पुस्तकालयभाग १८

२ जेठ शहिनशाही सम्मत १ हज़ारा सिँघ दे गृह पिण्ड छीने जसतरवाल ज़िला अमृतसर

शहिनशाही सम्मत कहे मेरा वक्त सुहेला चंगा, कुदरत दे कादर पुरख अकाल दित्ती वड्याईआ। सच संदेसा नाम निधान दिता खण्डां ब्रह्मण्डां, पुरी लोअ आकाश पाताल दिता दृढ़ाईआ। गुण निधान गहर गम्भीर बेनज़ीर सति सच वजा मृदंगा, दो जहान नौजवान दिता उठाईआ। कुदरत दे मालक करनी दे करते कलिजुग वेख के अन्तिम कन्ढ्ढा, कूड़ी क्रिया माया ममता हउमे हंगता खोज खुजाईआ। पुरख अबिनाशी घट घट वासी नाम निधान श्री भगवान सुणा के धुर दा छन्दा, तूं मेरा मैं तेरा सोहँ ढोला दिता प्रगटाईआ। काया माटी अन्दर घर विच घर बजर कपाटी तोड़ के जंदा, जागरत जोत करे रुशनाईआ। दीन दयाल ठाकर स्वामी बण के बख्शंदा, धुर दी रहमत राम रहीम आप कमाईआ। मेहरवान महबूब मुहब्बत विच बणा के बन्दा, बन्दीख़ान्यों लए छुडाईआ। आत्म परमात्म नूरी जोत चाढ़ के चन्दा, निज घर वासी पुरख अबिनाशी अन्ध अन्धेरा दए मिटाईआ । काम क्रोध लोभ मोह हँकार आसा तृष्ना कढ्ढके गंदा, सति सच दए प्रगटाईआ। दीन मज़्हब ज़ात पात ऊँच नीच राउ रंक रहे ना वंडा, पारब्रह्म ब्रह्म मेला सहिज सुभाईआ। अन्तर आत्म सच सरोवर निज घर देवे सच अनन्दा, गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती लेखा रिहा मुकाईआ। भगत सुहेला इक्क अकेला एकँकारा हरि निरँकारा साची मंज़ल पौड़ी चढ़ा के डण्डा, थिर घर वासी मुकामे हक दए बहाईआ। कलिजुग कूड़ कुड़यार जन भगतां नाल करे कोई ना दंगा, ठग चोर यार नेड़ कोए ना आईआ। पुरख अकाल साहिब सुल्तान सति सच प्रगटा के खण्डा, तिक्खी धार दए वखाईआ। सन्त सुहेला गुरू गुर चेला निरगुण सरगुण लावणहारा अंगा, अंगीकार इक्क हो जाईआ। भेव अभेद अछल अछेद पर्दा लाह के हँ ब्रह्मा, निज नेत्र लोचन नैण करे रुशनाईआ। आत्म दरसी जोती जाता पुरख बिधाता नूर नुराना साचा चाढ़ के चन्दा, रवि ससि नैण रहे शरमाईआ । नाड़ बहत्तर तन रबाब वजा मृदंगा, सच सुरंगा इक्क जणाईआ। जोधा सूरबीर सति सतिवादी ब्रह्म ब्रह्मादी शब्द अनादी बण सूरा सरबंगा, बलधारी आपणा हुक्म वरताईआ। दीन दयाल सर्ब कृपाल आदि जुगादि बण बख्शंदा, वस्त

अमोलक काया गोलक नाम निरबान झोली पाईआ। कूड़ कुड़यार मेट संसार लहिणा देणा चुका के भेख पखण्डा, माया ममता रिहा मिटाईआ। नौ खण्ड पृथ्मी सत्त दीप ब्रह्मण्ड खण्ड सुणावे एको छन्दा, शाह पातशाह सच्चा शहिनशाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करनी करता आप कमाईआ। हरि का सम्मत कहे मेरा वज्जे सच नगारा, नौबत नाम दयां जणाईआ । शब्दी सुत होया ख़बरदारा, थिर घर वासी लई अंगड़ाईआ। विष्न ब्रह्मा शिव दए हुलारा, करोड़ तेतीसा सुरप्त इन्द नेत्र नैण अक्ख खुल्हाईआ। गण गंधर्ब उच्ची कूकण करन पुकारा, दूर दुराडे तूं ही तूं ही राग अल्हाईआ। त्रैगुण माया पंज तत निरगुण सरगुण लग्गा वेखे अखाड़ा, लक्ख चुरासी अण्डज जेरज उत्भुज सेत्ज नाच वखाईआ। भेव अभेदा अछल अछेदा खोल्हणहारा, पीर पैगम्बर गुर अवतार भगत भगवान पर्दा रिहा उठाईआ। सन्त साजण दस्सणहारा अन्तर आत्म इक्क नज़ारा, बेनज़ीर नज़र आपणी इक्क उठाईआ। गुरमुखां गुर गुर रूप खोल्हणहारा बन्द किवाड़ा, गृह मन्दिर पर्दा दए उठाईआ। गुरसिक्खां चरन प्रीती देवणहार सहारा, साहिब समर्थ सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। जुग चौकड़ी सतिजुग त्रेता द्वापर कलिजुग करनहारा पार किनारा, पूर्ब लहिणा लेखा सभ दी झोली पाईआ। शब्द अगम्मी बिन रसना जिहवा बत्ती दन्द बोलणहार जैकारा, धुन अनादी आप प्रगटाईआ। कागज़ कलम शाही कातब बण के नित नवित लेखा लिखणहारा, शास्त्र सिमरत वेद पुराण गीता ज्ञान अञ्जील कुरान खाणी बाणी दए गवाहीआ । एथे ओथे दो जहान झुलावणहारा सच निशाना, मर्द मर्दाना आपणा हुक्म वरताईआ । कलिजुग अन्त श्री भगवन्त पारब्रह्म पतिपरमेश्वर जोत सरूपी पहर के बाणा, बाणी बाण निराला अणयाला तीर चलाईआ। लक्ख चुरासी जीव जंत साध सन्त भगत भगवन्त गुरू अवतार पीर पैगम्बर मन्नणा पए भाणा, जोधा सूरबीर राज राजान, सीस ना कोई उठाईआ। राउ रंक सानी दिसे ना कोए रजवाड़ा, नेत्र लोचण नैण अक्ख प्रतख ना कोए कराईआ। हुक्मे अन्दर हुक्म वरते सच निरँकारा, सरगुण मेट ना सके राईआ। तख्त निवासी शाहो शाबाशी भूपत भूप होए उज्यारा, परवरदिगार सांझा यार जलवा नूर नुराना इक्क ख़ुदाईआ। चार कुण्ट दहि दिशा वजावणहारा इक्क नगारा, ढोल मृदंग धुर दा नाद जणाईआ। गीत गोबिन्द गहर गम्भीर प्रेम प्रीती अन्दर गावणहारा, साचा सोहला धुर दा ढोला नाम अमोला सोहँ सति जणाईआ। चार वरन अठारां बरन क्षत्री ब्राह्मण शूद्र वैश दस्सणहारा इक्क किनारा, नईआ नौका नाम खेवट खेटा इक्क दृढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सति सतिवादी आपणा हुक्म वरताईआ। सम्मत कहे मेरी चले अवल्लड़ी चाल, अचल आपणा खेल खलाईआ। सृष्ट सबाई दृष्टी इष्टी वेखां हाल, हालत सभ दी खोज खुजाईआ। पंज तत काया माटी ख़ाकी सभ दे सिर ते कूके काल, सच नगारा रिहा वजाईआ ।

गुर अवतार पीर पैगम्बर भविख्तां विच जिस दा दस्स के गए अहिवाल, चारे खाणी चारे बाणी दए गवाहीआ। सो साहिब स्वामी अन्तरजामी वेखणहारा दो जहान, निरगुण सरगुण घट भीतर खोज खुजाईआ। खेल अगम्मा करे बेमिसाल, जिस दी मिसल असल ना कोए समझाईआ। जिस दा किसे कोलों हल ना होया सवाल, जवाब दे ना सके कोए लोकाईआ। सो पुरख बिधाता कलिजुग वेख अन्धेरी राता भगत भगवान लए भाल, लक्ख चुरासी विच्चों खोज खुजाईआ। सन्त सुहेला गुरमुख उपजा के अनमुलड़ा लाल, करनी दा करता कीमत आपे पाईआ। काया मन्दिर साचा काअबा वखा के साढे तिन्न हथ्थ धर्मसाल, उच्च मनारा हरि निरँकारा घर घर अन्दर दए वड्याईआ। दीआ बाती कमलापाती जोती जोत देवे बाल, अन्ध अन्धेर देवे मिटाईआ। अनहद नादी वजा के अगम्मी ताल, ढोलक छैणा ना कोए खड़काईआ। अमृत आत्म सुहा के साचा ताल, निझर झिरना दए झिराईआ। भाग लगा के काया माटी खाल, गुरमुखां वेख वखाईआ। नाम पदार्थ दे के माल, धन दौलत इक्क समझाईआ। सुरत सवाणी शब्दी हाणी लै के नाल, अमृत जल पाणी ठंडा दए प्याईआ । मार्ग धुर दा दस्स सुखाल, पौड़ी पौड़ी मंज़ल मंज़ल देवे पन्ध मुकाईआ। सति सरूपी बिन रंग रूपी जोती जलवा दरस दए वखाल, दृष्ट अनदृष्ट आपणी धार जणाईआ। लक्ख चुरासी विच्चों कर बहाल, जम दी फ़ांसी दए तुड़ाईआ। गुरमुख बाले नढ्ढे नन्न्हे बच्चे गोद लए उठाल, कूड़ी क्रिया दुरमति मैल दए धवाईआ। जीवदयां जग मार मरयां लए ज्वाल, मर जीवत आपणा रंग रंगाईआ। माण वड्याई दे विशाल, विश्व इक्को घर समझाईआ। गृह मन्दिर पेख होए ख़ुशहाल, शमअ दीपक दए बाल, बाली बुध वज्जे वधाईआ। जोती जलवा नूरी दे जमाल, रहमत कर आप रहमान, श्री भगवान होए सहाईआ। हरि सम्मत कहे मैं चढ़या विच जहान, पहली चेत मिल्या दान, दो जहान मेरा जस गान, गुर अवतार पीर पैगम्बर करन वख्यान, सचखण्ड दुआरे मिल्या मान, लोकमात झुलया सति निशान, हैरान होए ज़िमीं आसमान, बेईमान बैठण मुख शरमाण, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, पारब्रह्म प्रभ देवणहार वड्याईआ। साचा सम्मत कहे मैं ढोला सुणाउणा इक्क सलोक, एकँकार दित्ती वड्याईआ। सो पुरख निरँजण माणो सारे मौज, हरि पुरख निरँजण मेला सहिज सभाईआ। आदि निरँजण घर घर जगाओ जोत, निरगुण नूर होवे रुशनाईआ। अबिनाशी करते करो खोज, काया मन्दिर अन्दर पर्दा लओ उठाईआ। श्री भगवान दर्शन करो नेत्र लोचण लोच, लोचा पूरी मात कराईआ। पारब्रह्म पतिपरमेश्वर घर सज्जण स्वामी ठाकर लओ सोच, मन मति बुध चले ना कोई चतुराईआ। झगड़ा मुक जाए लोक परलोक, आवण जावण रहिण ना पाईआ। मंज़ल चढ़ के वेखो साचे किले कोट, महल अटल बहि के ख़ुशी मनाईआ। जन भगतो कूड़ी क्रिया मन वासना तुहानूं कोई ना सके रोक, काम क्रोध लोभ मोह हँकार सिर सके

ना कोई उठाईआ। साहिब सतिगुर पुरख बिधाता नाम नगारा सच लगाए चोट, चोटी दा मालक दए वड्याईआ। मेहर नज़र नाल अन्दरों कढ्ढके खोट, कूड़ी क्रिया दए गंवाईआ। हउमे हंगता रहे ना रोग, दुतीआ भाओ ना कोए जणाईआ। आत्म परमात्म मेल मिला के धुर संजोग, जगत विछोड़ा दए कटाईआ। माणक मोती नाम अनमोल चुगाए चोग, विष्टा काग ना कोए फुलाईआ। जन्म कर्म तों रहित कर निर्दोष, दुशाला नाम ओढण सीस टिकाईआ। प्रेम ख़ुमारी अन्दर कर मदहोश, अमृत जाम प्याला दए प्याईआ। मन वासना कर ख़ामोश, अन्तर आत्म ढोला दए सुणाईआ। जन भगतां कदी पोह ना सके लाड़ी मौत, शब्द शहीदी सतिगुर सद गुरमुख रूप वटाईआ। सन्त सज्जण कदे ना जावे औंत, नाम प्रीती वजदी रहे वधाईआ। शहिनशाही सम्मत कहे मैं चार वरन चुकाउणी रौंस, रांवा हो के रैहबर देणा वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आदि जुगादि जुग चौकड़ी नित नवित कर कर हित आपणी कार कमाईआ। प्रभ सम्मत कहे मैं सभ दा लोड़ां भला, हरिजन भालां थाउँ थाँईंआ। अबिनाशी करता मिलावां सुल्हकुला, कुल मालक बेपरवाहीआ। जो आदि जुगादि लहिणा देणा सभ दा कदे ना भुल्ला, अभुल इक्को इक्क अख्वाईआ। जो भाग लगावणहारा साढे तिन्न हथ्थ माटी कुल्ला, काया गढ़्ह बंक दए वड्याईआ। नाम भण्डारा वरतावणहारा सदा अनमुल्ला, जुग चौकड़ी गुरमुखां झोली पाईआ। जिस दा फल दो जहान कदे ना हुल्ला, अमृत रस रिहा चखाईआ। सच दुआरा लोकमात जिस दा खुल्हा, ख़ालस आपणा रंग रंगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वखावणहारा साचा घर, दर मन्दिर इक्क दृढ़ाईआ। हरि सम्मत कहे मैं खोल्हणा पड़दा, दूई द्वैत देणी मिटाईआ। भेव खुल्हाउणा साचे हरि दा, जो हर घट रिहा समाईआ। जन भगतां मेल मिलाउणा नरायण नर दा, जो नारी पुरख दोवें लए प्रनाईआ। मेहरवान दृढ़ाउणा करनी करदा, किरपा निधान होए सहाईआ। दरवाज़ा खुल्हाउणा घर थिर दा, जिथ्थे शब्दी वजदी रहे वधाईआ। गुलशन अन्दर गुंचा वखाउणा खिलदा, पत्त टहणी वेख महकाईआ। जिन्हां दा लहिणा देणा पूर्ब जन्म देर दा, तिन्हां झोली दए भराईआ। लेखा मुकावे कलिजुग कूड़ी क्रिया उलटे गेड़ दा, गेड़ा हुक्में विच भवाईआ। लहिणा देणा हक हकीकत विच्चों निबेड़दा, दूजी वंड ना कोए वंडाईआ। जिस वेले प्रभू भण्डारा खोल्हे मुहब्बत मेहर दा, भगत सुहेले सूफ़ी फ़कीर लए प्रगटाईआ। हुक्म वरते पुरख अकाल इक्को अगम्मी शेर दा, जो शरअ विच्चों शरअ दए बदलाईआ। जो दीन मज़्हब जात पात ऊँच नीच लेखा नबेड़दा, आत्म परमात्म मानुख मानव माणस दए समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच्चा हुक्म इक्क वरताईआ। हरि सम्मत कहे मैं सच खुल्हाउणी अक्ख, आख़र दयां जणाईआ। निरगुण रूप प्रगटाउणा प्रभू सच प्रतख, पतिपरमेश्वर बेपरवाहीआ। भगत जन भगवान करने वख, धुर दी धार समझाईआ।

दोहां मिल के इक्क दूजे दा गाउणा जस, तूं मेरा मैं तेरा ढोला सोहँ इक्क दृढ़ाईआ। गुर गोबिन्द अन्तिम वार गया दस्स, साचा भथ्था तीर कमान धर्म निशान इक्क वखाईआ। चार कुण्ट दहि दिशा भाण्डे कूड़े होणे सख, वस्त हथ्थ नज़र कोए ना आईआ । जूठ झूठ खेड़ा होणा भठ, सच भठियाला भठ रिहा तपाईआ। पतिपरमेश्वर पारब्रह्म परवरदिगार निरगुण धार होणा प्रगट, प्रगट हो के आपणा हुक्म वरताईआ। गुर अवतार पीर पैगम्बर जिस दी सरन सरनाई रहे ढठ, मस्तक टिक्का धूढ़ी ख़ाक रमाईआ। मणका मणका माला माला जिस दा नाम रहे रट, पूजा पाठ सिमरन जोग अभ्यास रहे जणाईआ। जिस दी खोज अन्दर जंगल जूह उजाड़ पहाड़ उच्चे टिल्ले पर्बत रहे नठ, समुंद सागर तीर्थ तट खोज खुजाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, धुर दी करनी वेख वखाईआ। साचा सम्मत कहे मैं देणी इक्क सिम्मत, मनमति देणी गंवाईआ। सभ दा चोला काया पंज तत, अप तेज वाए पृथ्मी आकाश जोड़ जुड़ाईआ। सभ दे अन्तर इक्को नूर जोत प्रकाश, आत्म परमात्म दिता टिकाईआ। सभ दे अन्दर इक्को रूप पवण स्वास, दिवस रैण चले वाहो दाहीआ। सभ दा इक्को जिहा लहू मिझ हड्ड नाड़ी मास, रंग रंगां नाल मेल मिलाईआ। सभ दे अन्दर इक्को काहन साची गोपी नाल मिल के पावे रास, बंसरी धुर दी इक्क सुणाईआ। सभ दे अन्तर इक्को राम सुहेला वसे पास, सीता सुरती लए प्रनाईआ। सभ दे अन्तर इक्को प्रगटावणहारा ख़ाहिश, आशा धुर दी नाल मिलाईआ। सभ दे अन्दर इक्को वजावणहार रबाब, बिन तन्दी तन्द सतार रिहा हिलाईआ। सभ दे अन्दर मालक इक्क अहिबाब, जो मुहब्बत विच समाईआ। सभ दे अन्दर इक्को मक्का काया काअब, काअबा धुर दा रिहा उपजाईआ। सभ दे अन्दर सच सुहञ्जणी इक्क महिराब, जिस दे ओहले महबूब बैठा सोभा पाईआ। सभ दे अन्दर इक्को धुन आत्मक आवाज़, जो दिवस रैण नग़मा नाम रही सुणाईआ। सभ दे अन्दर इक्को ओस दा डूँग्घा राज़, जिस दे पिच्छे पूजा पाठ निमाज़ दित्ती पढ़ाईआ। सभ दे अन्दर इक्को परमात्मा आत्मा रूप हो के वसे आप, दूजा नज़र कोए ना आईआ । सभ दे अन्दर इक्को सिमरन पूजा पाठ, इक्को ढोला सोहला बण विचोला दए जणाईआ। सभ दे अन्दर इक्को मंज़ल इक्को घाट, इक्को पतण बैठा बेपरवाहीआ। सभ दे अन्दर इक्को आत्म सेजा सुहञ्जणी खाट, जिथ्थे वसे पुरख अबिनाश, जोती जाता कर प्रकाश, नूरो नूर नूर समाईआ। सो पुरख अकाला दीन दयाला जन भगतां अन्दर चाढ़े सची प्रभात, सन्धया रूप ना कोए वटाईआ। गुर अवतार पैगम्बर जो गए आख, धुर फ़रमान समझाईआ। सो पूर्ब पूरा कराए साख्यात, जगत लुगात सके ना कोए दृढ़ाईआ । भेव अभेदा खोल्हे नाल वज़ाहत, वांझे कर के दए समझाईआ। अगे सभ दी सच धर्म दी बणाउणी इक्क जमात, क्षत्री ब्राह्मण शूद्र वैश इक्को रंग रंगाईआ। प्रभ दा ढोला सृष्टी ने मिल

के लैणा आख, इष्ट दृष्ट इक्क समझाईआ। नाम निधान लैणा वाच, धुर दा मंतव इक्क समझाईआ। जिस भाग लगाउणा काया माटी काच, कच्च कंचन दए बणाईआ। सो कलिजुग अन्तिम लहिणा देण मुकाए हिसाब, लेखा धुर दा खोज खुजाईआ। अगे सतिजुग बख्श के धर्म दा राज, धर्म दुआरे दए वड्याईआ । सच मुहब्बत दे कर सर्ब मुहताज, लोड़वंद प्रभ आप अख्वाईआ। गृह मन्दिर अन्दर घर स्वामी मिले आप, वड प्रताप दए वखाईआ। चार कुण्ट दहि दिशा नौ खण्ड पृथ्मी सत्त दीप ब्रह्मण्डां खण्डां सतिजुग तेरे अन्दर सोहँ सभ ने करना जाप, इक्को ढोला लैणा गाईआ। पुरख अकाल मन्नणा बाप, इक्को नज़री आए पिता माईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, निहकलंक नरायण नर, निरगुण नूर जोत प्रकाश, पंज तत वजूद जगत ना कोए वखाईआ। महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, सभ दे पूरे करे ख़ुआब, सजदयां विच दस्से अदाब, कल्मयां विच मिले जनाब, दो दोआब आबरू दए जणाईआ।

३ जेठ शहिनशाही सम्मत १ छीनो तों मानांवाले आउँदे समें भाग सिँघ दे नवित ज़िला अमृतसर

सीता तकया भिखारी ग़रीब, दरवेश दर्द ख़ुदाईआ। मिन्नत कर के किहा बाल्मीक, रिषी वेख प्रभ दी बेपरवाहीआ। जेहड़े उहनूं रहे उडीक, उहनां तों बैठा मुख छुपाईआ। जेहड़े मंगदे सच प्रीत, प्रीतम पर्दे अन्दर पर्दा लाईआ। मैनूं अन्दरों एस दी साफ़ दिसे नीत, जो भुक्खा नंगा मिल्या चाँईं चाँईंआ। ओस ओसे वेले सीता राम दा गा के गीत, साचा नाअरा दिता लगाईआ। बाल्मीक पुछया किहनूं रिहा उडीक, किस दा ध्यान लगाईआ। ओस किहा इस दी कौण करे तस्दीक, शहादत देवे भुगताईआ। सीता किहा जेहड़ा सभ दा प्यारा मीत, मित्र इक्क अख्वाईआ । ओस मार के आपणी उंगली नाल लीक, लाइन दित्ती लगाईआ। तुसीं दोवें मिल के मेरी एह नाम दी करो वसीहत, दो लाईनां नाल मिलाईआ। भेद खोल्हो सच असलीअत, असल देणा दृढ़ाईआ। बाल्मीक किहा ओसे दी इक्क अहनीअत, अहिमक लेखे पाईआ। दो जहान जिस दी मलकीअत, मालक बेपरवाहीआ। सभ दी जानणहारा तबीअत, तबअ वेख वखाईआ। बाल्मीक सीता कहे असीं दईए सच नसीअत, धुर दी धार इक्क दृढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान होए सहाईआ। ग़रीब निमाणा वेख के तिन्न लकीर, तिन्ने नेत्र नैण उठाईआ। भगत नाल भगवान दी वेखी तस्वीर, शाह नाल वज़ीर सीता नज़री आईआ। उधरों घत के होर वहीर, तिन्न साथी पन्ध मुकाईआ। जिन्हां विच्चों दो अमीर, इक्क फ़कीरां दा फ़कीर, फ़ाकयां विच झट लँघाईआ । ओहनां दी ओथे आ के बदल गई ताअसीर, बाल्मीक वेख ख़ुशी मनाईआ। सीता किहा लाडले मेरे वीर, प्रेमी प्यारे रंग रंगाईआ। सारे अन्दरों

आपणी वेखो ज़मीर, निज ध्यान रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा बेपरवाहीआ। फ़क्कर ग़रीब किहा मैं वेख्या मार ध्यान, अन्दर अन्दर खोज खुजाईआ। मैनूं तत्तां वाला नज़री आया राम, जो दसरथ बेटा जगत वड्याईआ। ओस प्यार नाल संदेसा दिता पैग़ाम, हुक्म सच जणाईआ। अगला अगम्म देवां ज्ञान, बिन अक्खरां कर पढ़ाईआ। राम किहा जिस वेले मेरा राम आवे श्री भगवान, निरगुण रूप सति सरूप सहिज सुखदाईआ। तेरा लहिणा लेखा चुकाए आण, कलिजुग अन्तिम वज्जे वधाईआ। हस के बाल्मीक किहा कौण भूमिका कौण अस्थान, शब्दी राम दे दृढ़ाईआ। सीता किहा तिन्नां लीकां दा निशान, प्रभ तरीका दिता समझाईआ। तिन्ने दूजे साथी होर महिमान, जेहड़े चलदे राही पन्ध मुकाईआ। उधरों आया अगम्मी फ़रमान, सच संदेसा दिता समझाईआ। देवणहारा दाता दयावान, जुग चौकड़ी वेख वखाईआ। बाल्मीक किहा कर प्रणाम, नमो नमो सीस झुकाईआ। सीता कहे होणा ना पए हैरान, इन्सान समझ सके कोए ना राईआ। पुरख अकाल किहा मैं सभ दा जाणीजाण, जुग चौकड़ी लेखा दयां मुकाईआ। एसे भुक्खे नंगे ग़रीब नूं माणस जन्म दे के विच जहान, कर्म आपणे नाल बंधाईआ। जिस वेले समां पहुंचया आण, दयावान दया कमाईआ। एहो भूमिका एहो धरती एहो होवे अस्थान, एसे दा एसे धाम मेला लए मिलाईआ। फ़क्कर किहा तेरी किवें होवे पहचान, रूप रंग दे समझाईआ। हुक्में अन्दर दस्सया तूं भगत ते मैं भगवान, तेरा मेरा सच निशान वेख वखाणा चाँईं चाँईंआ। पारब्रह्म बाला नहीं कोई अंञाण, जानणहारा दो जहान, जुग चौकड़ी लेखा वेख वखाईआ। पूर्ब लहिणा ल्या पहिचाण, साचा मेल मिलाया आण, मेहर नज़र नज़र उठाईआ । भाग सिँघ तेरे पिछले भाग दा हिस्सा झोली पाया आण, अगे चरन प्रीती देवे माण, किरपा कर महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, भगवन आपणा रंग रंगाईआ।

३ जेठ शहिनशाही सम्मत १ नाजर सिँघ दे गृह मानांवाला ज़िला अमृतसर

साचा सम्मत कहे मैं मंगी धुर दी मंग, सचखण्ड दुआरे आपणी झोली डाहीआ। पुरख अकाल दीन दयाल सदा बख्शंद, मेहरवान महबूब परवरदिगार मुहब्बत झोली देणी पाईआ। सति सच प्रीत देणा इक्क अनन्द, सति सतिवादी तेरी ओट तकाईआ । लोकमात जन भगत बणाउणा साचा संग, सन्त सुहेले जोड़ जुड़ाईआ। गुरमुखां दे अन्दर नाम ख़ुमारी चाढ़ा रंग, गुरसिक्खां वज्जे सच वधाईआ। आत्म सेजा सोहणी वेखां सेज पलँघ, जिस दा पावा चूल नज़र कोए ना आईआ। ब्रह्म ब्रह्मादी प्यारयां अन्दर तेरा वजदा वेखां मृदंग, अनहद नादी नाद जणाईआ। जन्म कर्म दी विछड़ी आत्म परमात्म पाउणी गंढ्ढ, अन्दर बाहर

रहे ना कोए जुदाईआ। अमृत मेघ बरस के पाउणी ठंड, कूड़ी क्रिया कलिजुग अग्नी देणी बुझाईआ। दूई द्वैती शरअ शरायती पर्दा लाह के भेव खुल्हाउणा हँ ब्रह्म, पारब्रह्म पतिपरमेश्वर तेरी सच सरनाईआ। निहकर्मी हो के निरगुण सरगुण वेखणा कर्म, कूड़ी क्रिया डेरा ढाहीआ। गुरमुखां लेखे लाउणा मानस जन्म, ज़ाती पाती पन्ध मुकाईआ। सच्चा बख्शणा धुर दा चरन, धूढ़ी टिक्का मस्तक ख़ाक रमाईआ। नेत्र खोल्हणा हरन फरन, ज्ञान नेत्र चमक चमकाईआ। भगत सुहेले तेरी मंज़ल चढ़न, जगत मज़ल रहे ना राईआ। सज्जण मीत मुरार तेरा ढोला पढ़न, तूं मेरा मैं तेरा सोहँ रूप सर्ब समाईआ। सच दरबारे हरि निरँकारे तेरे खड़न, अद्धविचकार ना कोए अटकाईआ। नित नवित बिन अक्खां दर्शन तेरा करन, स्वच्छ सरूपी रूप लैणा प्रगटाईआ। मरन तों पहलां देणा सच्चा मरन, जीवण विच्चों जीवण देणा बदलाईआ। साहिब समर्थ स्वामी हरिजन साचे साची तरनी तरन, जगत शौह दरया ना कोए रुढ़ाईआ। इक्को पारब्रह्म पतिपरमेश्वर तेरा पल्लू फड़न, दूजा सीस ना कोए निवाईआ। काम क्रोध लोभ मोह हँकार नाल लड़न, मन वासना बाहर देण कढाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहरवान साची दात देणी वरताईआ। साचा सम्मत कहे मैं धुरदरबारी मंगता, नौ सौ चुरानवें चौकड़ी जुग पिच्छो फेरा पाईआ। जन भगतां दी काया चोली रंगदा, लाल गुलाला रूप वटाईआ। भेव खुल्हा के आत्म ब्रह्म दा, पारब्रह्म दयां मिलाईआ। रस दुआवां निजानंद दा, परमानंद विच समाईआ। पर्दा लाह के कूड़ अन्धेरी कंध दा, बजर कपाटी दयां तुड़ाईआ। कर प्रकाश साचे नूरी चन्द दा, जोती जोत करां रुशनाईआ। भेव खुल्हा के जीउ पिण्ड ब्रह्मण्ड दा, धुर दी वंड इक्क दृढ़ाईआ। नाता तोड़ दुहागण रंड दा, कन्त सुहागी दयां मिलाईआ। सच जैकारा जणावां साचे छन्द दा, सोहँ ढोला इक्को गाईआ। पैंडा मुके अगले पन्ध दा, दरगाह साची वज्जे वधाईआ। लेखा मुके नुहाउणा तीर्थ तट गंग दा, अमृत आत्म सरोवर दयां वखाईआ। झगड़ा मुक जाए विकारे पंज दा, पंचम शब्द होए शनवाईआ। लेखा मुक जाए कूड़े रंज दा, ग़मी ख़ुशी विच बदलाईआ। मेला हो जाए गुजरी चन्द दा, जो शब्दी जोती जोत डगमगाईआ। पैंडा मुक जाए जेरज अंड दा, उत्भुज सेत्ज ना कोए भवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इक्को देणा धुर दा वर, आसा मनसा पूर कराईआ। साचा सम्मत कहे मैं कलिजुग अन्दर बदल देणी रीत, सतिजुग सच सच उपजाईआ। झगड़ा चुका के मन्दिर मसीत, काया काअबा देणा वखाईआ। लेखा मुका के ऊँच नीच, राउ रंक इक्को रंग रंगाईआ। पुरख अकाल दस्सणी सच प्रीत, जिस नूं गुर अवतार पैगम्बर गए ध्याईआ। जिस दी आदि जुगादि जुग चौकड़ी साची रीत, शास्त्र सिमरत वेद पुराण अञ्जील कुरान देण गवाहीआ। जिस दा वसेरा हस्त कीट, नीकण नीका शहिनशाहीआ। तिस दा ढोला इक्को दस्सणा गीत, तूं मेरा मैं तेरा दूजा नज़र कोए ना

आईआ। जो नित नवित भगत भगवन्त करनहार बख्शीश, बख्शिश रहमत आपणी झोली पाईआ। जिस दा इक्को कलमा साचा नग़मा सच हदीस, हज़रतां करे पढ़ाईआ । जिस दे विच अगम्मी इलाही तौफ़ीक, तोहफ़े घर घर रिहा पुचाईआ। जिस दी जुग चौकड़ी करन तस्दीक, पैगम्बर शहादतां विच भुगताईआ। सो साहिब स्वामी अन्तरजामी, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इक्को देणा साचा वर, समर्थ पुरख तेरी सरनाईआ। साचा सम्मत कहे मैं सभ कुछ रिहा सोच, सोच समझ प्रभ दी झोली पाईआ। इक्को आसा मनसा रखी लोच, बिन लोचन नैण अक्ख खुल्हाईआ । अबिनाशी करते निर्मल नूर नुरानी दे जोत, जोती दीपक सच जलाईआ। जन भगतां अन्दरों कढ दे कूड़ा खोट, कर्म कांड रहिण ना पाईआ। क्षत्री ब्राह्मण शूद्र वैश वखा दे इक्को गोत, आत्म ब्रह्म दे समझाईआ। आपणे मिलण दी दस्स दे साची खोज, जंगल जूह उजाड़ पहाड़ उच्चे टिल्ले पर्बत लभ्भण कोए ना जाईआ। कूड़ी हउमे हंगता कढ दे रोग, जूठ झूठ डेरा ढाहीआ। सुरती शब्दी कर दे सर्ब संजोग, घर मेला सहिज सुभाईआ। तेरा विछोड़ा ना होवे विजोग, जुग विछड़यां जोड़ जुड़ाईआ। गुर अवतार पैगम्बर तेरी रख के गए ओट, नित नित तेरा ध्यान लगाईआ। शब्द नगारे ला के गए चोट, उच्ची कूक कूक सुणाईआ। बिन पुरख अकाल दीन दयाल साची मिले ना किते मौज, मजलस हक ना कोए लगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा मन्दिर देणा सुहाईआ। साचा सम्मत कहे मैं लोकमात बदल देणा सुभावक, सोभा प्रभ नूं देणी दृढ़ाईआ । चार वरन अठारां बरन लगाउणा इक्क अबादत, भजन बन्दगी नाम इक्को इक्क समझाईआ। सच प्रीती बख्शणी धुर सख़ावत, वस्त अमोलक काया गोलक आप टिकाईआ। मन वासना रहे ना कोए अदावत, कूड़ा झगड़ा देणा चुकाईआ। हउमे हंगता ना रहे अलामत, अमिलां नाल कामल मुर्शद देणा मिलाईआ। सच दुआर वखाउणा सही सलामत, जिस घर वसे बेपरवाहीआ। आत्म परमात्म दी झोली पाउणी अमानत, ख्यानत विच ना कोए रखाईआ। जन भगतां दी अन्दर वाड़ के देणी ज़मानत, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा लेखा दए दृढ़ाईआ। साचा सम्मत कहे मैं साचा मार्ग चलाउणा पन्थ, वरन बरन इक्क सरनाईआ। अन्दर वड़ के संदेसा देणा जीव जंत, संख असंख कोटन कोटि हुक्म सुणाईआ। काया मन्दिर अन्दर नाम भरपूर वखाउणा ग्रन्थ, जो निरअक्खर अक्खरां विच आपणा रूप बदलाईआ। साचा चिल्ला तीर कमान वखाउणा धनुष, धनुख इक्को रूप वंडाईआ। सभ दा मालक ख़ालक प्रितपालक वखाउणा कन्त, जो सज्जण सन्त रिहा बदलाईआ। सोहणी रुत वखाउणी सुहञ्जणी बसन्त, ख़िज़ा रूप ना कोए वखाईआ। सतिजुग सच बणा के बणत, कूड़ी क्रिया देणी उठाईआ। जिस दा खेल आदि ओसे दा खेल अन्त, अन्तष्करन सभ दा फोल फुलाईआ। पुरख अकाल दीन दयाल बोध अगाधा बणाउणा

पंडत, लक्ख चुरासी करे सच पढ़ाईआ। दूजे दर कदे ना जावे मंगत, देवणहार सर्ब अख्वाईआ। सति धर्म बणा के संगत, विछड़े सहिजे लए मिलाईआ । लेख मुका के जेरज अण्डज, उत्भुज सेत्ज डेरा ढाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, गहर गम्भीर होवे सहाईआ। शहिनशाही सम्मत कहे मेरा होणा वक्त चंगेरा, चार कुण्ट वज्जे वधाईआ । धरनी धरत धवल सुहाउणा खेड़ा, बंक दुआरा सोभा पाईआ। जन भगतां बन्न्हणा बेड़ा, नईआ नौका नाम वखाईआ। कूड़ी क्रिया मुकाउणा झेड़ा, झगड़ा जगत चुकाईआ। गुरमुखां नज़री आउणा नेरन नेरा, दूर दुराडा पन्ध मुकाईआ। इक्को रंग वखाउणा सञ्झ सवेरा, शमअ जोत रूप रुशनाईआ। साढे तिन्न हथ्थ अन्दर सर्ब वसेरा, आत्म परमात्म रहे दृढ़ाईआ। गुरसिक्खां अन्दर होवे चाउ घनेरा, सति धर्म दी वज्जे इक्क वधाईआ। हरिजन साचे इक्क दूजे नूं कहिण तूं मेरा मैं तेरा, दोहां दे अन्दर वस्या बेपरवाहीआ। नव नौ चार पिच्छो जिस ने पाया फेरा, निरगुण हो के वेस वटाईआ। कूड़ी क्रिया चुकाए अन्धेरा, अन्ध अंधिआर दए गंवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सति सतिवादी राह वखाईआ। शहिनशाही सम्मत कहे मैं गुर अवतारां पीर पैगम्बरां वीह सौ इक्की पूरी करनी आस, अगे धुर दा हुक्म होणा ख़ास, जो श्री भगवान दए दृढ़ाईआ । जिस दा सिमरन पढ़दे रहे पूजा पाठ, सजदयां विच सीस झुकाईआ। जिस नूं खोजदे रहे मन्दिर मस्जिद शिवदुआले माठ, तीर्थ तटां फेरा पाईआ। जिस दी शास्त्र सिमरत वेद पुराण गीता ज्ञान अञ्जील कुरानां अन्दर गाउँदे रहे गाथ, अक्खरां नाल कर पढ़ाईआ । जिस दी सिफ्त सलाह कातब लिखदे रहे नाल कलम दवात, काग़ज़ां उत्ते वंड वंडाईआ। जिस नूं जंगल जूह उजाड़ पहाड़ लभ्भदे रहे मार झात, चारों कुण्ट वेख वखाईआ। जिस नूं सभ ने सज्जण मन्नया धुर दा साक, सच्चा साक इक्क अख्वाईआ । सो पुरख अकाला दीन दयाला जोत सरूप अबिनाश, अबिनाशी आपणी धार चलाईआ । निरगुण नूर ज़हूर जोती जाता जोत कर प्रकाश, लोकमत करे रुशनाईआ। जो ब्रह्मण्ड खण्ड पुरी लोअ वस्या पृथ्मी आकाश, गगन गगनंतर रिहा समाईआ। जिस दे अगे गुर अवतार पीर पैगम्बर करदे गए अरदास, नमस्ते कहि के सीस झुकाईआ। जिस दे कोलों नाम निधान सुणदे रहे आवाज़, अगम्मी नाद धुन शनवाईआ। जिस दा भविख्तां विच लैंदे रहे ख़ुआब, लिख्तां विच गए दृढ़ाईआ । सो समर्थ स्वामी खेल करे ख़ालक आप, कलिजुग कल्पना वेख वखाईआ। चार कुण्ट दहि दिशा वेखणहारा पाप, पतित पापी खोज खुजाईआ। वीह सौ इक्की बिक्रमी कहे अन्त अख़ीरी दिता सर्ब जुआब, धुर फ़रमाना सर्ब सुणाईआ। शब्द संदेशे विच दिता आख, रसना जेहवा बत्ती दन्द ना कोए हलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वखावणहारा साचा घर, गृह मन्दिर अन्दर पर्दा रिहा उठाईआ। वीह सौ इक्की बिक्रमी कहे मैं होई अन्त हैरान, हैरानी मेरे

उत्ते आईआ। करया खेल की भगवान, श्री भगवान बेपरवाहीआ। दो जहानां बण के हुक्मरान, सच संदेसा दिता सुणाईआ। गुर अवतार पीर पैगम्बर सचखण्ड दुआरे चरनी डिग्गे आण, भगतां मिल के वज्जी वधाईआ। तूं मेरा मैं तेरा सारे ढोले लगे गाण, दूजा नाद ना कोए शनवाईआ । धुर संदेसा सुणन सच फ़रमान, जो फुरने सभ दे बन्द कराईआ। लोकमात जिस ने बदल देणा विधान, दीन दयाल दया कमाईआ। जिस दे हुक्मे अन्दर रवि ससि चलण ज़िमीं असमान, मण्डल मण्डप भज्जण वाहो दाहीआ। सो साहिब स्वामी करे खेल महान, महिमा अकथ कथ जणाईआ। कलिजुग अन्त हो प्रधान, जोती शब्दी रूप प्रगटाईआ। जन भगतां करन आया कल्याण, बिन कल्मयां पार लँघाईआ। सच प्रीती दे के इक्क ध्यान, अन्तर अक्ख दित्ती खुल्हाईआ। बिन पुच्छयां दिता सच ज्ञान, बिन अक्खरां दिता समझाईआ। कोझयां कमल्यां ग़रीब निमाणयां दे पहचान, राजे राणयां ख़ाक विच मिलाईआ। शब्दी शब्द खण्डा खिच्च म्यान, दो जहानां रिहा डराईआ। सूरबीर सुल्तान नौजवान मर्द मर्दान हुक्मी खेल करे विच मैदान, तुख्म तासीर सभ दी दए बदलाईआ। जन भगत आत्मा नौ दर ना रहे ग़ुलाम, पंजां तों छुटकारा दए कराईआ। आपणा मिलणा दस्से आसान, अन्दर वड़ के श्री भगवान, पड़दा ओहला दए चुकाईआ। नादी धुन सुनाए धुनकान, अमृत आत्म देवे पीण खाण, जोती जोत जगे महान, लेखा चुक जाए अञ्जील कुरान, वेद पुराण पढ़न दी लोड़ रहे ना राईआ। काया मन्दिर अन्दर सच स्वामी अन्तरजामी जोती जाता पुरख विधाता सिध्धा मिले आण, निरगुण निरगुण आपणा जोड़ जुड़ाईआ। अन्तर आत्म सच सरोवर कराए इश्नान, अमृत वेला इक्को इक्क वखाईआ। साचा सम्मत कहे मैं भगतां दी कराउणी कल्याण, लेखा मुकाउणा दो जहान, आवण जावण लक्ख चुरासी ना रहे जहान, जम की फ़ासी देणी तुड़ाईआ। सचखण्ड दुआरे श्री भगवान दे बण के जाण महिमान, दरगाह साची मिले सच अस्थान, जिथ्थे ना कोई ज़िमीं ना असमान, ना कोई शब्द नाद धुन ना कोए गीत ज़बान, ना कोई पाउण पाणी बसन्तर ना कोई खाण, भगवान इष्ट देव ध्यान ना कोए लगाईआ। ना कोई चार दीवारी ना कोई मन्दिर मस्जिद शिवदुआला मठ्ठ निशान, ना कोए घंटे घड़याल रिहा खड़काईआ। ना कोए दीन मज़्हब ज़ात पात उच्च नीच करे पहचान, राउ रंक ना कोए वखाईआ। जिधर तक्कण उधर इक्को जोत सरूप भगवान, जोती जोत डगमगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, निहकलंक नरायण नर, भगत सुहेला इक्क अकेला गुर चेला वेखे आण, धुर दा मेला सहिज सुभाईआ।