपे शब्द खण्डां तेज़ कटारा, पारब्रह्म वेस वटांयदा। निरगुण सरगुण दोवे धारां, भेव कोई ना पांयदा। सरगुण गुर गुर गोबिन्द हरि गोबिन्द उज्यारा, हरि साचा माण रखांयदा। निरगुण गुर गुरू ग्रन्थ उज्यारा, शब्दी शब्द टिकांयदा। दोवे रक्खे तिक्खीआं धारा, मीरी अमीरी फकीरी आप हंढांयदा। जीव जन्त ना पाए सारा, देह जोत रंग रंगांयदा। शब्द गुर कर त्यारा, गुरू ग्रन्थ बणांयदा। दोहां देवे आप सहारा, पुरख अकाल नाउँ रखांयदा। जुग जुग बणे मात वणजारा, जन भगतां वणज करांयदा। साचा खोल्हे हट्ट पसारा, एका हट्ट वखांयदा। चार वरनां करे प्यारा, साचा नाम दृढ़ांयदा। जो जन आए चल दुआरा, खाली कोई ना जांयदा। सुलक्खणी लेखा लिखणहार, आपणा हथ्थ उठांयदा। गुरू ग्रन्थ सच जैकार, धुर दा शब्द अल्हांयदा। बिन सतिगुर कोई ना पाए सारा, ना कोई बूझ बुझांयदा। देह जोत इक्क प्यारा, शब्दी संग निभांयदा। हरि गोबिन्द ना रसन शब्द उचारा, गुरू ग्रन्थ वखांयदा । हरिराए कर प्यारा, आपणी गोद उठांयदा। बाल अवस्था खेल न्यारा, हरि कृष्ना वेस वटांयदा। तेग बहादर तेरी धारा, तेरा रूप समांयदा। तेरा तन कीता बन्द किवाड़ा, फेर आपणा शब्द सुणांयदा। सिक्ख गुर ना कोई सुहेला सखा यारा, सगला संग तजांयदा। दिल्ली बैठा कर पसारा, एका पुरख अकाल मनांयदा। मन पाए तैनूं धृग धृगकारा, तेरा कोई ना बेली अन्त अख्वांयदा। बिन हरि कोई ना पावे सारा,

झूठा नाता जगत वखांयदा। गुरू ग्रन्थ तेरा वेख्या पार किनारा, गुर तेग़ बहादर आपणा सीस तेरी शब्द भेट चढ़ांयदा। प्रगट होया साचा सुत्त दुलारा, प्रभ आपणा वेस वटांयदा। गुर गोबिन्द कर प्यारा, सिँघ रूप आप वखांयदा। नाम खण्डा सच कटारा, तन गात्रे आप लटकांयदा । अमृत जल ठंडी ठारा, घर साचा आप प्यांअदा। मुच्छ दाढ़ी केस रक्ख दस्मेस दरस दिखाए हरि निरँकारा, आप आपणे रंग रंगांयदा। आपणी हथ्थीं बन्न्ह दस्तारा, कल्गी तोड़ा सीस टिकांयदा। आपे अन्दर आपे बाहरा, आपे गुप्त आपे ज़ाहरा, बिन सतिगुर दिस किसे ना आंयदा। आपे वेखे सच दिहाड़ा, साचा सगन मनांयदा। सतिगुर पूरा साचा लाड़ा, आप आपणा खेल खिलांयदा। आप लगाया धर्म अखाड़ा, हरिसंगत मेल मिलांयदा। बोले शब्द सच जैकारा, एका एक सुणांयदा। कवण सिक्ख गुरसिख प्यारा, जो गुर चरनी सीस भेट चढ़ांयदा। हथ्थ खण्डा तेज कटारा, अकाल पुरख जो हथ्थ उठांयदा। उठया सुत सुत दुलारा, दया दया रूप समांयदा। मेली जाए वारो वारा, पंचम मुख सलांहयदा। गुरमुख तेरा प्यार तिक्खी धार, प्रेम रंगण लाल रंगांयदा। मनमति दित्ती मार, गुरमति आप उपजांयदा। जीवत मरे विच संसार, जीवण मुक्त नाम रखांयदा। साची शक्ती भर अमृत भण्डार, साचा खण्डा विच फिरांयदा। चार वरनां मिट्ठा कर त्यार, साचे बाटे आपे पांयदा। अर्जन शब्द बन्न्हे धार, नानक संग रलांयदा। गुरू ग्रन्थ होया सेवादार, गुरमुखां सेव कमांयदा। आपणे मुख सलाहे वारो वार, धन्न गुर नानक जो साचा बीज बिजांयदा। सच क्यारी आप करतार, आपणा बूटा आप लगांयदा। पंचम मीता पंचम कर त्यार, पंचम आपणा आप सुणांयदा। पंचम तन कर शृंगार, पंचम वेख वखांयदा। पंचम शब्द सच्ची धुन्कार, घर घर ताल वजांयदा। गुरमुख साचे कर प्यार, वाहिगुरू वाह वाह गुरू आप अख्वांयदा। हरि का पन्थ कर त्यार, हरि हरि विच टिकांयदा। गुरू ग्रन्थ साचा यार, शब्दी गुर अख्वांयदा। ना मरे ना जम्मे विच संसार, आवण जावण ना कोई रखांयदा। राग रागनी रहे उचार, एका राग अल्हांयदा। इकवंजा बवन्जा एका धार, एका अंग समांयदा। इक्क चार खेल अपार, तीस बतीस सलांहयदा। चौदां सदीआं होण खुआर, तीस बतीस सपारा रहिण ना पांयदा। उप्पर मोहर लाई करतार, ना कोई मेटे मेट मिटांयदा। सर्ब जीआं दा सांझा यार, एका गुर अख्वांयदा। ना कोई पुरख ना कोई नार, ना कोई दिसे नौ दुआर, हथ्थ मूंह नक्क ना कोई उपांयदा। निरगुण आपणा खेल खिलार, निरगुण शब्द चलांयदा। बीस दस पंज कर त्यार, पैंतीस अक्खर जोड़ जुड़ांयदा। दस पंज कर त्यार, बीस बीसा वेख वखांयदा। लेखा गिण ना सके विच कोई संसार, अगणत अगणत आप अख्वांयदा। मेटणहारा कूड़ पसार, कूड़ कूड़ा नेंह तुड़ांयदा । नानक गोबिन्द सच प्यार, सगला संग रखांयदा। नानक शब्दी वाजां रिहा मार, गोबिन्द दिवस रैण ध्यांअदा। पारब्रह्म

प्रभ ल्ए अवतार, आपणा मेल मिलांयदा। सम्बल नगरी धाम न्यार, साचा दर सुहांयदा। निरगुण नूर नूर उज्यार, जोती जोत जोत डगमगांयदा। खड़ग खण्डा तेज कटार, शब्दी शब्द उठांयदा। ब्रह्मण्ड ब्रह्मण्ड पावे सार, ब्रह्मण्डी खोज खुजांयदा। सतिजुग साची बन्न्हे धार, सति सरूप समांयदा। एका बोले शब्द जैकार, सो पुरख निरँजण आप लगांयदा। हँ हँगता देवे मार, हाहाकार ना कोई करांयदा। मंगता दर बण भिखार, हरिजन साचे वेख वखांयदा। भुक्खा नंगता नर निरँकार, निरगुण खाली हथ्थ रखांयदा। काया चोली लोकमात जन भगतां रंगदा, जन आपणी किरपा धार। साचे मन्दिर अन्दर आपे लँघदा, आपे सुत्ता पैर पसार। औदां जांदा मूल ना संगदा, अजूनी रहित नर निरँकार। जुग जुग खेल सूरे सरबंग दा, खेले खेल परवरदिगार। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, निहकलंक नरायण नर, गुरमुख साचे ल्ए वर, आप बहाए आपणे दर, देवे दरस अगम्म अपार।

मस्सा सिँघ दे नवित्त

कल्लर बूटा नाम जड़, सचखण्ड रखाईआ। माली बणया साचा हरि, साचे दर चलाईआ। कर्म धर्म ल्ए फड़, एका दूजा जोड़ जुड़ाईआ। आपे वेखे अग्गे पिछे खड़, आपे रिहा लोकाईआ। ढाउँदा जाए किले गढ़्ह, चारों कुन्ट फिराईआ। आपे बुक्के अक्खर एका खड़, सो पुरख वड्डी वड्याईआ। चारों कुन्ट किते ना लुके, भज्जा फिरे वाहो दाहीआ। सो पुरख निरँजण सतिगुर पूरा मुख चाढ़्हे छिके, हँ हँ बन्द कराईआ। आपणा पैंडा आपे लिखे, दिवस रैण दया कमाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, सच पंजाली इक्क उठाईआ। कर्म धर्म दोए रक्ख, हरि साचा हल चलांयदा। खेले खेल हो प्रतक्ख, भेव कोई ना पांयदा। कूड़ी क़िया करदा जाए वक्ख, डूँघी धार आप रखांयदा। लोआं पुरीआं भाण्डे करी जाए सक्ख, ब्रह्मण्ड खण्ड वेख वखांयदा। आप उग्घाड़ी आपणी अक्ख, आपे राह तकांयदा। एका रास फड़ी नथ्थ, आपे आपणी तनक लगांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, साचा वेला आप सुहांयदा। कर्म विचारा रिहा रो, अन्तिम पन्ध मुकाया। धर्म वेखे दूर दुराडा खल्हो, साचा घर ना कोई जणाया। कूड़ी क़िया जगत होया मोह, साचा बीज ना कोई बिजाया। साचा जल अंमित किसे ना दित्ता चो, साचा फल ना कोई वखाया। अग्गे आवण वाला दर ना दिसे को, चारों कुन्ट अन्धेरा छाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, खेले खेल अगम्म अपार, साचा हाली आप अख्वाया। साचा हाली हरि किरसान, आपणा बीज बिजांयदा। आपे राखी करे दो जहान, आपे वेखे वेख वखांयदा। आपे पवण पाणी कर प्रधान, आपे मुख चुआंयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आपणी

धारा आप बंधांयदा। सच किरसाणे हल चलाया, दिवस रैण प्रभाती। साची जोती सेव कमाया, आत्म हरि हरि पछाती। निरगुण धारा आपे जागी आपे सुत्ती, आपे दिवस आपे राती आपे मता पकाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, आपणी सेवा लाया। जोती मात बणाए भत्ता, आपणी सेव लगाईआ। ना कोई ठंडा तत्ता, त्तत्व तत्त ना कोई रखाईआ। आपणे प्यार आपे मरता, ना दूसर वस्त वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग जुग आपणी खेल खिलाईआ। साचा भत्ता सिर रक्ख, उठी जोत सवाणीआ। साचा राह रही तक्क, किथ्थे गया वड किरसाणीआ। पुरख अगम्मा उत्तों आया नठ्ठ, मिल्या मेल साचा माहीआ। सचखण्ड दुआरे साचा उठ, वेख वखाणे दो जहानीआ। निउँ निउँ सीस निवाए कमलापत, होई सुघड़ स्याणीआ। आपणा पकया दए अग्गे रक्ख, खोली गंढ्ढ वखानीआ। पुरख अबिनाशी ल्ए चुक्क, आप आपणा मुख छुपाणीआ। मंगे जल पुरख समरथ, एक एकँकारा ठंडा पाणीआ। जोती नार जोड़े हथ्थ तेरे दर, तेरे घर साचा खूहा इक्क वखाणीआ। महिमा कोई ना सके कत्थ, हरि वेखे गुण निधानीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, लाए शब्द इक्क नौजवानीआ। सच किरसान नौजवान, एका शब्द अल्हांयदा। सुण सुवाणी कर ध्यान, साचा बचन सुणांयदा। तेरा मेरा इक्क ज्ञान, दूजी धार ना कोई वखांयदा। तेरा दरस मेरी प्रीत, मेरा दरस तेरी तृखा बुझांयदा। दोहां विचोला अमृत मेघ देवे बरस, सति सरूप अख्वांयदा। ना कोई सोग ना कोई हरख, तेरा भत्ता तेरा शाहो तेरे रंग रता, आपणे मुख लगांयदा। बीज बीज्जया आपणे वत्ता, आपे वेख वखांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, घर साचा इक्क सुहांयदा। आदि निरँजण वड किरसाना, आपणी किरत कमाईआ। जोती शक्ती हरि गिरधारा, साची सेव कमाईआ। सुघड़ सुआनी घर संभाले बाला, शब्द सुत्त झोली पाईआ। सतिगुर पूरा आपे देवे पीणा खाणा, आपे रिज़क सबाईआ। सच घर बैठ एका वेखण धुर टिकाना, साचे घर वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, साचा बीज उगाईआ। साचा बीज गया फुल, हरि साचा आप उपजाया। आपे तोड़े तोड़ तुड़ाए कमलापाती पावे मुल, जोती नारी मालन नाल रलाया। दोहां रक्खी इक्को कुल, एका सगन मनाया। उत्ते अमृत आपे डोल, सच सुगंधी आप भराया। विच्चों प्रगट्या कँवल फुल, सच प्यारा मेल मिलाया। पारब्रह्म अपणी जोती आपे भुल्ल, आप आपणा बीज बिजाया। आपे तुल्या आपणे तुल, आपणा कंडा हथ्थ उठाया। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जोत नारी वेखे घर, हरि साचा कन्त सुहाया। नारी कन्ता इक्क प्यार, एका घर सुहांयदा। करता पुरख खेल अपार, निरगुण नूर वटांयदा। साची सेजा हरि उज्यार, साचा सगन मनांयदा। आपे अन्दर आपे बाहर, आप आपणा मेल

मिलांयदा। साची नारी कर शृंगार, फूलन कलीआं हार गुंदांयदा। आपे गुंदे वारो वार, दिस कोई ना आंयदा। कँवल फुल्ल आप आपणा ल्ए उभार, आप आपणा रंग चमकांयदा। अबिनाशी करता हो त्यार, आप आपणा वेस वटांयदा। वेस अवेसा कर करतार, विष्नूं नाउँ धरांयदा। अमृत भरया ठंडी ठार, कँवला कँवल टिकांयदा। साचा बीज कर त्यार, आपे बाहर कढांयदा। खिड़े फुल्ल सच्ची गुलज़ार, हरि साचा माली आप लगांयदा। आपे वेखणहार बहार, चारों कुंट फेरी पांयदा। पारब्रह्म ब्रह्म उत्पत कर आप आपणा दए सहार, रक्त बूंद आप आपणी वखांयदा। एका शब्द दए हुलार, एका बूझ बुझांयदा। ब्रह्म सरूप ढहि पए दुआर, पारब्रह्म सीस टिकांयदा। लोकमात रहिणा ख़बरदार, हरि साचा सेवा लांयदा। ब्रह्म रोवे ज़ारो ज़ार, दोए दोए जोड़ सीस झुकांयदा। तेरा लग्गे सच दरबार, दूजा दर ना कोई वखांयदा। पुरख अबिनाशी बन्न्हे धार, दे हुक्म जनाब तेरा बीज बीजे सर्ब संसार, लक्ख चुरासी आप उपांयदा। वसणहार घर तीजे, चौथा दर खुल्हांयदा। चौथे जुग आप पतीजे, आप आपणा वेख वखांयदा। ब्रह्मा तेरी फेर करे रीझे, तेरा विछोड़ा आप कटांयदा। गुरसिखां गुरमुखां अन्दर सोहँ नाम बीजे, आप आपणा तेरी झोली पांयदा। जन भगतां करे अन्तिम हथ्थीं रीझे, तन शृंगार आप वखांयदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, वेखणहार साचा दर, फल फुलवाड़ी आप लगांयदा। फुल फुलवाड़ी आपे लाए, हरि वाली दो जहानीआ। एका साचा बीज बिजाए, खेले खेल पुरख सुल्तानीआ। हाल बेहाली खेल खिलाए, भेव अभेदा भेव छुपानीआ। वड किरसाणी वंड वंडाए, वंडे वंड कर मेहरवानीआ। लक्ख चुरासी फल लगाए, आपे होया जाणी जाणीआ। तिक्खी दातर रिहा कराए, सोहँ शब्द चाढ़्हे पाणीआ। करता कादर खेल रचाए, आदि जुगादी खेल महानीआ। एको वक्त एका वेला एका पुरख एका वड वखाए, सुंञा करे जगत जीव निधानीआ। साची हाढ़ी सतारां हाढ़ी लेखे लाए, जुग करता आप भगवानीआ। धर्म राए दे हट्ट विकाए, कंडा रक्खे बेईमानीआ। गुरमुख सज्जण सन्त सुहेले साची गंढ्ढ बंधाए, बीज रक्खे आप आपणे घर छुपानीआ। सतिजुग साचे हो प्रतक्खे, धरत देवे सच निशानीआ। नौ खण्ड पृथ्मी गुरमुख गुरसिख हरि सन्त बीज साचा रक्खे एका गाए शब्द साची बाणीआ। इक्क दूजे वल कोई ना तक्के, ना कोई मारे बिरहों तीर कानीआ। एका आपणी छत्र छाया हेठ रक्खे, एका होए प्रतक्ख मेहरवानीआ। एका कीमत पाए अलक्खणा अलक्खे, लक्ख करोड़ी कोई ना दीसे बाणीआ। गुरमुखां राह आपे तक्के, ना भुल्ले दो जहानीआ। चरन कँवल वखाए मदीने मक्के, साचे मन्दिर गुरुदुआर एका एक निगहबानीआ। नौ खण्ड पृथ्मी सत्त दीप बणाए भैण भाई सके, एका नार बणाए, सच सुवाणीआ। लज्ज पति सर्ब दी रक्खे, खाली गोद ना कोई वखाणीआ। सन्त सुहेला जुग जुग पर्दा ढके,

आप आपणी देवे नाम निशानीआ। गुरसिख साचे आपणी गोद आपे रक्खे, देवे पद इक्क निरबानीआ। दूसर दर ना कोई टेकन जाए मथ्थे, एका पुरख मिले पुरख अकाल निगहबानीआ। धरती जल अन्दर मेघ रसना जल कोई ना लक्के, अमृत आत्म देवे ठंडा पाणीआ। जगत मट्ठ ना कोई वजाए ढोल ढमक्के, अन्दर अनहद वज्जे साचा तालीआ। आपणा सीस हरि जगदीस गुरमुखां चरनां अग्गे रक्खे, अग्गे बणे आप सवालीआ। कर्म धर्म शरम वरन बरन खाण धक्के, प्रभ चले चाल निरालीआ। बिन हरि निरँकार दूसर घर ना कोई तक्के, ना कोई पूजे जोत ज्वालीआ। एका मन्दिर एका अन्दर एका गुरुदुआर एका मस्जिद एका मट्ठ एका घर बहिण सभे, एका दरस दिखाए आप आपणा मेल मिलानीआ। पंज तत्त धरनी कोई ना दब्बे, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, जुग जुग आदि जुगादि बीजणहारा साचा बीज वेख फुल फुलवाड़ी आप आपणा निगहबानीआ।