पुस्तकालयभाग १७

१३ मग्घर २०२१ बिक्रमी कृपाल सिँघ दे घर पिण्ड गोलेवाल

ब्रह्मा कहे प्रभ तेरा सुणया उतर, मेरी सुध रही ना राईआ। शुक्रिए शुकराने विच करां शुकर, शाह पातशाह तेरी वड्याईआ। जुग चौकड़ी कदे ना जावां मुक्कर, अभुल्ल तेरी ओट तकाईआ। तूं भगतां चुक्कीं आपणे कुच्छड़, धुर दी गोद उठाईआ । मैं लख चुरासी वेखां जिन्हां घर नहीं कोई पुत्तर, खाली गोद नज़री आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देणी माण वड्याईआ। ब्रह्मा कहे मैं सुणी तेरी सिख्या, जो साहिब दिती जणाईआ। मैं वेख्या तेरा लेख लिख्या, पहला अंक दित्ता उल्टाईआ। कर किरपा जे पावें आप भिख्या, वस्त अमोलक इक वरताईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवें माण वड्याईआ। ब्रह्मा कहे मैं संदेसा सुणया, अन्तर ध्यान लगाईआ। तेरा खेल प्रभू गुण अवगुणया, गुणवन्त तेरी वड्याईआ। लख चुरासी जीव जंत छाणया पुणया, वेखी सर्ब लोकाईआ। दहि दिशा चार कुण्ट वेख्या कोनयां, काया कुरे खोज खुजाईआ। लहिणा देणा वेख्या केसा धारी मोनया, दर दर घर घर भेव चुकाईआ। दु:ख दर्द बिरहों अंदर विरला गुरमुख बोलया, जो आपणी आवाज़ सुणाईआ। लोकमात बिना पुत्रां पित डोलया, माई वज्जे ना

कोए वधाईआ। मैं आपणा ख़ाता सारा फोलया, हिसाब समझ कोए ना आईआ। तेरी चरण प्रीती घोल घोलया, सीस जगदीस तेरे भेंट चढ़ाईआ। जिस आदि जुगादि तत विरोलया, मथन कीती सर्ब लोकाईआ। सच दुआर इक्को खोेल्लया, दो जहानां रिहा जणाईआ। साचे कंडे तोल तोलया, धर्म दुआर वज्जे वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। ब्रह्मा कहे मैनूं सुण के आई हैरानी, हरि जू की दयां जणाईआ। तेरा खेल गहर गम्भीर वड महानी, महिमा अकथ अकथ वड्याईआ। शास्त्र सिमरत वेद पुराणां विच्चों तेरी मिली ना एह कहाणी, जिहड़ी बिन अक्खरां मैनूं दिती सुणाईआ। एह निराली बिन रसना जिह्वा बोलण वाली बाणी, बाण अणयाला तीर चलाईआ। मेरा तुट्टा माण अभिमाणी, बलहीण दयां दुहाईआ। श्री भगवान तेरी वड्याई धन्न जे उहनां देवे मात निशानी, जो निशाना तेरा गए भुलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवें माण वड्याईआ। ब्रह्मा कहे तेरा खेल न्यारा, तेरी बेपरवाहीआ। तूं वसणहारा हर घट बाहरा, गृह गृह डेरा लाईआ। लख चुरासी तेरा पसारा, विष्न ब्रह्मा शिव तेरी सेव कमाईआ। तेरा लेखा सदा जुग चारा, चौकड़ी बहि बहि ख़ाक रमाईआ। नाता जोड़ जगत संसारा, साची रचना दिती बणाईआ। मात पित दा पुत्रां नाल प्यारा, बन्धन इक्को इक वखाईआ। जन्म जन्म दा जिन्हां तेरा नाउँ वसारा, नौ पंज चार डेरा ढाहीआ। तेरे हुक्मे अंदर अग्गे ब्रह्मा बणे फेर लिखारा, लेखा लिख देवे चाँईं चाँईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान दया कमाईआ। ब्रह्मे फड़ कलमदानी, हरि करता आप जणाईआ। दाद देवे दान दाता दानी, दयानिध वरताईआ। सतिजुग दी सच निशानी, सति सतिवादी आप प्रगटाईआ। घर घर देवे बाल निशानी, प्रितपालक वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र उठाईआ। ब्रह्मा कहे प्रभ सच तेरी तारीफ़, तुआरफ़ विच सारे रहे गाईआ। तूं आपणे हुक्म दी कर तस्दीक, अक्खरां लेख लिखाईआ। मैं उह सतर वेखां ठीक, जिहड़ी दूजे पत्रे उत्ते दिती टिकाईआ। जिथ्थे हुक्म इक अतीत, ना कोई मेटे मेट मिटाईआ। जिस दी धार सदा बारीक, जगत नज़र ना आईआ। जिस दी करदे गए उडीक, सारे ध्यान लगाईआ। जो सचखण्ड दा सच वसनीक, दवारा इक्को इक सुहाईआ। जो बख्शणहारा सच प्रीत, प्रीतम बेपरवाहीआ। जो वस्त अमोलक झोली पावणहारा चीज़, धुर दी दात आप वरताईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा लेखा झोली पाईआ। ब्रह्मा कहे प्रभ कर दसख्त, उत्ते आपणी मोहर लगाईआ। वेखीं भुल्ल ना जाईं वत, बेवतन करके देवें अन्त जुदाईआ। तेरा रूप आदि जुगादि सति, सति तेरी वड्याईआ। ब्रह्मा तेरा नूर रत, उत्पत तेरी सेव कमाईआ। उहनां दी पत लवां रख, जिन्हां घर निशाना नज़र कोए ना आईआ। आपणे

हुक्म नाल मैनूं दे दे हक, हाकम हो समझाईआ। मैं मुख वेखां झट्ट, चारे खाणी फोल फुलाईआ । वाहो दाही जावां नठ्ठ, आपणा पन्ध मुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। ब्रह्मा कहे प्रभू ला अंगूठा, निशान आपणा दे जणाईआ। मेरा खाली भरदे ठूठा, भण्डारा इक वरताईआ। रस आपणा दे अनूठा, अमृत इक प्याईआ। मैं वेखां चारे कूटा, दहि दिशां ध्यान लगाईआ। मानस सिंमल वांग खाली रहे कोई ना बूटा, फल घर घर नज़री आईआ। आपणे हुक्म दा दे सबूता, साहिब आपणा भेव चुकाईआ। मैं लेखा जाणा काया तत कलबूता, पंचम खोज खुजाईआ। अग्गे फेर ना होवां झूठा, सतिजुग मुख भवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, हुक्म इक्को दे दृढ़ाईआ। ब्रह्मा कहे प्रभ अंगूठा उत्तों दब्ब, बिन शाही निशान नज़री आईआ। जिधर वेखां पए लभ्भ, हर घट बेपरवाहीआ। पिछली कीती कर दे रद्द, अगला हुक्म वरताईआ। बिन बच्चयां खाली रहे कोए ना यद्द, पुश्त दर पुश्त पीड़ी देणी चलाईआ। जो जन्म नौ तैनूं गए छड्ड, हड्ड मास नाड़ी उहनां वेख वखाईआ। तेरी किरपा नाल तैथों कोई ना होवे अड्ड, मेहरवान विछड़े जोड़ जुड़ाईआ। मैं कहां दोवें जोड़के हथ्थ, पल्लू गल विच पाईआ। तूं साहिब पुरख अकाल समरथ, सच तेरी सरनाईआ। सब दा झोली पा दे हक, वस्त अतोट अतुट वरताईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान हो सहाईआ। अंगूठा दब्ब तेरी नज़री आए लकीर, चक्करधारी चक्कर लगाईआ। जिस हुक्म नूं मन्नदे पीर फ़कीर, पैगम्बर ध्यान लगाईआ। जिस दे नाल धुर दा वज्झे ज़ंजीर, कुफल सके ना कोए खुल्हाईआ। जिस दा लेखा बेनज़ीर, जग नेत्र नज़र ना आईआ। जिसदी समझ ना सके कोए तस्वीर, मुसव्वर नकश ना कोए जणाईआ। जो आदि जुगादी ज़ाहरा पीर, पीर पैगम्बरां करे पढ़ाईआ। जो दो जहानां सदा मद्ददगीर, मेहर नज़र इक उठाईआ। जिस दा लहिणा देणा शाह हकीर, लख चुरासी वेख वखाईआ। तेरे हथ्थ तेरी तदबीर, दूसर चले ना कोए चतुराईआ। मैं सेवक दर मस्कीन, आजज़ हो के रिहा सुणाईआ। रोंदे वेखे लोक तीन, चौदां तबक रहे कुरलाईआ। तड़फदी वेखी बिना जल मीन, बल आपणा आप गंवाईआ। मैं हो के तेरे अधीन, निर्धन आपणा रूप वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, लेखा लेख दे समझाईआ। ब्रह्मा कहे मेरी फरयाद, कलयुग अन्त दयां सुणाईआ। अबिनाशी करते दे दे दाद, आसा पूरन तेरी ओट तकाईआ। नाता जोड़ दे लोकमात, धुर दी सांझ बणाईआ। दरवेश हो के रिहा आख, अलख निरँजण तेरी आस तकाईआ । मैं तेरी नज़री आवां इक्को शाख़, जिसदी लख चुरासी पत्त डाल्ही रही महकाईआ। तूं सब दी पुच्छणहारा वात, वेखणहारा थाउँ थाँईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ रखाईआ। ब्रह्मा कहे

कर मन्ज़ूर, बेनन्ती तेरे अग्गे सुणाईआ। अबिनाशी करता कहे मैं जुग जुग बदलां दस्तूर, दस्त आपणे हथ्थ रखां वड्याईआ। कलयुग नाता तुट्टे कूड़, कूड़ी क्रिया दयां खपाईआ। जन भगतां ला के मस्तक धूढ़, टिक्का नाम चमकाईआ। मनसा आसा करां पूर, तृष्ना जगत बुझाईआ। वस्त अमोलक दयां ज़रूर, ज़रूरत सब दी वेख वखाईआ। सच भण्डारे कर भरपूर, भँवरी कवरी खोज खुजाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद रहमत विच समाईआ। ब्रह्मा कहे मेरी निमस्कार, निमख निमख ध्याईआ। तेरा खेल सदा जुग चार, चौकड़ी वेख वखाईआ। कलयुग आई अन्तिम वार, वारता तेरे अग्गे सुणाईआ। जिहड़े तेरे जन होए लाचार, जननी बणके दए दुहाईआ। नाता दिसे ना विच संसार, टुट्टी गंढ्ढ ना कोए बंधाईआ । ब्रह्मा कहे मैं करां आप पुकार, दर तेरे मंग मंगाईआ। अग्गे लेखा लिखदे सच्ची सरकार, निर्दोश मैनूं दे बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सब दा मालक इक अख्वाईआ। ब्रह्मे तैनूं करां बरी, मेहर नज़र उठाईआ। सेवा ला के हरि हरी, हरिजन दए वड्याईआ। सतिजुग सुहञ्जणी आए घड़ी, वेला वक्त वड्याईआ। दौलत धुर दी मिले बड़ी, बहु बिध झोली पाईआ। जिन्हां पट्टी इक्को पढ़ी, पत्तण बैठे आईआ। तिन्हां दी जुग पीड़ी चले लड़ी, लड़ी लड़ी नाल बंधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। ब्रह्मा कहे की होया नौ जन्म विछड़े, कोटन कोटि जन्म समझ किसे ना आईआ। एह तेरे माणक मोती बिखरे, माणस जन्म तेरे हुक्मे अंदर पाईआ। इन्हां वासना मुका दे फिकरे, चिन्ता ग़म ना कोए जणाईआ। चोटी चाढ़दे फड़ के सिख़रे, अद्ध विचकार ना कोए अटकाईआ। जिस धारों प्रभू आप निकले, निक्कल के साडी बणत बणाईआ। की होया जे तैनूं तेरे विसरे, तूं अभुल्ल भुल्ल कदे ना जाईआ। तूं धुर दा सज्जण मित्रे, मालक इक अख्वाईआ। बिन तेरी किरपा दर्शन करे कोई ना नित दे, नवित समझ कोए ना पाईआ । तूं मालक सब दा उहनां दे लेख लिखदे, जिन्हां दे लेखे विच तेरा लेखा नज़री आईआ। भण्डारे पा दे आसा भिक्ख दे, भिच्छया इक वरताईआ। प्रेम वधा दे गुरमुख सिख दे, सिख्या इक दृढ़ाईआ। नाते जोड़ दे आत्म हित दे, हितकारी लए मिलाईआ । जो तेरे चरण कँवलां उत्तों विकदे, उहनां कीमत आपे पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान मेहर नज़र उठाईआ। ब्रह्मा कहे की तेरा घटदा, घाटा नज़र कोए ना आईआ। जिस वेले तूं आपणा वरका उल्टदा, इशारे नाल जणाईआ। ओथों खेल नज़री आवे इक समरथ दा, समरथ वज्जे वधाईआ। ओथे हुक्म इक अकथ दा, कथनी कथ ना सके राईआ। जो भगतां पैज रखदा, जुग जुग होए सहाईआ। जिस हिरदे अंदर वसदा, घर घर डेरा लाईआ। जो लेखा जाणे धुर दे नत्त दा, सज्जण साक बन्धन पाईआ। हकीकत ओस दे कोल

दस्सदा, पड़दा विच रहे ना राईआ। बिनां पुत्रां बाप दा खेड़ा कदे ना वसदा, ख़ुशी घर ना कोए मनाईआ। तेरा खेल आपणे पलक अक्ख दा, मेहरवान हो सहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इक्को देणा साचा वर, सच तेरी सरनाईआ। ब्रह्मे तेरी वेखी उत्पत, लख चुरासी खोज खुजाईआ। कलयुग अन्तिम आई रुत्त, रुतड़ी नाल महकाईआ। जिन्हां दे घर सन्तान नहीं कोई पुत्त, नेत्र रोवण मारन धाईंआ। नौ सौ चुरानवे चौकड़ी जुग पिच्छो तूं उहनां दी पुच्छी सुख, पहलों अक्ख ना कोए खुल्हाईआ। चाली लख सदा खाली रहन्दी रही कुक्ख, जिन्हां भगवन भाग ना कोए लगाईआ। अगली रीती सारा मेट के दुःख, दुखड़े दए गंवाईआ। जो चुरासी विच्चों जन्म धार के आए माणस मनुक्ख, बिना पुत्तर पुत्त रहिण कोए ना पाईआ। महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, एह वस्त तेरी झोली जावे सुट्ट, छट्टा देणा थाउँ थाँईंआ।

१३ मग्घर २०२१ बिक्रमी सुलखण सिँघ दे गृह पिण्ड मूंगला

अबिनाशी करता जुग जुग खेल खिलाउँदा है। आदि जुगादी नित नवित वेख वखाउँदा है। ब्रह्म ब्रह्मादी ब्रह्मांड भेव चुकाउँदा है। निरगुण सरगुण बण के वरताए स्वांग, स्वांगी अपणी अचरज लील्हा आपणे विच छपाउँदा है। पूरब जन्म दी तुहानूं कराए याद, पिछला लेखा आप लयाउँदा है। एह हरबंस कौर उह राज, जिहड़ा गोबिन्द बच्चयां इट्टां ठोक ठोक लगाउँदा है। ओस वेले एहदी तेसी कांडी विच स्वाद, हाडी माटी तेरे सीस चुकाउँदा है। ज़ोरावर सिँघ इक वेरां पुछयां इक जवाब, हौली जही दृढ़ाउँदा है। की तैनूं वी कोई औदा स्वाद, जिस वेले मेरी छाती उपर ठोकर लाउँदा है। उसने किहा हां मेरा ख़ुश हुन्दा नवाब, मैं जिस दी सेव कमाउँदा हां। उस ने किहा शाबाश, मैं ख़ुशीआं विच तेरा दर्शन पाउँदा हां। जे किते मेरा साहमणे होवे बाप, फेर ओसनूं एह हाल वखाउँदा हां। असीं मासूम चुप्प चाप, रसना जिह्वा ना कोए अलाउँदा हां। जिधर वेखां परम पुरख दा खुल्ल्हा ताक, बाली बुध वड्डा ख्याल बणौदा हां। मेरे अंदरों निकले एहो पाठ, तूं मेरा मैं तेरा सोहँ ढोला गौदा हां । फतहि सिँघ हौली जही मुख चों किहा इक वाक्, वाक्य अगला नाल रलाउँदा हां। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान मेहरवान मेहरवान मेहरां नज़रां विच समाउँदा हां। छोटे किहा ओ राज जगत मज़दूर, तैनूं दयां सुणाईआ। उह केहड़ा साडा कसूर, नीहां विच दबाईआ। असीं प्रभ दा हुक्म मन्नीए ज़रूर, प्रभ दा भाणा सीस टिकाईआ। उह मालक नहीं दूर, साडे अंदर बहि बहि ख़ुशी मनाईआ। एह सोहणे चन्द दा सोहणा नूर, क्यों खाक विच रिहा दबाईआ। कोटन कोटि जुगां परवान भर के बेड़े डुब्बदे रहे पूर, बिन सतिगुर पार ना

कोए लँघाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा लहिणा जुग जुग रिहा चुकाईआ। वड्डे किहा सुण इक बात, तैनूं दयां जणाईआ। इट्ट लावण दी तैनूं पूरी नहीं जाच, साची सिख्या दयां दृढ़ाईआ। सिध्धी मेरे सीने उत्ते रख, पिच्छो ज़ोर नाल दबाईआ। मैं अंदरों साह लवां खिच्च, तूं ही तूं राग अल्हाईआ। ओस वेले मेरा प्रभ अंदर आए मेरे विच, विचकार डेरा लाईआ। फेर वेखां आपणा पित, पतिपरमेश्वर बेपरवाहीआ। जिस दा कोए समझ ना सके हित, जगत जीव भेत किसे ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवणहार वड्याईआ। निक्का कहे राज नाल पंज मज़दूर, भज्जण वाहो दाहीआ। हुक्मे अंदर हो मजबूर, सेवक बणके सेवा रहे कमाईआ। इस दे अंदर इक गरूर, गुरबत रिहा वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहार वड्याईआ। राज नबी देंदा आया वार, आपणा ज़ोर लगाईआ। जिस वेले कंध आई मुख दे सार, ठोडी चिन्न नाल छुहाईआ। ओस वेले बचन निकलया तूं हरि हरि निरँकार, सब तेरी बेपरवाहीआ। वड्डे किहा सब कुछ ओसे दे अख्त्यार, जो करनी रिहा कमाईआ। जिस साडा तत्तां दा महल्ल दित्ता उसार, उहो कंधां विच टिकाईआ। जिस ने बन्दा बणाया इन्सान, गंदा करके बुध भवाईआ। निक्का वेख होया हैरान, अंदरों अक्ख खुल्हाईआ। एह शरअ वाले शैतान, शरीअत करे लड़ाईआ। अंदरों बेईमान, बाहरों देण सफाईआ। असीं बच्चे बाल निधान, गोबिन्द सुत अख्वाईआ। जिन्हां दी बली परम पुरख करे परवान, मेहर नज़र इक उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा लेखा दए दृढ़ाईआ। मुख तक्क आई दीवार, मंज़ल मंज़ल आपणा पन्ध मुकाईआ। अग्गों हस्स के राज किहा बिन्द मुखार, रसना जिह्वा बत्ती दन्द सुणाईआ। तुहाडा नाता छुट्टण लग्गा संसार, वेखो अक्ख उठाईआ। नौवें साल दा नवां इक प्यार, छोटा रिहा जणाईआ। लहिणा देणा सिरजणहार, जुग जुग आपणे हथ्थ रखाईआ। वड्डे किहा मूरखा केते जगत महल्ल दिते उसार, एहो जेही सेवा तैनूं अग्गे किसे ना लाईआ। एह दीवार नहीं तेरे लई दुष्वार, जो दुश्मण बण के दीदा दानिस्ता नज़री आईआ। छोटे किहा सहज नाल इक वार, मेरे अंदरों मेरा रिहा हिलाईआ। कुछ बख्श मैनूं प्यार, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। तूं सदा भगत उधारन पापियां देवें तार, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। वड्डे किहा अगले जन्म दा हुदार, अग्गा दयां जणाईआ। मेरे अन्तर आवे उछाल, बेपरवाह रिहा समझाईआ। कलयुग अन्तिम जिस वेले आए श्री भगवान, भगवन आपणा फेरा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा लेखा वेख वखाईआ। अगले जन्म दा दे अहिवाल, इक्को वार समझाईआ। जन्म जन्म खाए काल, राए धर्म दए सज़ाईआ। जिस वेले आवे दीन दयाल, दयानिध आपणा फेरा पाईआ। उधरों गुजरी दी आत्मा मारी

आवाज़, बिन अर्श फर्श रही सुणाईआ। मोमनो तुहाडी किधर गई निमाज़, काफर बैठे रूप वटाईआ। जे तूं इट्टां लावण वाला राज, मेरे फुल्ल गुलाब क्यों नीहां हेठ रखाईआ। जे मनुष नहीं स्त्री हुन्दी तेरे अंदर पुत्तां दा हुन्दा प्यार, नेत्र अक्खां नीर वहाईआ। जोरावर सुण अगम्मी धार, अंदरे अंदर दित्ता सुणाईआ। एस जन्म नहीं ते दूजी वार, नारी जामा लए बदलाईआ। पंज मज़दूर जो एहदे नाल, जिंन ख़बीस रूप वटाईआ । मैं छोटा बच्चा नौ साल, फतहि सिँघ रिहा समझाईआ। इसे तर्हां एहदा दुखियां वाला हाल, धक्के ठोक ठोक लगाईआ। इन इट्टां दी चिणी दीवार, एहदी काया दीवार अंदर उह सूख़म आत्म सुख कदे ना पाईआ। एह दु:ख दा नहीं प्यार, एह भुक्ख दा नहीं वणजार, पूरब लहिणा लेखे विच्चों झोली रिहा भराईआ। इक साल अज्जे बाकी ओन्हां चिर किसे नहीं लैणी सार, किन्नां चिर रोवो कुरलावो मारो धाईंआ। लिख्या बचन सुणया वाक जो एक वार एकँकार, कोए ना सके बदलाईआ। एह आदि जुगादी धुर दी कार, धरनी धरत वेख वखाईआ। इस तों वड्डा अजे होर विहार, जो आपणे शब्दां विच बन्द कराईआ । महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, अगला लेखा दस्सण तों अजे इनकार, इनकुआयरी विच ख्वारी विच बीमारी विच तीमारी विच उधारी आपणा खेल आपणे हथ्थ रखाईआ।