पुस्तकालयभाग १८

१० चेत शहिनशाही सम्मत १ नानक चन्द दे घर पिण्ड सरदारी छम्ब

तारनहार श्री भगवान, दाता दातार वड्डी वड्याईआ। फड़ फड़ तारे मूर्ख मुग्ध अंञाण, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। कामी क्रोधी लोभी हँकारी जो चरनी डिग्गे आण, तिस दा लेखा दए चुकाईआ । प्रेम प्यार नाल जो चरन सरन तके कर ध्यान, ध्यान आपणा विच टिकाईआ। जरम कर्म दा तोड़ के बन्धन साची सिख्या दे ज्ञान, आत्म परमात्म दए समझाईआ। आवण जावण जम की फ़ासी टुट जाए काण, राए धर्म ना दए सज़ाईआ। जो गुरमुख रूप हो के जन भगत मिले श्री भगवान, तिस दा कर्मां दा भाग आपणी झोली पाईआ। कूड़ी क्रिया रहिण ना देवे शैतान, कलिजुग रैण अन्धेरी शाम, शाम हो के दए गंवाईआ। अन्तर दा मालक बण के राम, रमईआ रौणक दए वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, फड़ फड़ बांहों पार लँघाईआ। जांदे तारे पाँधी राही, चारे खाणी वज्जी वधाईआ। धुर दा मालक धुरदरगाही, बेपरवाह फेरा पाईआ। देवणहार सच्ची वड्याई, पूर्ब जन्मां लेख चुकाईआ। कर्म कर्म दी मेटणहार शाही, दुरमति मैल धवाईआ । नाल देवण आया गवाही, लेखा पिछला रिहा चुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, बख्शणहार सच्ची सरनाईआ। सरनाई कहे जो

साहिब सज्जण झुकदा, सरनगति इक्को ओट रखाईआ। ओस दा अगला पैंडा मुकदा, मंज़ल अवर ना कोई जणाईआ। ओह काया माटी भाण्डा भन्न जाए दु:ख दा, आत्म परमात्म विच समाईआ। पड़दा लहि जाए भाग जागे उजल मुख दा, चार कुण्ट होए रुशनाईआ। फ़र्ज़ंद बण जाए ओस प्रभू दी कुक्ख दा, जिस दी इक्को जणेंदी माईआ। माण लै लए ओस पुत दा, जो पुत गोबिन्द ल्या बणाईआ। घर वेख लए साचे सुख दा, जो सुख सागर रूप समाईआ। महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान भगत सुहेले ओह गोदी चुकदा, जिहनां पिच्छे गोबिन्द अन्त गोदावरी कन्ढ्ढे बहि के सुगंद खाईआ।

इक दिन गोबिन्द आया सच्चा अनन्द, प्रेम विच आसण लाईआ। पुरख अकाल वेख्या संग, प्रकाश बेपरवाहीआ। ख़ुशी विच मंग लई मंग, आपणी झोली डाहीआ। हे प्रभू जे दिंदयां ना होवें तंग, आपणी आशा दयां समझाईआ। मैं सृष्टी वेख के तेरी बहु रंग, जो दीनां मज़्हबां विच वंड वंडाईआ। आपणे विछोड़े दी विच खड़्ही कर के कंध, माटी पुतले रिहा नचाईआ। तेरा कोई नहीं गाउँदा छन्द, तेरे मिलण दी आस ना किसे रखाईआ। पर मैनूं तेरे बिना नहीं पैंदी ठंड, पता नहीं सृष्टी तैनूं भुल के आपणा किवें झट लँघाईआ। पुरख अकाल किहा एह मेरा वखरा ढंग, तरह तरीके नाल रिहा सारे चलाईआ। गोबिन्द किहा भावें एह खेल मेरा निसंग, निरँकार हो के रिहा वखाईआ। पर मैं ज़रूर मंगणी इक्क मंग, मांगत हो के झोली डाहीआ। मैं तेरे भगतां नूं मिलाउणा तेरे संग, विचोला हो के विछोड़ा देणा कटाईआ। उधर रो पई, गोदावरी गंग, नेत्र नैणां नीर वहाईआ। गोबिन्द ने किहा थोड़्ही आ अग्गे लँघ, तैनूं दयां समझाईआ। तूं दे नहीं सकदी ओह अनन्द, जेहड़ा अनन्द गुरमुख रहे भाईआ। उठ वेख तैनूं दया सिँघ वरगे वखावां चन्द, जिन्हां दे अन्दर मेरा चन्द डल्हक रिहा लगाईआ। गोदावरी नूं ओसे वेले पै गई ठंड, निउँ निउँ चरनां उत्ते सीस टिकाईआ। गोबिन्द जिस वेले आपणे हुक्म दी मैनूं भेजी गंड, दुआरे भगतां दे आवां चाँईं चाँईंआ। गोबिन्द किहा बस मुख कर बन्द, अगे आवाज़ ना कोई सुणाईआ। जिस वेले अकाल पुरख मेरे नाल मिल के आपणी नूं लाया अंग, ओस वेले तैनूं आपे लए मिलाईआ। गोदावरी किहा की ओह दीन दयाल गोबिन्द किहा नहीं ओह बख्शंद, बख्शिश कर के जिस नूं चाहे ओसे नूं पार लँघाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान देवण आया ओह अनन्द, जिस अनन्द दी मंग सारे गए कराईआ।

१० चेत शहिनशाही सम्मत १ रवेला राम दे गृह पिण्ड सरदारी

गोदावरी कहे गोबिन्द मेरे अन्दर चरन दिता रख, उंगलां पंजां नाल दबाईआ। मेरी खुल्ह गई अक्ख, पड़दा दिता चुकाईआ । मैं अंगड़ाई लई झट, सवाधान हो के वेख वखाईआ। आपणे जोड़ के हथ्थ, सीस दिता निवाईआ। कुझ मैनूं अगे दस्स, की तेरी बेपरवाहीआ। गोबिन्द प्या हस, ख़ुशीआं नाल समझाईआ। जो हुक्म पुरख समर्थ, मैं ओहो रिहा कमाईआ। मैं एथों जाणा नस, चोला पंज तत तजाईआ। ओस दे कोल जाणा वस, जो सचखण्ड सोभा पाईआ। जिस वेले ओस होणा प्रगट, लोकमात वेस वटाईआ। मैं ओस दा बणना हट्ट, जिस विच बहि के ख़ुशी मनाईआ। ओस दे नाम दा गौंणा छन्द, छन्द आपणा नाल मिलाईआ। मेरे वजूद विच ओस ने होणा बन्द, जिस दा कलबूत ना कोई समझाईआ। फेर मैनूं पैणी ठंड, शांतक सति दए कराईआ। मैं छड के पुरी अनन्द, अनन्द विच जाणा समाईआ। गोदावरी किहा फेर किहनूं लावें अंग, आपणा संग रखाईआ । गोबिन्द किहा मैं पहलों मंगां मंग, प्रभ अगे झोली डाहीआ। साचयां भगतां दे अन्दर जावां लँघ, आत्म उत्ते बहि के सोभा पाईआ । जिथ्थे ना कोई सूरज चन्द, मण्डल मण्डप ना कोई रुशनाईआ। खेल वेखणा सूरा सरबंग, शाह पातशाह शहिनशाह की की हुक्म वरताईआ। गोदावरी किहा कुछ मेरी वी पा गंढ्ढ, संग अगला दे जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची करनी कार कमाईआ। गोदावरी कहे गोबिन्द चरन रख के दिता दब, भार हौली जेही पाईआ। मेरे नेत्र खुल्ह गए झब, निंद्रा दित्ती गंवाईआ। मेरे मूँह विच्चों निकलया हाए रब्ब, हौका लै के दिता सुणाईआ। गोबिन्द ने किहा उठ ओस नूं लै लभ, जिस नूं रही गाईआ। जां मैं तकया मैनूं साख्यात नज़री आया जिस दा कद्दां वरगा नहीं कद्द, ओहदा आर पार किनारा कोई ना समझी हद, समर्थ रूप बेपरवाहीआ। मैं ख़ुशी नाल पई नच, आपणा पर्दा ल्या उठाईआ। गोबिन्द पिच्छे गया हट, आपणा चरन कढाईआ। मैनूं ओस वेले लग्गी इक्क सट्ट, बिरहों दिता सताईआ। मैं चरनीं गई ढठ, रो के हाल सुणाईआ। गोबिन्द किहा थोड़्हे दिन कट, फिर सहिज लवां मिलाईआ। तूं भगतां दुआरे आउणा नठ, रूप आपणा इक्क बदलाईआ । ओथे मैं ते मेरा होवे पुरख समर्थ, तीजा गुरमुख सोभा पाईआ। तेरी लज्जया ओहनां दे नाल लवां रख, पड़दा उत्ते दवां टिकाईआ । गोदावरी पई हस, वैहन्दी धार ख़ुशी मनाईआ। गोबिन्द इक्क वेरां वेख लैण दे आपणी अक्ख, तेरा नुहार भुल्ल कदे ना जाईआ । गोबिन्द उहदे मथ्थे उत्ते ठोकर मारी झट, समझ समझ नाल दित्ती मिलाईआ। ओस ने किहा ओह मेरे अन्दर गया वस, जिस दे हुक्म अन्दर भज्जां वाहो दाहीआ। अगों गोबिन्द कर के बस, आपणा आप ल्या छुपाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, किसे कारन

भगतां दुआरे रिहा नठ, घर घर आपणा फेरा पाईआ।

जिस वेले गोदावरी विच गोदावरी मारी चुग्भी, पाणी विच राणी गई समाईआ। ओस नूं विच्चों तिक्खी धार नोकदार इक्क चुबी, जो गोबिन्द खण्डे उत्ते लिखाईआ। जिस दी अगली नोक थोड़ी कुब्बी, मुख दिता भवाईआ। ओस दे विच इक्क रमज़ सी गुज्झी, जेहड़ी गोबिन्द ने आपणी अक्ख विच प्रतख दित्ती लुकाईआ। जिस वेले पीर लै के आया सी कुज्जी, ओस नूं ओह रमज़ सी सुझी, जेहड़ी गोबिन्द खण्डे विच छुपाईआ। ओस नूं वेख के प्यार अन्दर गोदावरी दा दुद्ध उतरया दुद्धीं, दोवें सीर सीर वहाईआ। गोबिन्द किहा तूं अजे नहीं होई बुढ्ढी, जुग बीते बणी रही पाँधी राहीआ। ओस किहा मैं अजे इक्क आस विच रुझी, बैठी ध्यान लगाईआ। जिस वेले गोबिन्द तेरे नाल मिल के भगत भगवान दी होणी इक्क रुची, दूजी आसा देणी गंवाईआ। ओस वेले मेरी औध आपे जाणे मुकी, मुकम्मल दयां समझाईआ। मैनूं चा मैं वी प्रेम प्यार दा आपणा सीर गुरमुखां दी चोवां मुखीं, क्यों, तूं मेरे विच चरन दिता छुहाईआ। जिस तरह मैं तेरे विछोड़े विच दुखी, मैं चाहुन्दी हां तेरे विछोड़े विच कोई ना मारे धाईआ। तूं नाता छड के आपणे पुत्तीं, गुरमुखां गोद ल्या उठाईआ। गोदावरी कहे मैं वी ओहनां मिल के आपणी करां कुक्ख सुच्ची, सच सच एहनां दी झोली पाईआ। गोबिन्द किहा वेखीं एस निशानउँ कदे ना उकीं, ओह वेला जाणा आईआ। जंगल बेले उजाड़ां विच किते ना ढूंडीं, लहरां विच्चों ना खोज खुजाईआ। जिस दी धार भगतां दे अन्दर होवे आवाज़ आए तूं ही तूं ही दी, तूं मेरा मैं तेरा इक्को नाम ध्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, साहिब सुल्तान बख्शणहार सच्ची सरनाईआ। गोदावरी कहे जिस वेले गोबिन्द ने मेरे उत्ते लाई तली, इतलाह दित्ती कराईआ। मैं भुल गई वहणां विच भज्जण वाली गली, राह नज़र कोए ना आईआ। कौण आ गया ऐडा छली, जिस मैनूं दिता भुलाईआ । झट किसे ने मेरे मूँह ते मार के चपेड़ किहा ओह पुत्रां दे के बली, बलवान हो के फेरा पाईआ। तूं किधर फिरदी इकल्ली, दुहागण सुहागण ना रूप वटाईआ। भज भज होई झल्ली, पन्ध ना कोए चुकाईआ। मेरे अन्दरों आवाज़ आई इक्क अवल्ली, धुर दा राग दिता समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाईआ। तली कहे जिस वेले मैं नाल गई लग, जलधारा छोह दित्ती जणाईआ। ओस वेले जो वहण विच रही सी भज, आपणा पिच्छा आई बदलाईआ । पाणी विच्चों रूप कर के अड्ड, बैठी सीस निवाईआ। मैनूं आपणे दुआरे सद्द, बख्श सच सरनाईआ। क्यों, बैठा हो के अड्ड, बण के धुर दा माहीआ। गोबिन्द होया गद गद, ख़ुशी

नाल रिहा समझाईआ। छेती तैनूं लवां सद्द, पुरख अकाल नाल मिलाईआ। तेरी बुझावां अग्ग, तृष्ना दयां गंवाईआ। जिस वेले भगतां दे नाल भगवन रूप हो के जावां वस, गृह गृह सोभा पाईआ। तेरी पूर करावां आस, तृष्ना दयां गंवाईआ। तेरे नालों चंगा भगतां दा कम्म करना ख़ास, स्वास ओहनां दा आपणे विच मिलाईआ। फेर आवां तेरे पास, वीह सौ इक्की बिक्रमी लँघण तों सत्त महीने पिच्छो सुणां तेरी दरख़ास, पिछली फ़ाइल विच्चों बाहर कढाईआ। नाल इक्कीआं दी होवे जमात, प्रभू दी होवे करामात, मेरी होवे ज़ात, पूर्ब दी होवे लुगात, जिस दे विच हरफ़ां वाली शनाख़त ना कोए वखाईआ। तैनूं लै के जावे साथ, चम्यार कोलों भरावे इक्क ग्लास, ब्राह्मण कोलों करावे अरदास, आप चढ़दे मुख कर के खड़्हा होवे पास, कोल सद्द लवे पृथ्मी आकाश, नानक आ जाए मर्दाने नाल रबाब, मुहम्मद झुक जाए नाल अदाब, ईसा कहे सच जनाब, मूसा कहे मेरे अहिबाब, तेरा अगम्मी खेल तमाश, कृष्न वखावण आवे रास, राम सीता होवे दास, ब्रह्मा दी सुरस्ती करे चरन निवास, विष्नूं दी लच्छमी जोड़े हाथ, शंकर दी पार्बती छड के आवे कलाश, भगतां दी आत्मा चरन करे निवास, गोबिन्द पिछली खोल्ह लए किताब, जिस विच आदि जुगादि दा लिख्या हिसाब, सति सतिवादी हो के सुणे फ़रयाद, अगे गुरमुखां नूं दे के दाद, लेखा लिखाए साढे बारां वजे तिन्न अस्सू दी अख़ीरी ते चार अस्सू दी होवे प्रभात, शाही लबास शहिनशाह नवाब दरगाही खिताब देवे आप, गोबिन्द दा मेला पुरख अकाल बाप, सज्जणां दा वेला सोहँ जाप, गुरुआं दा चेला समराथ, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, जो करे सो कराए सो कराए जो करे आप।

साढे बारां इक्की गुरमुख इक्क ध्यान लगाउणगे। गोदावरी दा किनारा गोबिन्द दा इशारा, प्रेम दा नज़ारा, गुरू दा गुरुदुआरा, घर विच्चों वेख ख़ुशी मनाउणगे। पवण दा हुलारा, शब्द दा नगारा, दरस दा दीदार नेत्र लोचण नैण रंग चढ़ाउणगे। जिस नूं कहिंदे जट्ट गवारा, इस दा वेखणगे ललकारा, शब्द खण्डा दो धारा, दो जहानां दए हिलाईआ। जिस दा गोदावरी दे कन्ढ्ढे कीता ससकारा, ओस दा तेज होणा अपारा, जिस दे नाल सिरजणहारा, सिर सिर देवे माण वड्याईआ। अगे लिखण वाला बहुता होर विसथारा, जिस दा भेत सभ तों न्यारा, निराकार निरँकार आपणे हथ्थ रखाईआ। महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, प्रेमीआं दा बण के प्रेम दा वणजारा, भगतां नूं भगती दा देवे भण्डारा, सहारा आपणा नाल रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, हरि संगत वेख ख़ुशी रखाईआ।

१० चेत शहिनशाही सम्मत १ किशन लाल दे घर पिण्ड सरदारी छम्ब

गोदावरी कहे घड़ी पल वेला सोहे वक्त, व्यक्ति देवे वड्याईआ। दया कमाए वाली जगत, जागदी जोत करे रुशनाईआ। भगत उधारे प्रेम भाओ भगत, भावना पूर कराईआ। जोत सरूप खेले खेल अर्श तों उत्ते आ के फर्श, असचरज कार कमाईआ। पिछली मेटे मेरी हरस अगे करे तरस, दरस इक्क दरसाईआ। गुरमुखां दी मेटे भटक, सृष्टी ते चढ़े कटक, अटक पार पए दुहाईआ। रौला पाउण मसूदी खटक, फ़रीदी ओरगज़ई नाल मिलाईआ। उधरों गोदावरी दे कन्ढ्ढे भगतां मिले साची वस्त, दस्त बदस्त हथ्थ फड़ाईआ। इक्को दे हो जाओ चरन प्रसत, दूजा इष्ट ना कोए मनाईआ। इक्क दूजे नाल कोई ना करयो हसद, प्रेम प्रीती नाता लैणा जुड़ाईआ। भगतां दा बणा के वफ़द, साचा हुक्म लैणा प्रगटाईआ। पुरख अकाल बण के करे मदद, मददगार गुरमुख आपणे लैणे बणाईआ। कुछ लेखा लेख बधक, दूजा यार ओस दा ओस दे नाल मिलाईआ। गौतम दी अजे बाकी पई ओथे कुछ रसद, ओस दा हिस्सा वेख वखाईआ। जिन्हां गुरमुखां ने झलया गोबिन्द नाल कष्ट, कुशते दे पुश्ते दिते लगाईआ। ओहनां दी खोल्हणी दृष्ट, दया देणी कमाईआ। राज नरायण लाल सिँघ पिछला लेखा बाकी अजे राम वाला वशिष्ट, ओह वी पूर ओथे कराईआ। जिस चन्द ने कूड़ी आशा करी सी अहिल्या नाल गृहस्त, ओस दा लहिणा खोज खुजाईआ। महीवाल ने मरन लगयां याद कीता सी इश्क, ओस इश्क दा तिलक लच्छू देणा लगाईआ। जिन्हां दी बाकी होर लिस्ट, हौली हौली देवे समझाईआ। जेहड़े गोबिन्द कोलों पिच्छा छुडा के गए सी ख़िसक, तिन्न ओह वी नाल रलाईआ। इक्क बहुता हुन्दा सी निन्दक, चार कुण्ट घर घर करदा रिहा शनवाईआ। क्यों, ओह निंदयां विच गोबिन्द गाउँदा, गोबिन्द दे गाउण नाल ओस दी खोल्हणी दृष्ट, दया देणी कमाईआ । इक्क जोड़ी ओह जिस अनन्द पुर आ के गोबिन्द दे कोल नौ हथ्थ दूर भोगया सी गृहस्त, सज़ा दी बजाए ओहनां दा गुप्त लेखा देणा मुकाईआ। जिन्हां दे अन्दर प्रेम दी धार रही रिसक, बूँद स्वांती देणी चुवाईआ। जे गुरमुखो कुकर्म कर के कहो एहदे कोल नहीं साडी लिस्ट, एह वी तुहाडी भुल जो अभुल नूं रहे भुलाईआ । महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, देवणहारा साचा दान, दानी दयावान अख्वाईआ।

१० चेत शहिनशाही सम्मत १ फ़रंगी राम दे घर तूतां वाली

गोदावरी कहे जिस वेले तिन्न चार अस्सू दी रात आउणा मेरे कन्ढ्ढा, तिन्न कन्ढ्ढी वाले नाल मिलाईआ । जिन्हां दे कोल होवे बिना मटीआं तों साढे तिन्न हथ्थ वाला डण्डा, रंगां सत्तां नाल रंगाईआ। एह जम्मू दी आया वंडा, ज़ामन हो के रिहा

समझाईआ । माझे वालयां ल्याउणा इक्क कंघा, दन्दखंद रूप वटाईआ। ओस दा सफ़ैद होवे रंगा, धारी विच ना कोए जणाईआ। मालवे वालयां सवा इंच दा बणाउणा इक्क खण्डा, सुवरन चांदी जोड़ जुड़ाईआ। जिस दे उपर लिख्या होवे सोहँ छन्दा, हँ ब्रह्म भेव खुल्हाईआ। कोई म्यान ओते ना होवे लकड़ी चम्मा, बन्द विच ना किसे रखाईआ। दुआबे वालयां ढाई गज़ दा दुपट्टा जिस दी कनीं सवा सेर बध्धा होवे चना, कच्चा रूप ना कोए वखाईआ। दिल्ली वालयां तों लैणा इक्क छन्ना, पाणी सवा सेर विच टिकाईआ । पटने वाले रंग ल्याउणा लाल घना, सवा रती केसर जोड़ जुड़ाईआ। इटारसी वालयां सवा पाओ तेल दा लैणा पला, नाल प्रेम झोली पाईआ। साढे बारां जिस वेले तुहाडे नाल गोबिन्द होवे इकल्ला, ओस दे हथ्थ देणा फड़ाईआ। ओह पुरख अकाल अगे डाहवे पल्ला, बेनन्ती इक्क सुणाईआ। जिस कारन मैनूं घल्ला, घुंमण घेर वेख जगत लोकाईआ। ढाई मिन्ट पिच्छो कोल आवे डल्ला, दोए जोड़ बेनन्ती इक्क सुणाईआ। इक्की सिख साढे तिन्न हथ्थ उतरन थल्ला, कन्ढ्ढा देण तजाईआ। उधरों लहर आवे छला, उछल उछल रही जणाईआ। ओस वेले खेल होवे अवल्ला, पुरख अबिनाशी देवे भेव खुल्हाईआ। नाल समग्री नाल फला, फली भूत कर के दए जणाईआ। खेले खेल अछल अछल्ला, नव नौ चार जिस दी समझ किसे ना आईआ। गोदावरी उत्ते गोबिन्द छुहा के ओहो तला, तल्ब पूरी दए कराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, शाह पातशाह सच्चा शहिनशाहीआ। तिन्न चार अस्सू दी ओडीक करे रात, रैण बैठी ध्यान लगाईआ। जिस वेले आवे मेरे पास, माही महबूब वेस वटाईआ। जल दा भरे ग्लास, गुरमुखां दे उत्ते छड़काईआ। सारे अन्दरों हो जाण इकांत, मन वासना ना कोए जणाईआ। बिन रसना जेहवा गावण सोहँ जाप, अजपा जाप समझाईआ। उत्तों तारे वेखण मार झात, आपणी अक्ख खुल्हाईआ। अम्बर वेखे खेल तमाश, आपणा नैण उठाईआ। पत्थर रोड़े कहिण साडी मुक्की वाट, वट्टयां वाला घट्टा मिट्टी आपणा चाउ जणाईआ। गोबिन्द आया आपणे घाट, घाट हीरा सिफ्त सलाहीआ। हुण बन्दे दी भावें नहीं दिसदी ज़ात, ओह बन्दगी वाला बन्दे दे बन्धन दए छुड़ाईआ। इक्क आवाज़ आउणी उत्तों आकाश, मण्डलां उत्तों जणाईआ। जन भगतो वाह शाबाश, जिन्हां शमअ दित्ती जगाईआ। गोदावरी दी पिछली आस, गोदी वाला पूर कराईआ। पिछली सुण दरख़ास, लेखा दए वखाईआ। सभ ने इक्को वार झुक के मस्तक लाउणी ख़ाक, धूढ़ी चरन रमाईआ। अगली कटे वाट, पिछला पन्ध रहिण कोए ना पाईआ। रविदास नाल रखणी कलम दवात, पंजां दी वंड वंडाईआ। पंज वार लिख्या होया सोहँ महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान लिख्या होवे साथ, साचा रूप वटाईआ। जिउँ जिउँ चढ़दी जाए प्रभात, घड़ी पल रूप वटाईआ। सतिगुर खोल्हदा जाए सभ पिछले खात, ख़तरे दए गंवाईआ। जिस किनारे

खाधी सुगंध मैं भगतां दा करना इतफ़ाक, गुरमुखां देणा मिलाईआ। ओसे कन्ढ्ढे सवाल जवाब, सनमुख हो के दए समझाईआ। मुख तों पड़दा लाह के नकाब, नुकता नज़र दए बदलाईआ। हरिगोबिन्द दा जेहड़ा अस्व सी जेहड़ा दिलबाग़, आसा भरया ओथे आवे चाँईं चाँईंआ। नीला छुडा के आपणी वाग, पन्ध लए मुकाईआ । हथ्थ ते सोहण वाला बाज़, बाज़ी आपणी दए वखाईआ। कल्गी दा बण के ताज, तख्त निवासी शहिनशाहीआ। सति धर्म दा चला के जहाज़, डुब्बदे पार लँघाईआ। सचखण्ड दा साचा राज, रईयत दो जहान दए वखाईआ। भगतो तुहाडे अन्दर हो के विस्माद, विश्व आपणा हुक्म चलाईआ। भेव खुल्हा के बोध अगाध, अगम्म करे पढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची करनी आपणी दए दरसाईआ। गोदावरी कहे जिस वेले आउणा मेरे तट, तुटयां लए मिलाईआ । लेखा चुका अठसठ, अठ्ठां नूं रंग चढ़ाईआ। नौवां दी मंज़ल कट, चौथे घर दए बहाईआ। इक्कीआं दा इक्को सथ, सथर वाला दए वछाईआ। भगतां दी इक्को अक्ख, गुरमुखां दा पर्दा लाहीआ। हरि संगत दे हो के वस, अक्खरां डेरा देवे ढाहीआ। आपणे चरनां दा चरनोदक दूर दुराडा घर घर देवे झट, बन्द स्वांती बिन मुख दए चवाईआ। फिर ख़ुशीआं नाल पए हस, सोहणी आवाज़ सुणाईआ । एह वी खेल पुरख समर्थ, जो करनी दा करता हो के रिहा कराईआ। सच संदेसा दे के उत्ते आपणे करे दसख्त, नमुकर हो के मुकर कदे ना जाईआ। जेहड़ा चल के आया वत, इतल वितल सितल सारे आया तजाईआ। देवे सभ दा हक, लहिणा झोली पाईआ। अगे खेल पुरख समर्थ, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, समें नाल देवे लिखाईआ।

१० चेत शहिनशाही सम्मत १ पिपल दे हेठां धिंगाली

देण वाला आया पिछला देण, दे दे ख़ुशी मनाईआ। प्रेम प्यार दी साची वस्तू आया लैण, बेपरवाह बेपरवाहीआ । किरपा कर के आंड गवांढ कोई रहिण ना देवे जिंन भूत डैण, साफ़ सुथरे सारे दए कराईआ। जिस वेले गुरमुख सोहँ महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान दी जै कहिण, हाज़र हो के आपणा दरस वखाईआ। बण के धुर दा सज्जण सैण, नाता साचा लए जुड़ाईआ। सारयां रल मिल के बणना भाई भैण, बुरी अक्ख ना कोई उठाईआ। लक्षमण सयां एह किरपा कर के जावां तेरे बच्चे दी उमर थोड़्ही रैहन्दी सी जिस दा नाँ सुरैण, र्तेठ दिन बाकी नज़री आईआ। जेहड़ा रोण दे पिच्छो पैणा सी वैण, ओह प्रेम विच नीर दिता वहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान मेहरवान मेहरवान हो के ध्यान लगाईआ।

१० चेत शहिनशाही सम्मत १ लक्षमण सिँघ घर पिण्ड धंघाली

लक्षमण सिँघ सच सुण आपणी कहाणी, पिछली दयां जणाईआ। तेरी माता अजमेर शरीफ़ दी सी इक्क सवाणी, बेगम कर के सारे रहे जणाईआ। प्रभ ने खेल कीती लासानी, आपणा हुक्म वरताईआ। गोबिन्द सूरबीर बलवानी, जोधा आपणा पन्ध मुकाईआ। पुष्कर नीले नूं प्याउण चलया पाणी, जगत तीर्थ वेख वखाईआ। तेरे हथ्थ विच सी कानी, लम्बी पंज फुट जणाईआ। खेलदा सी विच मैदानी, मन आपणा बहिलाईआ। जिस वेले कोल दी लँघया शाह सुल्तानी, शहिनशाह कदम उठाईआ। तूं वेख के जलवा नुरानी, आपणा नैण बदलाईआ। मस्तक वेख पेशानी, नेत्र नैणां नीर दिता वहाईआ। सजदा कर के सलामी, आदाब अर्ज़ कहि के ख़ुशी मनाईआ। जे मेरे उत्ते कर जाए मेहरवानी, मेहर नज़र उठाईआ। मेरी उन्नीवें साल दी जवानी, जोबन रही प्रगटाईआ । मेरी अम्मी रोज़ मेरे नकाह दी छेड़ रखदी कहाणी, सलाह अब्बा नाल पकाईआ । मैनूं एहो परेशानी, बिना पीर दूजा संग ना कोई निभाईआ। पल्लउँ कढ्ढ के इक्क दवानी, गोबिन्द दे घोड़े दे चरनां अगे दित्ती सुटाईआ। फेर किहा मेरे हथ्थ ते कन्न दोवें ख़ाली, वस्तू कोल ना कोए बचाईआ। गोबिन्द तक के किहा मेरे घोड़े दा फड़ दहानी, सज्जी वाग हथ्थ टिकाईआ। आपणी मैनूं फड़ा दे कानी, मैं तैनूं इक्क कलमा दयां जणाईआ। तूं कहि रहमतां दा बानी, मुहब्बतां दा महबूब नज़री आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। मेहर नज़र नाल गोबिन्द ल्या तक, अक्ख नाल अक्ख मिलाईआ। ओस दे अन्दरों ओसे वेले आवाज़ निकली हक, हक हक जणाईआ। हौली जेही हथ्थ गोबिन्द दे चरनां उत्ते दिता रख, पंजिआं नाल दबाईआ। मेरे मुर्शद जे तूं गया थक, आपणी तहिमत लाह के तेरे हेठां दयां विछाईआ। गोबिन्द प्या हस, ख़ुशी इक्क प्रगटाईआ। जे तूं आब दा देवे इक्क ग्लास, पाणी हथ्थ फड़ाईआ। ओस किहा तूं सिख मैं मुस्लिमान की मेरे उत्ते करेंगा विश्वास, दूजी नज़र ना कोए उठाईआ। गोबिन्द किहा तेरा प्रेम मेरे नालों पाक, पवित्र नज़री आईआ। ओने चिर नूं ओहदा ओथे आ गया बाप, जिहनूं नसीर कहि के सारे रहे बुलाईआ। बच्चे किहा अब्बा वेख ख़ुदा आया आप, आपणा वेस वटाईआ । मैं एहदे अगे करनी इक्क अरदास, बेनन्ती देणी सुणाईआ। साडे घर कट के जा इक्क रात, माँ पुत दा बणा जा इतफ़ाक, मेरी अम्मी जाणा समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। पाणी लैण गया, ग्लास दी थाँ भर ल्याया लोटा, जो आपणा मूँह उपर रिहा उठाईआ। नेड़े आ के किहा एह थोड़्हा कि बहुता, मैनूं दे समझाईआ। ठंडा कि कोसा, मैं उंगली ना कोई छुहाईआ। की एहदे नाल कुछ खा लओगे तोसा, गुल्ली तुहाडे हथ्थ फड़ाईआ। मुरीदां नूं बड़ा मुश्किल मिलदा मौका, मुर्शदां

सेव कमाईआ। जे चरन पाओ मेरे विच कोठा, जो सत बारां हथ्थ लभ्मा चौड़ा नज़री आईआ। ओहदे अन्दर इक्क मंजा निक्का जिहा छोटा, मैं सांभ के रख्या चाँईं चाँईंआ। इक्क दिन मेरी माँ ने किहा जिस वेले मेरे घर जम्मे पोता, मैं इस दे उत्ते दयां बहाईआ। मैं ग़ुस्से विच फड़के सोटा, आपणी अम्मी नूं दिता लाईआ। ओस मैनूं गाल कढ्ढी कराउणा टोटा, वाधू मैनूं रिहा सताईआ। मैं उच्ची बोल के दिता होका, हू हू नाअरा लाईआ। जो वसे चौदां तबक उपर लोका, जलवा नूर ख़ुदाईआ। जे मेरे घर खाण आ जावे तोसा, टुकड़े ओहदे अगे रखाईआ। मैं ख़ादम बणके छोटा, सजदा सीस निवाईआ। ओहदे चरनां होवे तिल्लेदार खोसा, ख़ुश किस्मत दए बणाईआ। सो मैनूं अज्ज नज़री औदां ओह मौका, परवरदिगार मेला दिता मिलाईआ । मैनूं इक्को मुर्शद बहुता, दूजिआं दी लोड़ रही ना राईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा खेल आप कराईआ। लड़के किहा मैं तेरा होया मुरीद, मुर्शद इक्को नज़री आईआ। घर खड़ के करां तेरी दीद, चशम नूर रुशनाईआ। मैनूं तेरे ते उम्मीद, आसा पूर नज़री आईआ। लागों महां सिँघ ने कर दित्ती ताईद, जो घोड़े दी गर्दन उत्ते बैठा जोत सरूप सोभा पाईआ। सतिगुर जे तूं एहनूं बख्शी तमीज़, बणा लै अज़ीज़, दहलीज़ एहनां दी चरन लँघाईआ । गोबिन्द किहा एस नूं वाक्या मेरी उडीक, एह एहदे विच तारीफ़, महां सिँघ तेरे आखे बदल दयां नसीब, घर एहदे फेरा पाईआ। ओस किहा प्रभू तूं केहड़े कदम मिणने नाल जरीब, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्को इक्क उठाईआ। महां सिँघ सुण के बचन, गोबिन्द ख़ुशी मनाईआ। ख़ुशीआं नाल लग्गा हस्सण, इशारयां नाल दृढ़ाईआ। नीला अगे लग्गा वधण, आपणा कदम चुकाईआ। प्रेम प्रीती विच हो के मग्न, पैंडा ल्या मुकाईआ। लड़का आवाज़ मार के माँ नूं लग्गा सद्दण, अम्मी अम्मी कर के रिहा बुलाईआ। ओह अग्गों ज़ोर दी लग्गी भज्जण, आपणा बल धराईआ। जिस वेले दरवाज़े दे कोल आ के ठेडा लग के लग्गी सी डिगन, गोबिन्द दूर दुराडे ने आपणीआं भुजां उत्ते ल्या उठाईआ। ओह उच्ची कूक लग्गी दस्सण, बौहड़ी बौहड़ी कर दुहाईआ। नी मेरा कोई घर कराउण आ गया हज्जण, काअब्यां दा मालक फेरा पाईआ। ख़ुशीआं नाल लग्गी नच्चण, आपणे बच्चे नूं छाती नाल लगाईआ। गोबिन्द ने दोहां दे सिर मारी थपन, थपकी दित्ती लगाईआ। ओहनां दा प्रेम प्यार नाल गंडयां गया आंचल, पल्लू ल्या छुडाईआ। ओसे वेले बच्चे दी माँ ने मंग ल्या बचन, झोली अगे डाहीआ। सच दस्सीं तूं घड़ी रहिणा कि पल कि साडे नाल आएयों वसण, सोहणा झट लँघाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, बख्शणहार सच्ची सरनाईआ। गोबिन्द किहा वसण नहीं आया वास्ता, थोड़्हा समां तुहाडे नाल रखाईआ। अगे वाला साफ़ करां रास्ताा, रैहबर हो के दयां जणाईआ। हुण आ गया अचानक ख़ुदा नख़ासता,

ख़ुद आपणा फेरा पाईआ । तेरे बच्चे दा ढाई टुकड़यां दा करना निक्का जिहा नाश्ता, अकल्ला आपणी रसना लाईआ। एह हुक्म पुरख अबिनाश दा, जो धुर दा हुक्म रिहा दृढ़ाईआ। शब्द अगम्मी इशारे नाल आखदा, बिन अक्खरां करे पढ़ाईआ। मेरे कोल समां नहीं रहिणा रात दा, घड़ी पल खलो के झट जावां लँघाईआ। वेखो तुहाडा वेला आ गया निमाज़ दा, सजदे विच काअबे नूं सीस लओ निवाईआ। माँ पुत किहा सानूं काअबे दा मालक तूं ही जापदा, जिस दे कदमां विच आपणा आप झुकाईआ। ओस बच्चे किहा मैनूं ऐं दिसदा जीकूं तूं बाप मेरे बाप दा, धुर दरगाही नज़री आईआ। मैं तैनूं इक्क मिसरा सुणावां मुहम्मद वाली किताब दा, जिस नूं कुरान शरीफ़ कहि के रहे सुणाईआ। ओस विच लेखा सलल इक्क जनाब दा, रसूल पाक दए गवाहीआ। अज्ज वेला सोहणा इतफ़ाक दा, मिल्या नूर ख़ुदाईआ। जे तेरे कोल लेखा नहीं रात दा, कुछ राज़ अगला जा समझाईआ । गोबिन्द इक्क ऐसी प्रीती विच फासदा, बिन बचन दितयां छुटकारा ना कोए कराईआ। ओसे वेले आखदा, भेव अभेदा दयां खुल्हाईआ। जिस वेले आउणा होवे मेरे नाल मेरे पुरख अकाल दा, लोकमात वेस वटाईआ। फेर रस चखां तेरे पकवान तेरी प्रेम वाली दाल दा, हलवा ख़ुशीआं नाल खाईआ। ओस ने किहा मैं तैनूं किथ्थों फिरां भालदा, लभयां हथ्थ किसे ना आईआ। गोबिन्द किहा मैं कीता कौल इकरार दा बचन ज़रूर पालदा, अभुल हो के भुल कदे ना जाईआ। तैनूं बदल के जामा फेर दयां इन्सान दा, इन्सानीअत तेरे विच टिकाईआ। जिस वेले समां प्रगट होया श्री भगवान दा, मेल मिलावा सहिज सुभाईआ। तेरे अन्दर निशाना होवे मेरे इक्क सच्चे तीर निशान दा, जो बिना चिल्लउँ दयां चलाईआ। भरोसा देवां चरन ईमान दा, अमानत तेरी तेरी झोली पाईआ। बेशक भावें तूं ना होवें पछाणदा, तेरी पहचान आपे लए कराईआ। एह लाहा गोबिन्द घर आए महिमान दा, अहिवाल अगला दए दृढ़ाईआ। बेशक तूं पुत्तर मुस्लिमान दा, फिर वी मुश्किल तेरी हल कराईआ । मैं इक्को सच्ची मुहब्बत जाणदा, ज़ात पात वंड ना कोई वंडाईआ। एहो खेल निगहबान दा, वेखणहारा थाउँ थाँईंआ। लक्षमण सयां तेरा बणया वक्त माण दा, भगवन दए वड्याईआ। ओह मालक तेरी जाणदा, जाणकार हो के वेख वखाईआ। एह बंस तेरा प्रीती दे दान दा, प्यार प्रेम झोली तेरी भराईआ। इस तों वड्डा लेखा होर बहुता जेहड़ा समां नहीं अजे लिखाण दा, हौली हौली सारे पूरे दए कराईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, हर घट वासी हर घट जाणदा, अनजानत वेखे लोकाईआ।

११ चेत शहिनशाही सम्मत १ जगत सिँघ दे घर धंघाली

गोबिन्द जिस वेले पुष्कर बौहड़ा, पेशानी आपणी वेख वखाईआ। एस दा जन्म सी घर रोड़ा, हिन्दू ज़ाती विच वड्याईआ । मुस्लिम मुंडे नाल सी जोड़ा, बच्यां वाली खेल खलाईआ। एह कुछ कन्नां तों हुन्दा सी ढोरा, सुणन शक्ती पूरी ना कोई रखाईआ । उधरों नौ कदम कन्ढ्ढे तों पिच्छे आ गया घोड़ा, हण हिनाहट दिता सुणाईआ। एस ओसे वेले हट्टी विच्चों दाणा कढ के थोड़्हा, भज्ज के अगे दिता टिकाईआ। गोबिन्द किहा एह की कीता छोहरा, किस बिध सेवा रिहा कमाईआ। लख्मी किहा मेरे अन्दर आया इक्क हनोरा, मैनूं झट दिता उठाईआ। नाले हथ्थ विच फड़ के नाल काग़ज़ लै आया कोरा, काली शाही वाली दवात नाल उठाईआ। पता नहीं मैनूं अन्दरों की हो गया खौरा, कौण ख़बर रिहा सुणाईआ। जिस दे घोड़े दा एथे लग्गा पौड़ा, एह पौड़े दए चढ़ाईआ। एह पार करा जाए ठग्गां चोरां, जो चल आए सरनाईआ। ओस वेले गोबिन्द ने ख़ुशी नाल गाया इक्क आपणा दोहरा, दोहरफ़ी दिता सुणाईआ। जिस वेले मैं रिहा ना मोरा तोरा, तेरा लेखा दयां चुकाईआ। उस ने आपणा हथ्थ तली नाल तली ला के जोड़ा, उंगलां खुल्हीआं रिहा वखाईआ। गोबिन्द ने घुट्ट के आपणे पंजे नाल मरोड़ा, सोहणा मेल दिता मलाईआ। तेरा लहिणा हो गया बे ज़ोरा, देणा मेरी बेपरवाहीआ। तेरा भाग दिसे मथोरा, मिथ्या जगत लोकाईआ। अन्दरों आवाज़ दित्ती ओसे घोड़े जिस उत्ते अस्वारा, शाह अस्वार बैठा डेरा लाईआ। आशा कीती गोबिन्द इस दे नाल आपणा बणा लए जोड़ा, जोड़ी लै जुड़ाईआ। ओने चिर नूं फिरदा मुस्लिमान मुंडा आ गया दौड़ा, कदमां उत्ते सीस टिकाईआ। नाले वेख्या तक के ग़ौरा, नैण नैणां नाल मिलाईआ। गोबिन्द साडा दोहां दा बण विचोला, दोवें आपणी गोद बहाईआ। गोबिन्द किहा एस विच थोड़्हा पड़दा थोड़्हा ओहला, सच दयां जणाईआ। तुहानूं इक्क वार छडणा पए चोला, फिर आपे लवां मिलाईआ । एसे तरह वसावां कोल कोला, एह पुष्कर दा घाट ओह कन्ढ्ढी दा ताट इक्को रंग वखाईआ। ओहनां पुच्छया की साडी होवे ज़ात, सानूं दे जणाईआ। गोबिन्द किहा मैं जट्टां दा जाट, जट्ट तुहानूं लवां बणाईआ। नाले लिख दिता कलम दवात, काग़ज़ चिट्टे उत्ते चिट्टा दिता पाईआ। नाल लै के आवां पुरख अबिनाश, तुहानूं देवां तराईआ। ओह वक्त पुज्जया आज, एसे कर के अन्दर वड़ के दिता हिलाईआ। एह वी कोई राज़ ख़ास, गुर सतिगुर आप खुल्हाईआ। महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, निरगुण हो के वस्या साथ, घड़ी घड़ी पल पल गुरमुखां लेखे रिहा चुकाईआ।

११ चेत शहिनशाही सम्मत १ कुलवन्त सिँघ दे घर पिण्ड धंघाली

जिस वेले गोबिन्द पुष्कर घाट दे गया खूंजा, अस्व उत्ते सोभा पाईआ। अगों मिल प्या इक्क गूंगा, रसना जेहवा ना कोई हिलाईआ। ओह दूरों वेख के ज़िमीं ते हो गया मूधा, मूँह घट्टे उत्ते टिकाईआ। मैनूं ऐ दिसदा जिवें तूं मालक मेरे रूह दा, बेपरवाह नज़री आईआ। मेरा वेख खेल लूं लूं दा, साढे तिन्न करोड़ ख़ुशी मनाईआ। मैं ख़ुशी होया दर्शन कर के पूरे गुरू दा, अन्दर आवाज़ दित्ती सुणाईआ। मैं हुण वेखणा एह किधर नूं तुरूगा, आपणी वाग भुवाईआ। मथ्थे ते हथ्थ मार के किहा जे मेरा होया ते एधर नूं मुड़ूगा, जाणीजाण दया कमाईआ। एस नूं आपे मेरा फुरना फुरूगा, मुरदे रिहा जवाईआ। एह कोई पत्थर नहीं जेहड़ा कदे ना खुरूगा, मेहरां दा मालक नज़री आईआ। दरस कर के तेरा बेड़ा कदे ना रुढ़ूगा, रुढ़दयां पार लँघाईआ। मैं एसे मंज़ल चढ़ूंगा, जो चढ़दी कला रिहा वखाईआ। अन्दरों मिन्नत एसे अगे करूंगा, किरपा कर मेरे गुसाँईंआ। जे ना मुड़या ते आपणे प्राण हरूंगा, जीवण दी लोड़ रही ना राईआ। ओसे वेले गोबिन्द प्यार नाल किहा मैं तैनूं वरूंगा, छाती ल्या लगाईआ। गूंगे किहा हुण मैं तरूंगा, तारनहारा होया सहाईआ। गोबिन्द किहा इस नालों किरपा अगे होर करूंगा, पुरख अकाल जोड़ जुड़ाईआ। जिस वेले शब्दी धार हो के लड़ूंगा, मुड़ आपणा रंग वखाईआ। नवीं धार विच तरूंगा, तरले मिन्नता ना फेर कराईआ। ग़रीब निमाणयां ग़रीब निमाणा हो के मिलूंगा, आप आपणी गोद उठाईआ। तेरा जन्म आपणे लेखे विच भरूंगा, जिस विच भरती भगतां दी लैणी कराईआ। सच दुआरे आ के खड़ूंगा, खेड़ा दयां सुहाईआ। अन्तर आत्म आ के फड़ूंगा, बांह दे बदले जोती शब्दी रमज़ लगाईआ। बच्चे किहा अन्दरों की हुण मैं मरूंगा, गोबिन्द किहा हां देह जावें तजाईआ। ओस किहा की फेर मैं जमूंगा, सरगुण रूप धराईआ। गोबिन्द किहा तूं जम्मेंगा नहीं जम्मू विच रहेंगा, सति शब्द दयां जणाईआ। तेरा बेड़ा ओहनां दे नाल बन्नूगा, जो पिच्छे आया तराईआ। कुलवन्त सिँघ ए ओसे दा मेला जो मालक तन मनू दा, मनसा सभ दी पूर कराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, जगत विकारी गढ़्ह भनूंगा, मार्ग सच्चा इक्क वखाईआ।