पुस्तकालयभाग १८

२६ माघ २०२१ बिक्रमी बीबी गुरचरन कौर दे नवित पिण्ड हेर

मटकी गगरीआ जिस गोबिन्द फोड़ी, निशाना तीर कमान लगाईआ। करदा खेल चोरी चोरी, जगत नेत्र नज़र किसे ना आईआ। साढे तिन्न हथ्थ देवे माटी नकोरी, नित नवित दए बदलाईआ। विच अमृत बूँद पा के थोड़ी थोड़ी, रस धुर दा दए टिकाईआ। आपणी आवाज़ शब्द धुन सुणाके घनघोरी, अगम्म राग अल्हाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाईआ। मटकी कहे सुणो री सख़ी, अन्तर कहाणी दयां जणाईआ। मैं दर्शन पा के अक्खीं, आख़र आपणा आप गई तजाईआ। एह मालक धुर दा कमलापती, सति सरूपी नज़री आईआ। एहदे तीर निशाने नाल मैनूं सट्ट ज़रा ना लग्गी, सोई सुरती दित्ती उठाईआ। प्रेम प्यार दी दे के साची रती, मैनूं रतन अमोलक हीरा दिता बणाईआ। तूं की गुजरी नूं रही दस्सी, गुजरी दा बेटा खेवट खेटा नज़री आईआ। इस दे सच भण्डारे दी वेख खुल्ही हट्टी, जो हटवाणा बणके रिहा चलाईआ। जिस ने गुलेल निशाने वाली छड्डी, मेरे दित्ती चोट लगाईआ। ओह मेरी विंन्ह के पसली हड्डी, आर पार रंग चढ़ाईआ। मैं ओसे दी दास ओसे दे चरनां दी बद्धी, बन्दना कर कर सीस निवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दी करनी कार कमाईआ। गगरीआ कहे सुण मैनूं वज्जण वाले तीर, तेरी मुखी सोहणी नज़री आईआ। जिस वेले पाउण विच पैंडा आएयों चीर, भज्जा वाहो दाहीआ। मैनूं वज्जके बख्शी साची धीर, शांतक सति दिता कराईआ। मैनूं मंज़ल आ गई नज़र इक्क अख़ीर, आख़र पड़दा दिता उठाईआ। जिथ्थे बैठा मालक धुर दा पीर, पारब्रह्म प्रभ बेपरवाहीआ । जिस दा जलवा बेनज़ीर, जग नेत्र नज़र किसे ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, हुक्म धुर दा आप सुणाईआ। मटकी कहे सुण कमान, जिस वेले तन्द दिता खिचाईआ। गोबिन्द बच्चे चिल्ला चढ़ाया इक्क महान, सोहणी खिच लगाईआ। खब्बे अंगूठे उत्तों दी वेख निशान, सिध्धा राह बणाईआ। मैं वेख के होई हैरान, एह की खेल रचाईआ। मैनूं दस्स के जाईं अंञाण, बाली बुध ना समझ रखाईआ। एह सख़ी ना सकी पहिचाण, जो मटकी सिर दे उत्ते उठाईआ।

मैं ओस माटी दा बलीदान, मुड़ के फेरा पाईआ। जिस नूं प्रहलाद ने चरन छुहाया सी आण, बच्यां वाली आवी लेखे पाईआ। ओस वेले हुक्म दिता सी भगवान, हुक्म संदेसा धुर सुणाईआ। तेरा लहिणा देणा कर परवान, कीमत गोबिन्द हट्ट पुआईआ । एसे कर के एहदे टकयां दा निशान, नौ जोड़े वंड वंडाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाईआ। मटकी कहे सुण गोबिन्द मीत, तेरे दर मेरी अरज़ोईआ। तूं खेल वखाई अगम्मी रीत, आपणी धार जणाईआ। मैं जल विच रहिण वाली ठंडी सीत, सति शांतक रूप नज़री आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवणहार वड्याईआ। मटकी अन्दर वस्या बोल प्या जल पाणी, ख़ुशीआं हाल सुणाईआ। तूं काची गगरीआ बाल अंञाणी, भेव ना जाणें राईआ। तैनूं सदा चुकदी रही जगत सवाणी, सिर आपणे उत्ते टिकाईआ। तूं नहीं वेख्या ओस दा तीर इक्क महानी, जो तेरे विच दी पार हो के मेरे सीने लग्गा चाँईं चाँईंआ। ओहदे विच्चों मैं सुणी अगम्मी बाणी, जो तेरा मेरा ढोला गाईआ। कमलीए, अज्ज इस ने माण देणा पटने वाली राणी, घर राजयां भोग लगाईआ। तेरी मटकी एह पिछली सी पुराणी, नवीं होर देईं बदलाईआ। इस तों अगे गोबिन्दे ने करनी फेर होर कहाणी, कहावत समझ सके कोई ना राईआ। जिस वेले कलिजुग अन्तिम आउणी रैण अन्धेरी काली, साचा चन्द ना कोए चमकाईआ। माण ताण रहे ना किसे धर्मसाली, मन्दिर मठ देण दुहाईआ। तीर्थ तटां करे ना कोए पहचानी, अठसठ बैठण मुख छुपाईआ। ओस वेले साची सिक्खीआ दी एस ने वेखणी काया माटी इक्क महानी, साढे तिन हथ्थ नज़री आईआ। ओहनां दे अन्दर वड़ के एहो आपणा शब्द तीर निशाना बणा के जाणा मारी, आर पार देणा कराईआ। एह मेरा जो तेरे विच भरया ठंडा पाणी, गुरमुखां दे अन्दरों दए प्रगटाईआ। जिन्हां दी कीमत आप चकाउणी, लक्ख करोड़ी कीमत कोए ना पाईआ। ना कोई हुण मंगे दवानी चवानी, रोकड़ रोक ना कोए समझाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, लेखा जाणे बेपरवाहीआ। माटी गगरीआ कहे नी एह सच, जो मैनूं दिता समझाईआ। जल ने किहा एह खेल पुरख समर्थ, ना कोई मेटे मेट मिटाईआ। गोबिन्द सूरा गहर गम्भीरा बेनज़ीरा आप वखाए सदा प्रतख, पर्दा ओहला ना कोए रखाईआ। अमृत आत्म अगम्मा जन भगतां देणा रस, निझर झिरना देणा प्रगटाईआ । लक्ख चुरासी विच्चों साची सख़ियां तीर निशाना मारना कस, चिल्ला नाम कमान उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवणहार सरनाईआ। मटकी कहे ओह चिल्ला केहड़ा, जेहड़ा गोबिन्द फेर चलाईआ। जल किहा ओह नेरन नेरा, निज नेत्र नज़री आईआ। जिस दे नाल आवण जावण दो जहान चुके गेड़ा, आर पार पन्ध मुकाईआ। लेखा चुकया तेरा मेरा, इक्को रंग दए वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा खेल रिहा वखाईआ।

मटकी कहे सुण सख़ी सति, सति तैनूं दयां दृढ़ाईआ। एस दे तीर अन्दर ब्रह्म मत, प्रेम विद्या रिहा पढ़ाईआ। जिस दे अन्दर गया लँघ, ओहनूं नज़री आईआ। सच सेज वखा पलँघ, सच सिँघासण दए वखाईआ। क्यों हैरान होई दंग, मैनूं भज्जी नूं किल्ली उत्ते आवीं टंग, घरों फड़ के बाहर ना दईं सुटाईआ। तैनूं एस दा खेल दस्सां निशंग, जो चाढ़नहारा रंग, एहदी सिफ्त विच कमंद, चिल्ला तेरी गागर नाल छुहाईआ। एसे सुराख़ विच्चों मैनूं नज़री आउँदा रहे गुजरी चन्द, ख़ुशी बन्द बन्द कराईआ। कलिजुग अन्तिम एसे धार विच्चों एस ने गुरमुखां दे अन्दर जाणा लँघ, रूप रंग रेख समझ कोए ना पाईआ। गुजरी कोई ना पावीं डण्ड, गोबिन्द नूं कहीं ना भेख भखण्ड, तेरी करनी दा करता लहिणा रिहा मुकाईआ। एह गोकल नालों चंगा देवे अनन्द, जमना दी धार नालों सोहणा परमानंद, ब्रह्मण्ड खण्ड दए वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, खेल अगम्मी रिहा कराईआ। गुजरी किहा मेरी नमस्ते, सीस इक्क निवाईआ। उधरों गोबिन्द आया हसदे हसदे, हँसी दित्ती वखाईआ। गुजरी किहा सच लाल मेरे दस्स दे, खेल की वरताईआ। एह गवांढी मेरे अक्क गए, देवण हाल दुहाईआ। गोबिन्द किहा एह खेल नहीं मेरे वस दे, पुरख अकाल हुक्म सुणाईआ। जिन्हां मटकयां नूं तीर मेरे लगदे, दो जहानां नज़री आईआ। एह निशाने सज्जी अक्ख दे, जेहड़े भगतां अन्दर देणे रखाईआ। माता, बेशक एहो जिहे भाण्डे बथेरे विकदे, पर गोबिन्द दे तीर वाले नज़र किते ना आईआ। एह तैनूं सोहणे सभ तों दिसदे, जिन्हां दी कीमत जगत ना कोए समझाईआ। अन्तिम एह बच्चे बणने इक्क दे, एकँकार दए वड्याईआ। काची गगरीआ रूप बणने सिख दे, साची सिख्या झोली पाईआ। जिस दे लेखे नूं वेद कितेब शास्त्र पुराण नहीं लिखदे, ओह लहिणा आपणे हथ्थ रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, जन भगतां दए वड्याईआ। मटकी कहे मैं हो गई चुप, गुजरी दित्ती ना कोए दुहाईआ। सख़ी मैं वेखणा जिस वेले होए अन्धेरा घुप, कूड़ कुड़यारा कलिजुग चारों कुण्ट नज़री आईआ। किस बिध गोबिन्द शब्द तीर निराला मारे छुप, गुरमुखां दे अन्दर दए लँघाईआ। जिथ्थों अमृत सोमा पए फुट्ट, रस आपणा दए जणाईआ। घर प्रकाश करे जोत, नूरो नूर नूर रुशनाईआ। शब्द लगा अगम्मी चोट, सोई सुरती लए उठाईआ। भगत दुआरा दस्स के कोट, घर घर विच मेल लए मिलाईआ। नेत्र खोल्ह के आपणा लोच, निज नैण दरस दए कराईआ। मेरी ओस वेले मिट जाए सोच, बुद्धी चले ना कोए वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सन्त सुहेले लए प्रगटाईआ। घड़ीआ मटकी कहे मैं वेखां साढे तिन्न हथ्थ, तत्तां वाला रूप नैण उठाईआ। किस बिध जन भगतां वथ, वस्त अमोलक झोली पाईआ। पूर्ब लहिणा चुकावे हक, हाकम बेपरवाहीआ। आपणे मिलण दी खोल्ह के अक्ख, पर्दा ओहला दए उठाईआ। शब्द निशाना तीर

मार के सट्ट, आलस निंद्रा दए गंवाईआ। साची सख़ियां दा लहिणा देणा दे के झट, लेखा पूर्ब झोली पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची कीमत दए चुकाईआ। पाणी कहे तूं वेखीं नज़ारा, गोबिन्द गुर गुर दए जणाईआ। जन भगतां दे के इक्क सहारा, नईआ नौका नाम चढ़ाईआ। खेवट खेटा बण के वड संसारा, बेड़ा आपणे कंध उठाईआ। अमृत बख्श के ठंडा ठारा, अग्नी तत दए गंवाईआ । डूँग्घी कंदर पावे सारा, भँवरी कवरी खोज खुजाईआ। आत्म परमात्म कर प्यारा, सच प्रीतम लए मिलाईआ। शब्द अगम्मी तीर न्यारा, निरगुण धार दए चलाईआ। चिल्ला खिच्चे इक्को वारा, दूजा तन्द ना कोए बंधाईआ। भेव खुल्हा के गुप्त ज़ाहरा, पर्दा दए उठाईआ। हिसाब मुका के पिछला उधारा, लहिणा अगला दए वखाईआ। कागद कलम ना लिखणहारा, जगत शाही ना कोए वड्याईआ। आदि जुगादी जुग चौकड़ी करनेहारा, हरि करता वड वड्याईआ। माटी गगरीआ कर प्यारा, चिन्ता सगली मेट मिटाईआ। वस्तू रख के इक्को थारा, थिर घर देवे माण वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, लेखा जाणे धुरदरगाहीआ। मटकी कहे मैं वेखणी काया गुरमुख गुरसिख, जिन्हां मिले माण वड्याईआ। गुर शब्दी हो के पावे भिख, गोबिन्द बेपरवाहीआ। लहिणा देणा कर्मां लईए नजिठ, वरनां बरनां डेरा ढाहीआ। लेखा जाणनहारा नित नवित, हित करे सच गुसाँईंआ। ठाकर हो के वसे चित, मन ठगौरी दए गंवाईआ। मेला मिला के साचे पित, पतिपरमेश्वर जोड़ जुड़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा खेल सबाईआ। सख़ी कहे मेरा छुटया झगड़ा, लेखा दिता मुकाईआ। मैं लहिणा वेख्या अगला, गुर सतिगुर दए जणाईआ। मेरा मन हो गया पग़ला, जो कूक के किहा सुणाईआ। मैं लेखा छड के सगला, चिन्ता दित्ती गंवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दी करनी इक्क वखाईआ। सख़ी किहा जे तेरा तीर निशाना चंगा, ख़ुशीआं नाल लगाईआ। एह केहड़ा सी जल गंगा, जो रुढ़ के धार वहाईआ। तूं लाडला गुजरी चन्दा, तेरा मस्तक चन्द नूर रुशनाईआ। बाहरों बंदयां वरगा बन्दा, अन्दरों नूर नूर नज़री आईआ। गोबिन्द किहा एह मेरा खेल बहुरंगा, समझ किसे ना आईआ। कलिजुग अन्त निरगुण धार हो बख्शंदा, बख्शिश दयां कमाईआ। मंज़ल चाढ़ के डण्डा, डण्डौत इक्को दयां समझाईआ। जगत नेत्र रहे ना अन्धा, ज्ञान अक्ख दयां प्रगटाईआ। तेरी तन्दी दा एह बोल के कहे सरंगा, तूम्बी निक्की विच्चों आवाज़ अल्हाईआ । जिस मटकी नूं तीर निशाना मार के भन्नया सी कन्ढ्ढा, फोड़ के दिता वखाईआ। ओसे सख़ी दा अज्ज गृह लग्गा चंगा, जिस घर बैठा डेरा लाईआ। नाले माता गुजरी दा संगा, सोहणी बणत बणाईआ । नाले अमृत जल तरंगा, जो निझर रिहा बरसाईआ। नाले शब्दी तीर कमंदा, चिल्ला आपणा नाल ल्याईआ। नाले बाहरों बंदयां वरगा बन्दा, अन्दर बैठा बेपरवाहीआ। गोबिन्द

लेखा चुकाए ओस सख़ी जिस दा लहिणा देंदा, देवणहार दया कमाईआ। ओसे दे घर मन्दिर हरिसंगत संग बहंदा, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, गुरचरन ओहो रूप वटाईआ।

भगतां अन्दर सोहणी जगह, अस्थान भूमका हरि जू ल्या बणाईआ। जो टिकाया उपर शाह रगा, नौ दुआरे थल्ले बन्द कराईआ। जिथ्थे अमृत रस दा मज़ा, रसना स्वाद ना कोए वड्याईआ । शब्द नाद इक्को वज्जा, रागां दी लोड़ रहे ना राईआ। दीपक जोती साचा जगा, नूरो नूर नूर रुशनाईआ। बजर कपाटी भाण्डा भज्झा, पर्दा ओहला दए उठाईआ। आत्म सेजा सोहणा डठ्ठा मंजा, पावा चूल नज़र कोए ना पाईआ। ओस दुआरे आवे भज्जा, गोबिन्द दाता बेपरवाहीआ। ना वेखे पिच्छा अग्गा, सच दुआरे बैठा डेरा लाईआ। एस नालों होर थाँ नहीं कोई चंगा, इट्टां पत्थरां गारयां वाला मन्दिर कम्म किसे ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद भगतां विच समाईआ। आउण वाला सुणो अस्थान, दुआबे वालयां दयां जणाईआ। जिथ्थे सति धर्म दा झुलदा इक्क निशान, बैठा बेपरवाहीआ। जिथ्थे झुकदे ज़िमीं असमान, गुर अवतार पीर पैगम्बर बैठे सीस निवाईआ। जिथ्थे ना कोई पढ़दा शास्त्र सिमरत वेद पुराण, खाणी बाणी रसना जिहवा बत्ती दन्द ढोला कोए ना गाईआ। जिथ्थे दीवा बाती जगे इक्क महान, कमलापाती डगमगाईआ। लेखा मुक जाए दो जहान, भेव अभेदा दए जणाईआ। तुहाडे ओस दुआरे वसे आप मेहरवान, महबूब हो के फेरा पाईआ। साढे तिन्न हथ्थ सुहा के सोहणा मकान, गृह मौका दए वखाईआ। राती सुत्यां दिने जागदयां मिले आण, आउँदयां जांदयां डेर कोए ना लाईआ। जिथ्थे चाहो ओथे सद्दो ओथे वड्याई देवे आण, गुरमुख सारे इक्को जेहे नज़री आईआ। जगत बिवहार तुहाडे हथ्थ विधान, मश्वरा कर के लैणा बणाईआ। फफ्फा कहे फुरना मिट जाए कूड़ी क्रिया महान, बेईमान रहिण कोए ना पाईआ। गग्गा कहे गोबिन्द दा दान, जो गहर गम्भीर झोली पाईआ। सच जाणो जन भगतां दे अन्दर सदा बणया रहे अस्थान, दूजा दर कम्म किसे ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, गृह मन्दिर वेखे चाँईं चाँईंआ। जन भगतो जे आपणे घर सद्दणा, आवाज़ शब्दी इक्क लगाईआ। वेख्यो कदी ना बणना आहला अदना, प्रभ दे घर इक्को रूप वटाईआ। सच प्रेम अन्दर रहिणा मग्ना, दूई द्वैत बाहर कढाईआ। नाम प्याला पीणा मधना, सच ख़ुमारी दए चढ़ाईआ। जगत दवारयों अगे लँघणा, धुर दा पन्ध मुकाईआ। पुरख अकाल इक्को करनी बन्दना, दूजे सीस ना कोए निवाईआ। जिस दे कोलों सभ ने मंगणा, विष्न ब्रह्मा शिव गुर अवतार बैठे झोलीआं डाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, जन भगतां सदा लावे अंगणा, अंगीकार आप हो जाईआ।