पुस्तकालयभाग १८

१७ जेठ शहिनशाही सम्मत १ संपूरन सिँघ दे गृह फ़िरोज़शाह, ज़िला फ़िरोज़पुर (मालवा संगत)

सो पुरख निरँजण आदि जुगादि, जुग चौकड़ी आपणा खेल खिलाइंदा। वेखणहार ब्रह्म ब्रह्माद, पारब्रह्म पतिपरमेश्वर दो जहानां खोज खुजाइंदा। जुग चौकड़ी निरगुण सरगुण पूर्ब लहिणा रखे याद, भेव अभेदा अछल अछेदा पर्दा ओहला आप उठाइंदा। भगत सुहेला इक्क अकेला वस्त अमोलक देवणहारा दाद, नाम निधाना श्री भगवाना नौजवाना मर्द मर्दाना झोली पाइंदा। लेखा जाणे ब्रह्म ब्रह्माद, खेल तमाश ख़ालक ख़लक ख़लक अर्श पर्दा ओहला आप चुकाइंदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच स्वामी आपणी कार कमाइंदा। सो पुरख निरँजण खेल अपारा, हरि करता वड वड्याईआ। सचखण्ड निवासी खेले खेल अपारा, दूजा संग ना कोए रखाईआ। निरगुण सरगुण लए उतारा, जोती जाता पुरख बिधाता आपणा वेस वटाईआ। भेव अभेदा अछल अछेदा आत्म परमात्म खेलणहारा, पारब्रह्म ब्रह्म पर्दा दए उठाईआ । सतिजुग त्रेता द्वापर कलिजुग लेखा जाणे सर्ब संसारा, लक्ख चुरासी जीव जंत साध सन्त खोज खुजाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, करे खेल साचा हरि, हरि दाता बेपरवाहीआ। सो पुरख निरँजण साहिब स्वामी, हरि दाता बेपरवाहीआ । आदि जुगादी अन्तरजामी, घट भीतर वेख वखाईआ। निरगुण निरवैर निराकार सदा निहकामी, निहचल सच सिँघासण पुरख अबिनाशन बैठा सोभा पाईआ। बोध अगाध शब्द अनाद निरअक्खर बोलणहारा बाणी, चारे खाणी धुर फ़रमाना हुक्म सुणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, धुर दी करनी सच कमाईआ। सो पुरख निरँजण वजावण आया शब्दी नाद, दो जहान अगम्म अथाह आपणी धार सुणाईआ। सन्त सुहेले गुरमुख गुर गुर सज्जण लाद, मेल मिलाए सहिज सुभाईआ। पूर्ब लहिणा देणा लेखा याद, पर्दा ओहला आप चुकाईआ। वेखणहारा घर हरनाक्ष दैंत भगत प्रहलाद, बेनज़ीर आपणी खेल वखाईआ। तेजभान जिस दा सी उस्ताद, पंडत पांधा रूप वटाईआ। साची सिख्या देवे बुद्धी करे अगाध, बोध दए जणाईआ। जले थले हरनाक्षा राध, राम राम ना कोए वड्याईआ। दीन दुनी दा बदल

रिहा समाज, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, साहिब स्वामी बेपरवाहीआ। प्रहलाद किहा मेरी निमस्कार, नमो नमो कर सुणाईआ । धुर दा हुक्म देवे निरँकार, अन्तर आत्म करे सच पढ़ाईआ। बिन अक्खरां विद्या रिहा वखाल, निरअक्खर भेव रिहा खुल्हाईआ। दस्से बोल बिन रसना ज़बान, बत्ती दन्द ना कोए हलाईआ। शब्द अगम्मी दए फ़रमान, धुर संदेसा इक्क समझाईआ। मेहरवान मुहब्बत विच महबूब किरपा करे आण, दीन दयाल दया कमाईआ। सति प्रीती चरन बख्शे ध्यान, नज़र नैण ना कोए फिराईआ। इक्को पट्टी दस्सी विच जहान, जिस दी अबारत सके ना कोए बदलाईआ। काइदा कानून दस्सया इक्क निशान, निशाना धुर दा दिता जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, साची सिख्या इक्क समझाईआ। ब्राह्मण किहा तूं आ जा पाठशाला, विद्याला आपणा दयां जणाईआ। इस वक्त विच पढ़ना सभ तों सुखाला, सिख्या इक्को इक्क समझाईआ। केहड़े राम दी फेरदा माला, मनसा मन नाल भुआईआ। कूड़ी क्रिया छड जंजाला, बुद्धी आपणी लै वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, साची करनी कार कमाईआ। प्रहलाद किहा मैं करां डण्डौत, नमो नमो सीस झुकाईआ। मैनूं पढ़न दा बड़ा शौक, अन्दरे अन्दर वेख वखाईआ। इक्को मंज़ल दिसदी औख, जेहड़ी घाटी सके ना कोए चढ़ाईआ। जे मेरे साहिब कोल जावें पहुंच, पहलों उहनूं आख समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच देवणहार वड्याईआ। प्रहलाद किहा पहलां दस्स मेरा भगवान, जो दया मेरे उत्ते रिहा कमाईआ। जिस दा आदि जुगादि सच्चा विधान, शरअ सके ना कोए बदलाईआ। जिस दी सिफ्त करन दो जहान, गुर अवतार पीर पैगम्बर विष्न ब्रह्मा शिव ढोले गाईआ। जिस नूं समझ ना सके कोए ज़बान, चौदां विद्या पड़दा ना सके कोए खुल्हाईआ। जिस दा मज़मून सभ तों वखरा विच जहान, हैरान करे लोकाईआ। जिस दा कातब लिख के करे ना कोए ब्यान, तहरीर तकरीर रूप ना कोए बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा खेल रिहा वखाईआ । ब्राह्मण किहा सुण नढ्ढे बाल, बचपन विच तैनूं दयां जणाईआ। पढ़ना लिखणा बुद्धिवान बणना कमाल, नौजवान आपणा रंग रंगाईआ । तेरा पिता होवे मेहरवान, नज़र मेहर इक्क उठाईआ। सानूं देवे साचे नाम, झगड़े मुक जाण जगत जहान, भुख नंग रहे ना राईआ। प्रहलाद कहे जे लैणा सच निशान, इक्को मन्न श्री भगवान, जो आसा मनसा पूरी दए कराईआ। तेरी पट्टी दी पट्टी करे परवान, बिन अक्खरां अक्खर वेख वखाईआ। तेरे उपदेश दा बालां वाला संदेसा करे परवान, ध्यान आपणे नाल मिलाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा लेखा दए चुकाईआ । पंडत किहा लै बाल उपदेश, सिख्या सच दृढ़ाईआ। साचे गृह दा वेख साचा भेत, भेव दयां खुल्हाईआ।

पिता पूत कर साचा हेत, शाही दर मिले वड्याईआ। बुद्धिवान बण नेक, सिख्या सोहणी झोली पाईआ। प्रहलाद किहा मैं हुक्म मन्नणा एक, दूसर सीस ना कोए निवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सभ देवणहार वड्याईआ। पंडत किहा दस्स केहड़ा तेरा भगवन्त, जिस दा ध्यान रिहा लगाईआ। कवण ओस दा अगम्मी मंत, जो बिन अक्खरां करे पढ़ाईआ। प्रहलाद, किहा ओह बोध अगाधा पंडत, जिस ब्रह्म वेते दिते समझाईआ। गढ़्ह सभ दे तोड़ के हउमे हंगत, हँ ब्रह्म दए जणाईआ। जिस दा लहिणा आदि जुगादि जुग चौकड़ी अन्त, ना कोए मेटे मेट मिटाईआ। जिस नूं खोजदे गुर अवतार पैगम्बर सन्त, भगत उस दा ध्यान लगाईआ। मेरी उसे अगे मिन्नत जो सभ दा पिता माईआ। जिस दे बल अन्दर जोद्धे बीर सुल्तान राज राजान करन हिम्मत, हौसले जगत वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। पंडत किहा प्रहलाद तेरा भगवान सदा अनपढ़, विद्या पढ़न कोए ना आईआ। पता नहीं किस मुकाम ते बैठा चढ़, जगत नेत्र नज़र ना कोए पाईआ। चार कुण्ट दहि दिशा हथ्थां नाल सके कोए ना फड़, अक्खां नाल ना कोए मिलाईआ। जिस दा ना कोए सीस ना धड़, वजूद सबूत ना कोए बणाईआ। जिस दा ना कोए मन्दिर ना दुआरा नज़र ना आवे घर, बंक सच ना कोए समझाईआ। जिस दे पिच्छे कोटन कोटि तड़प के गए मर, बेरैहम आपणा तरस ना कोए कमाईआ। छोटे बच्चे तूं क्यों बैठा अड़, मन आपणा लै बदलाईआ। सोटी नाल देवण लग्गा डर, भय आपणा आप समझाईआ। उस वेले प्रहलाद अन्तर आत्म ध्यान कर, निरगुण निरवैर ल्या ध्याईआ। आपणी विद्या आपे पढ़, मैथों होवे ना होर पढ़ाईआ। पुरख अकाल किहा जे कहें ते तेरा रूप लवां धर, मकतब बहि के ख़ुशी मनाईआ। प्रहलाद किहा तूं नरायण नर, शाह पातशाह सच्चा शहिनशाहीआ। मेहरवान हो के इस दे उत्ते किरपा कर, पतित पापी पार लँघाईआ। भगत हो के मैं मंगां तेरे दर ते वर, दुतीआ भउ ना कोए बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र नाल उठाईआ। श्री भगवान प्या हस, भगत प्रहलाद दए वड्याईआ । उठ वेख आपणी अक्ख, प्रतख रूप गुसांईआ। तेरे लहिणे दा देणा हक, धुर दा लेखा आपणा झोली पाईआ। सतिजुग त्रेता द्वापर कलिजुग लोकमात हो प्रगट, निरगुण निराकार आपणी कार कमाईआ। मेहरवान हो के सच दुआरे लवां सद्द, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। द्वापर जुग इक्क वेर मानस जन्म दे के सच, सूरबीर रूप वखाईआ। अससथामा नाउँ रख, लेखा धुर दा दयां जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, दूसर अवर ना कोए जणाईआ । प्रहलाद किहा एह तेरा खेल महान, बेपरवाह तेरी वड वड्याईआ। अबिनाशी करते किहा जिस वेले लोकमात होवां प्रधान, जोती जाता वेस वटाईआ। कलिजुग अन्त खेलां खेल महान, दूसर समझ सके

ना कोए राईआ। लहिणा देणा लेखा चुकावां आण, धुर फ़रमाना इक्क जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। प्रहलाद नमो कहि के सीस निवाउदा ए। दोए जोड़ वास्ता पाउदा ए। धूढ़ी ख़ाक आप रमाउदा ए। पुरख अबिनाशी तेरा भविख्त वाक्, ना कोए मेटे मेट मिटाउदा ए। कलिजुग अन्तिम नेड़े दिसे वाट, त्रेता द्वापर आपणा पन्ध मुकाउदा ए। तेरा खेल होवे पुरख अबिनाश, ना कोए मेटे मेट मिटाउदा ए। सच प्रीती बन्न्हे नात, नाता धुर दा आप जुड़ाउदा ए। पंडत पांधे पुछण वात, पूर्ब लहिण खोज खुजाउदा ए। शब्द अगम्मी दस्से बात, पर्दा ओहला आप चुकाउदा ए। साची फट्टी बिन शाही कलम दवात, कल्मयां दा मालक आप मनाउदा ए। पूर्ब लहिणा रख याद, यादाशत ना कोए भुलाउदा ए। जिस दा अन्त ना पारावार ना कोए हिसाब, निसबत विच वंड ना कोए वंडाउदा ए। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाउदा ए। फट्टी कहे मैं बण के तख्ती, तख्त निवासी तेरे कोल आईआ। मेरी सच बेनन्ती धुरदरगाही अर्ज़ी, सच सच दयां दृढ़ाईआ। आपणयां भगतां नाल प्रेम प्यार दी वरतीं मर्ज़ी, मरज़ जन्म कर्म दी देणी गुआईआ। तूं निरगुण रूप सभ दा बणना दर्दी, सरगुण दूजी फट्टी नाल मिलाईआ। एह खेल तेरे आपणे घर दी, दूजे समझ किसे ना आईआ। धार वेख अन्तिम कल दी, कल कल्की होणा सहाईआ। लोड़ रहे ना कलम शाही जल दी, बिन अक्खरां लेखा देणा चुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। तख्ती कहे मेरे उत्ते लिखे ना कोए मज़मून, कलमां नाल कलमा ना कोए जणाईआ। मेरे प्रभ दा वखरा सभ तों कानून, जिस दी धारा वंड ना कोए वंडाईआ। ब्रह्मण्डां खण्डां अन्दर जिस दा चले इक्क असूल, गुर अवतार पीर पैगम्बर जुग चौकड़ी बैठे सीस निवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल बेपरवाहीआ। फट्टी कहे जन भगतां मुका दे हिसाब, लेखा आपणा दे जणाईआ। जे प्रभू तैनूं लिखण पढ़न दी नहीं जाच, गुरमुखां कोलों सिखणा चाँईं चाँईंआ। तैनूं आपणे प्रेम दा खोल्ह के दस्सण राज़, पहला कैदा दए गवाहीआ। दूजा मार के दस्से आवाज़, आलस निंद्रा दए मिटाईआ। तीजा कहे भगतां कोल आ जा आप, निरगुण आपणा फेरा पाईआ। तैनूं लिखण पढ़न दा दस्सीए खेल तमाश, ख़लक दे मालक दईए जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ रखाईआ। तीजा कैदा कहे मैं मेटणी त्रैगुण माया, ममता रहिण कोए ना पाईआ। दूजा कैदा कहे पंच विकार ना होए हल्काया, काम क्रोध लोभ मोह देणा मिटाईआ। पहला कैदा कहे मैं अलिफ़ ये ना कोए पढ़ाया, ऊड़ा ऐड़ा ना जोड़ जुड़ाईआ। काया अन्ध घोर प्रकाश कराया, जोती जोत नाल मिलाईआ। तख्ती कहे मैं पुरख अकाल दा साचा हुक्म सुणाया, तख्तां वाले तख्तों देणे उठाईआ। सख्ती

वाला साहिब आया, अर्शी फ़र्शी बेपरवाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, दो जहानां लए उठाईआ। पहला कैदा कहे गुर अवतार पीर पैगम्बर करो ध्यान, बिन अक्खरां हरि पढ़ाईआ। सन्तो भगतो लवो ज्ञान, नाम निधान झोली पाईआ। गुरमुख गुरसिख हो जावो सावधान, तीजा कैदा रिहा समझाईआ । पट्टी कहे मैं कलम शाही दा लेखा लिखणा नहीं कोई जहान, जहालत हरिजन तुहाडी देणी कढाईआ। दूजी पट्टी कहे मैं दस्सणा इक्क कलाम, जो कल्मयां तों बाहर करे हक पढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ । तख्ती कहे मैं इक्क दूजे नाल गई जुड़, जोड़ी लई बणाईआ। जन भगतो जे तुहाडे अन्दर विद्या दी रही थुड़, पुरख अकाल डिगरी धुर दी झोली पाईआ। जन्म कर्म दा लेखा लक्ख चुरासी गेड़ा ना आवे मुड़, मात गर्भ ना कोए तपाईआ। रहिणा पए ना अन्धेर घोर, तत्तव तत ना कोए लड़ाईआ। झगड़ा रहे ना कोए चोर, ठग्गी ठग ना कोए कमाईआ । पुरख अकाल तुहाडी रखी लोड़, पुरीआँ लोआँ दिते तजाईआ। निरगुण हो के गया बौहड़, बौहड़ी बौहड़ी करदी वेखे लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, पर्दा ओहला दए चुकाईआ। जन भगत कहिण साडे कोल विद्या बेअन्त, पढ़ पढ़ जगत मिली वड्याईआ। तेरा लेखा वेख्या अन्त, अन्तष्करन तेरी झोली पाईआ। तेरे नाम दा सोहणा मंत, मंत्र गा के ख़ुशी रखाईआ। धुरदरगाही मन्न के कन्त, कन्तूहल तेरी सेव कमाईआ। नाता छड के जीव जंत, इक्क तेरी ओट तकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा मेला लैणा मिलाईआ। भगतां विच्चों भगत रहे कुछ आख, आपणा आपणा ध्यान लगाईआ। पता नहीं प्रभू किस दे अन्दर रखदा वास, कवण दुआरे सोभा पाईआ। किस दे रविआ पवण स्वास, साह साह आपणा खेल खलाईआ । किस दे मन्दिर कर प्रकाश, जोती नूर दिता चमकाईआ। किस नूं शब्द सुणा के नाद, धुन आत्मक राग दित्ती सुणाईआ। किस दे अन्दर हो के विस्माद, बिस्मिल हो के आपणा खेल खलाईआ। किस दा परदयां विच्चों खोल्ह के राज़, रहमत सच कमाईआ। किस नूं दरस दिता आज, सनमुख हो के नज़री आईआ। गुरसिख कहिण असीं प्रभ नूं कदी पढ़दा नहीं वेख्या किताब, सारे रल मिल के एहनूं सिख्या दयो समझाईआ। नाले दस्सो सवाल नाले दस्सो जवाब, जवाब तल्बी सारे लवो कराईआ । नाले लिखणा दस्सो ख़त नाले दयो ख़िताब, ख़ता आपणी इस दी झोली पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। गुरमुख कहिण चलो पढ़ाईए उस रब्ब, जिस दा रब्बी नूर जगत ख़ुदाईआ । उस नूं लेखा हिसाब दस्सीए सभ, अच्छी तरह समझाईआ। कोटन कोटि जुग चौकड़ी गुर अवतार पीर पैगम्बर गए लद, लोकमात आपणा फेरा पाईआ। तेरा बिन अक्खरां वाला राग कोई ना सक्या लभ, पर्दा सक्या ना कोए उठाईआ। इसे कारन कलिजुग अन्त जन

भगतां तैनूं आपणे दुआरे ल्या सद, सद्दा प्रेम प्यार दा इक्क घलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, तेरा वेखणा नाता बेपरवाहीआ। श्री भगवान कहे जन भगतो मैं आया ज़रूर पढ़न, आपणी पट्टी जणाईआ। तुहाडे अन्दर आया वड़न, निरगुण हो के वेस वटाईआ। तुहाडे मन्दिर आया चढ़न, बिन पौड़ीउँ कदम उठाईआ। जोती नूर हो के आया मग्न, नूर ज़हूर करां रुशनाईआ। सति प्रकाश विच आया जगण, जागरत जोत डगमगाईआ। सच दुआरा सुहावण आया बण के सज्जण, मीत मुरारा इक्को नज़री आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा रिहा खुल्हाईआ। जन भगत कहिण धन्न भाग जे आया घर ठाकर, ठाकर मिले वड्याईआ। प्रेम प्यार नाल दईए आदर, कादर तेरी सेव कमाईआ। सच दुआरे सच्चा वेखणा तेरा आदल, अदालत इक्को इक्क प्रगटाईआ। अक्खर कहिण जो लिखे उत्ते काग़ज़, रो रो रहे जणाईआ । पढ़न लिखण दी जगत विद्या बण गई साजश, मन मति बुध करे लड़ाईआ। कैदे कहिण सानूं पढ़न वाला तेरी करे ना कोई अबादत, तिन्नां लोकां विच नज़र कोए ना आईआ। जितनी विद्या उतनी शरारत, काया इमारत दी सफ़ाई ना कोए कराईआ। मन वासना सभ दे अन्दर करे बग़ावत, प्रेम प्रीती ना कोए जणाईआ। प्रभू तेरे नाल सारे करन अदावत, झगड़े विच लोकाईआ। गुर अवतार पीर पैगम्बर किसे दी करे ना कोए सफ़ारश, तेरे दर ते बैठे सीस निवाईआ। दस्स केहड़े कम्म आई एहनां फट्टीआं उत्ते लिखी अक्खरां वाली अबारत, अमलां विच ना दिसी लोकाईआ। तेरे नाम दी जगत दुकान चले आड़त, पंडत पांधे मुल्लां शेख़ ग्रन्थी पन्थी हट्ट रहे चलाईआ। कूड़ी विद्या जगत विकार नौ खण्ड पृथ्मी सत्त दीप पैंदी लाहनत, तमअ नाल तमअ बैठी अक्ख वखाईआ । तेरे मिलण दी किसे ना दिसी आदत, दूर दुराडे बैठे मुख भुआईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इक्को देणा धुर दा वर, हरिजन साचे लए तराईआ। कैदे कहिण असीं आए तिन्न, तिन्नां जन्मां वेख वखाईआ। तिन्ने रूप भिन्न भिन्न, पर्दा रहे उठाईआ। तिन्ना लोकां विच्चों मिल्या ना तेरा चिन्न्ह, साचा नूर ना कोए रुशनाईआ। त्रैगुण माया दा खेल वेख्या भिन्न भिन्न, लक्ख चुरासी कूड़े धन्दे लग्गी लोकाईआ । सतिजुग त्रेता द्वापर लँघाया गिण गिण, कलिजुग अन्तिम राह तकाईआ। जगत पैमाना वेख्या मिण मिण, महिवखाने सुराही आपणे हथ्थ उठाईआ। तेरा लेखा कोई समझ ना सके छिन्न, शाह पातशाह तेरी समझ कोए ना पाईआ। कैदे कहिण तेरे चरनां दी धूढ़ हो के रेण, माण अभिमान मिटाईआ। किरपा कर के आपणयां भगतां दरस करा दे आपणे नैण, लोचण लोचा पूर कराईआ। ओह तेरा नाम इक्को लैण, पढ़न दी लोड़ रहे ना राईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सभ दा चुका के लैण देण, काया पट्टी अन्दरों साफ़ कराईआ । पट्टी कहे मैं आई कोल कमलापती, पतण धुर दा वेख वखाईआ। नेत्र लोचन नैण वेखण

अक्खीं, आख़र मंज़ल चढ़ के ख़ुशी मनाईआ। पुरख अकाल दीन दयाल साहिब सुल्तान वेख्या समर्थी, शाहो भूप वड्डी वड्याईआ। चरन कँवल उपर ढठ्ठी, सीस जगदीस दिता झुकाईआ। हे प्रभू आपणे भगतां नूं विद्या दस्सीं हकी, हकीकत विच्चों पर्दा देणा उठाईआ। तेरा गुरमुख रहि ना जावे कोई शकी, शिकवे सारे देणे गंवाईआ। वेखी कंजूस वागूं ना देवीं इक्क रती, रती नहीं रतन अमोलक हीरे लैणे बणाईआ। लक्ख चुरासी आवण जावण विच कोई आत्म ना रहे फसी, फ़ैसला हक देणा सुणाईआ। जेहड़ी संगत भगत रूप हो के आई नठ्ठी, मंज़ल मंज़ल हो के पन्ध मुकाईआ। सतारां जेठ होई इक्ट्ठी, इक्ट्ठे हो के इक्को ढोला गाईआ। ओहनां नूं जगत विद्या पढ़न दी लोड़ कोए ना रखी, पट्टीआं वाली ना कोए लिखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इथे उथ्थे लेखा देणा चुकाईआ। पटी कैदा कहे असीं करन आए निमस्कार, नमस्ते दित्ती सुणाईआ। ख़लक ख़ुदाई सांझे यार, परवरदिगार तेरी बेपरवाहीआ। सूफ़ी सन्त फ़कीर जन भगत उठाल, गुरमुख गुरसिख आपणे रंग रंगाईआ। धुर दी विद्या साची दे सखाल, दूजी लोड़ रहे ना राईआ। इक्को दरजा दे दे शाह कंगाल, ऊँच नीच इक्को माण वड्याईआ। इक्को मन्दिर मनार लए बहाल, जिस गृह तेरा दीपक रूप जोत रुशनाईआ । दर आयां दा करदे हल सुवाल, घटाउ वधाउ दी लोड़ रहे ना राईआ। गुरमुख तेरे बच्चे नढ्ढे नंने निक्के बाल, लोकमात कर आप संभाल, प्रितपालक हो के वेख वखाईआ। जन्म जन्म दी लेखे लाउणी घाल, सचखण्ड दुआरा बख्श के सच्ची धर्मसाल, दूर नेड़े पन्ध देणा मुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, किरपा निधान ठाकर स्वामी दरगाह साची देणी वड्याईआ। पुरख अकाल कहे जो “सोहँ महाराज शेर सिंघ विष्नूं भगवान” पढ़दा, पट्टी कैदे दे कानून दए बदलाईआ । मंज़ल उस अगम्मी चढ़दा, जिस दी कबीर जुलाहा दए सफ़ाईआ। अद्धविचकार कोए ना अड़दा, राह विच ना कोए अटकाईआ । सच महल अन्दर वड़दा, जिथ्थे वसे बेपरवाहीआ। जोती दीपक धुर दा जगदा, तेल बाती विच ना कोए टिकाईआ। मेला हो जाए पुरख समर्थ दा, जगत विछोड़ा रहिण कोए ना पाईआ। लहिणा देणा पूरा करे गाए जस दा, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दुआर बख्शे सच सरनाईआ।

१८ जेठ शहिनशाही सम्मत १ सुंदर सिँघ दे गृह फ़िरोज़शाह (मालवा संगत) ज़िला फ़िरोजपुर

अठारां जेठ कहे जन भगतो करो मिलाप, मेला जगत वाला रूप ना कोए वखाईआ। इक्को सिमरन दूजा कर लवो सच्चा पाठ, पाठशाला दी लोड़ ना होर वखाईआ। जन्म कर्म दे पूर्ब धो लवो पाप, सच सरोवर रिहा नुहाईआ। पर्दा खोल्ह

लवो आपणा आप, ओहला मौला दए चुकाईआ। सच प्रीती जोड़ो नात, गृह मन्दिर वज्जे वधाईआ। जगत विवहारा कूड़ा साक, सगला संग ना कोए निभाईआ। जिस प्रभू दी सारे रखदे आस, आसावादी हो के सारे ध्यान लगाईआ। तिन्हां दी पूरी करन आया ख़ाहिश, ख़ालस आपणा रूप वटाईआ। जन भगतो मन वासना रहे ना कोए बदमाश, बदी दा बदला दए चुकाईआ। मंज़ल वेखो चढ़ के घाट, घाटे पूरे दए कराईआ। ग़फ्लत विच कट के ना जायो कोई रात, मुसाफ़रां वाला रूप वटाईआ। एह कारन करते दा कोई ख़ास, ख़ालस आपणा हुक्म वरताईआ। प्रेम प्रीती मुहब्बत विच लै के जायो शाबाश, अगे पिच्छे मिले माण वड्याईआ। मनमुख हो के ख़ाली मुड़ नहीं जाणा हाथ, पिठ सवा गिठ नालों बदलाईआ। जेहड़े घर दे लालच विच चले गए आज, नौ नौ दिन सज़ा रहे भुगताईआ। जिस नूं कोई कर ना सके मुआफ़, अगे हो ना कोए बचाईआ। इक्क अठ्ठ कहे मेरी समझी किसे ना ज़ात, पर्दा सक्या ना कोए उठाईआ। एह ठग्गां दी नहीं जमात, चोरां दी नहीं चतुराईआ। तुहानूं बेड़े चढ़ाउण आया उस जहाज़, जिस दा मालक आप अख्वाईआ। किसे कम्म नहीं आउणा तन माटी ख़ाक, साक सज्जण सारे जाणे तजाईआ। वेखो सभ दा लेखा मुकण लग्गा हिसाब, दो जहानां लहिणा रिहा तकाईआ। जन भगतो तुहाडे वास्ते वखरी रखी किताब, जिस दा हरफ़ नज़र किसे ना आईआ। जिस दी तरमीम समझ ना सके कोई बाब, हिस्सयां वाली वंड ना कोई वंडाईआ। मुश्किल अल्फ़ाज़ दस्से ना कोई लुगात, भेव अभेदा ना कोए जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दी करनी कार कमाईआ। अठारां जेठ कहे मैं कुछ जाणा दस्स, फ़रमाना फ़रमाबरदार हो के दयां सुणाईआ। पुरख अबिनाशी किसे ना होया वस, वास्ता भगतां नाल रखाईआ। जिन्हां नूं सद्दे दे के ल्या सद्द, सधने नालों चंगी दए वड्याईआ । पिच्छा छुड़ा के जेहड़े गए भज, वेला वक्त हथ्थों मूल चुकाईआ। दो जहान ब्रह्मण्ड खण्ड समां फेर ना सके लभ्भ, सुहावणी रुत ना कोए वखाईआ। नौ नौ दिन एहनां तों दु:ख नाल तपा के हड्ड, घर दे कम्म देणे छुडाईआ। जो किहा सो पूरा करना इस विच नहीं कोई शक, शकायत सुणन दी गुंजाइश ना कोई रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा हुक्म इक्क वरताईआ। सतिगुर नालों कम्म चंगा ! पुरख अकाल नालों धन्दे रहे वड्याईआ। सच प्रेम नालों जगत विहार विच अनन्दा ! अनन्द धुर दा रहे गंवाईआ । गुरमुखो तुसीं नहीं समझदे एह वेला अन्तिम कन्ढ्ढा, कंडयां विच्चों तुहानूं बाहर कढाईआ । जेहड़ा इस दर ते आ के होया नहीं ठंढा, मन वासना पिच्छे फिरे हल्काईआ। वेखो घर घर विच वज्जण वाला जिंदा, ममता मोह सभ ने देणा तजाईआ। गृह गृह होण वाला दंगा, दग़े नाल लुट्टे सर्ब लोकाईआ। गुरमुख अक्खीं वेख फिरे क्यों अन्धा, नेत्र नैण बन्द कराईआ। सदा जोती नूर चमके ना धुर दा चन्दा, पुरख अकाल बन्दा

बण के वेस ना कदे वटाईआ। अगे शब्दी खड़कन वाला डण्डा, होश टिकाणे सभ दी दयां कराईआ। गुरमुख रहे जो गुरसिख नीती विच चंगा, सति सरूप रूप वटाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, लहिणा लेखे विच रखाईआ। अठारां जेठ कहे मैनूं तकदे गए जुग चौकड़ी चार, चार चार नाल वड्याईआ। गोदावरी कन्ढ्ढे गोबिन्द ला के अन्त आपणा दरबार, धुर दरबारी अगे सीस दिता निवाईआ। कुछ भेद दस्स मेरे यार, पड़दा ओहला दे उठाईआ। तूं मित्र प्यारा बण के पुरख अकाल, कल आपणी दे समझाईआ। जिस वेले आवे विच संसार, लोकमात वेस वटाईआ। निरगुण नूर जोत करे उज्यार, रूप रंग रेख समझ कोए ना पाईआ। कवण बिध करे सच प्यार, प्रीतम मैनूं दे समझाईआ। श्री भगवान तेरी शब्दी धार, गोबिन्द मेरे विच समाईआ। तेरे भगतां करां प्यार, गुरमुखां लवां जगाईआ। शहिनशाही सम्मत विच चलां अवल्लड़ी चाल, चाल निराली इक्क वखाईआ। माझे तों हो के बाहर, दुआबे मेला लवां मिलाईआ। दुआबे तों अगे लुधपुर कर के ख़बरदार, धुर संदेसा दयां समझाईआ। अगला लेखा गुरमुखां दा पतण वेख किनारा पार, रक्षया करां थाउँ थाँईंआ। जंगल जूह वेख के टिल्ले धार, नेत्र नैण अक्ख खुल्हाईआ। छेकड़ एकड़ आवां मालवे विचकार, विचले लवां जगाईआ। हद्द तों आर पार, सरहद्द दा कन्ढ्ढा ढाहीआ। मुश्किल वेख दुष्वार, दुश्मण दयां मिटाईआ। चरन प्रीती बख्श प्यार, प्यारयां दे प्यारे आपणी गोद उठाईआ। गोबिन्द तेरे नाल उधार, अन्तिम लेखा दयां वखाईआ। तिस दा लहिणा देणा नबेड़न आया आप निंरकार, निरगुण हो के आपणा हुक्म वरताईआ। जन भगतो तुहाडे जन्म जन्म दी पैज स्वार, पैदलां दा पन्ध मुकाईआ। अगे बण के जाणा शाह सवार, शब्द बबाणे उठणा वाहो दाहीआ। सोहणा वक्त सुहेला रिहा संभाल, मेला मिल्या बेपरवाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा बाण रिहा लगाईआ । अठारां जेठ कहे मैं हैरान क्योंकि इक्क अठ्ठ गया जुड़, अंक नाल अंक मिली वड्याईआ। भेव खुल्ल्हया किरपा कीती पुरख अकाल मालक धुर, धुर दी धार दित्ती जणाईआ। जो निरगुण निरवैर निरँकार हो के आया मुड़, शाह पातशाह आपणा फेरा पाईआ। भगतां दी आसा मनसा पूरी करन आया लोड़, तृष्ना कूड़ी जगत गुआईआ। सचखण्ड निवासी धुर दरगाही पन्ध मुकाया दौड़, मज़ल मंज़ल विच दबाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच दुआरा इक्क वखाईआ। अठारां जेठ कहे मैं होया हैरान, हैरानी मेरे अन्दर आईआ। उहनां अन्दर की आई पहचान ! जो बण के गए पाँधी राहीआ। की ओह इथे कोई बण आए सी महिमान, खा पी ख़ुशी मनाईआ। अठारां जेठ कहे एह खेल श्री भगवान, जगत जहान समझ किसे ना आईआ। जन्म विच्चों जन्म आया बदलाण, कर्मां विच्चों कर्म बाहर कढाईआ। बताली लख जन्म जे करदे रहो पुन्न दान, भगती विच आपणा ध्यान लगाईआ। अज्ज दे दिन वरगा

फेर वी नहीं मिलणा माण, कोटन कोटि मानस जन्म लए बदलाईआ। प्रेम नाल प्यार विच भगतां दी करन आया कल्याण, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, नाता धुर दा रिहा जुड़ाईआ। अठारां जेठ कहे मेरे नेत्रां विच्चों वग प्या नीर, छहबर अन्दरे अन्दर लाईआ। की करे खेल गुणी गहीर, गहर गवर बेपरवाहीआ । नज़र ना आए बेनज़ीर, अक्खां तों ओझल डेरा लाईआ। बदल रिहा ज़मीर, शमशीर इक्क चमकाईआ। बणा रिहा तदबीर, तकदीर नाल टकराईआ। ऐस समें नूं अज्ज दे दिन नूं नौ वार याद कीता कबीर, कमेर बैठा अक्ख खुल्हाईआ। ब्रह्मण्ड खण्ड सारे होए दिलगीर, दिलदार नज़र किसे ना आईआ। गुर अवतार पैगम्बर कहिण पीर, परा बन्न्ह के रहे सुणाईआ। पुरख अकाल भगतां दा लहिणे देण दा दिवस रख के अख़ीर, आख़र लेखा रिहा मुकाईआ। अगे दूर दुराडयां दी कटे भीड़, नेरन नेरा हो के दरस दिखाईआ। इक्क कहे मैं पातशाह अठ्ठ तत कहिण असीं वज़ीर, अठारां बण के झट लँघाईआ। जगत वासना भगत क्यों होए दिलगीर, धीरज धीर ना कोए धराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करनी दा करता आपणी खेल वखाईआ। अठारां जेठ कहे मेरी रखी सभ ने आस, आशक हो के ध्यान लगाईआ। जिस वेले गुर अवतारां पीर पैगम्बरां वाली प्रभ चलाई शाख़, निरगुण सरगुण वेस वटाईआ। ओस वेले दा किसे नूं चेता नहीं हिसाब, थित वार ना कोए दृढ़ाईआ । पुरख अकाल ने बिन अक्खरां वाली खोल्ह के आपणी किताब, मेरा लेखा ल्या जणाईआ। अठारां जेठ कहे सो सुभागा होया मैं आज, आजिज़ हो के सीस निवाईआ। जिस दी करनी ओसे दा काज, ओह करता रिहा भुगताईआ। जन भगतां दा बणा के सामज, समग्री धुर दी झोली पाईआ। सति धर्म दा चला के रिवाज, रवादारी सारी दए मिटाईआ। इक्क जैकारा सुणा के गाथ, धुर फ़रमाना दए अल्हाईआ। जिन्हां नूं पूरा विश्वास, ओह बैठे चाँईं चाँईंआ। सतिगुर नूं छड के जाणा केहड़ी चंगी बात, सुमत रूप ना कोए वखाईआ। जगत जहान सृष्टी दा आदि जुगादि जुग चौकड़ी डुब्बदा रिहा जहाज़, वंञ मुहाणयां वाले पार ना कोए कराईआ। जींवदयां दे कदे नहीं मुके काज, मरदयां संग ना कोए लै जाईआ। अगे तों सोहणा चलाउणा रवाज, धुर दा हुक्म इक्क मनाईआ। जदों आईए मालवे वाले सारे रहिण तिन्न दिन साथ, नहीं ते दरस कोए ना पाईआ। खोटे बणो खरे जां दयो जवाब, सच संदेसा दिता सुणाईआ। मैं तुहाडी करन आया अमदाद, आपणी लोड़ ना कोए रखाईआ। तुहाडे जन्म जन्म दे झगड़े मेटण आया फ़साद, कर्मां दा रोग मिटाईआ। दुरमति मैल धोवण आया दाग़, अन्दरों बाहरों करां सफ़ाईआ। गुर अवतार पैगम्बरां दे पूरे करन आया ख़ुआब, जो तुहाडी दे के गए गवाहीआ। बिना भगती बिना पूजा बिना पाठ बिना सिमरन तुहानूं बनाउण आया ओह साध, जिस दी साधना ना किसे समझाईआ। तुहानूं

देवण आया ओह ख़ताब, जिस नूं मंगदे मंगदे कोटन कोटि गए आपणा आप मिटाईआ। तुहाडा मन्दिर सुहावण आया उच्च मिनार महिराब, महबूब हो के फेरा पाईआ। तुहाडे प्रेम नूं करन आया आदाब, सजदयां विच्चों सजदा इक्क समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा रिहा खुल्हाईआ। अठारां जेठ कहे मेरी सभ नूं तांघ, तंघी तुरसी वाले रहे कुरलाईआ। जिस ने प्रेम दी चढ़ाउणी कांग, लहर नाल लहर देणी टकराईआ। स्वांगी दा सोहणा स्वांग, भेख अवल्लड़ा रूप वटाईआ। सच प्रेम दी करदा मांग, दूजी आस ना कोए रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल बेपरवाहीआ । जन भगतां जाण दा है नहीं कोई दु:ख, दु:ख विच्चों दु:ख रिहा जणाईआ। गुरमुखां दे जाण विच पूरन सिँघ नूं लगी नहीं भुख, ध्यान विच आपणा ध्यान रखाईआ। जेहड़े बच्चे रक्खे आपणी कुक्ख, क्यों करन लगे जुदाईआ। जेहड़े आज मोड़ गए मुख, फेर कवण लए बचाईआ। एहो प्रेम प्यार वस्त अमोल कुछ, जेहड़ा आपणे विच छुपाईआ। ओस नूं लओ पुछ, जेहड़ा बिना पुछयां तुहानूं रिहा मिलाईआ। तुहाडे पिच्छे नीहां हेठ दबा के पुत, पतण तुहाडे रिहा बणाईआ। जे तुसीं वी जाओ लुक, आपणा मुख छुपाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची सिख्या इक्क दृढ़ाईआ। अठारां जेठ कहे गुरमुखो लै के जायो सिख्या, इक्को वार देणी समझाईआ। झोली पुवा के जायो भिच्छया, ख़ाली हथ्थ ना कोए भवाईआ। एसे ने करनी रक्षा, रच्छक हो के होए सहाईआ। जगत जहान नहीं दिस्या, हौली हौली आपणा नूर करे रुशनाईआ। जिस दा भाणा सभ ने मन्नया कर के मिट्ठया, गुर अवतार सक्या ना कोए उलटाईआ। ओस ने तुहानूं अकठ्ठा कीता पा के चिठीआं, हुक्म सुनेहड़ा इक्क सुणाईआ। तुहाडी अगली कहाणी दस्सणी विथ्या, पर्दा देणा खुल्हाईआ। एह सृष्टी जाणो मिथ्या, थिर रहिण कोए ना पाईआ। माण दवाउणा वडयाँ निक्कयां, जो चल आया सरनाईआ। जो सचे प्रेम नाल चरनां विच टिकया, टिक्के धुर दे देणे लाईआ। मेरा लिख्या लेख कदे ना मिटया, ना कोए मेटे मेट मिटाईआ। मेरा भगत कदे ना जाए भिटया, ऊँच नीच दा डेरा देणा ढाहीआ। सतारां हाढ़ नूं चिट्टे कर के चिट्टया, चिट्टी धार देणा मिलाईआ। गोबिन्द दा दुद्ध अजे नहीं फिटया, फटकार लाहनत देवे सर्ब लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, अचरज खेल रिहा वरताईआ । अठारां जेठ कहे मैनूं नहीं कोई तकब्बर, माण ना कोए वड्याईआ। मैं जुग चौकड़ी बैठा रिहा कर के सबर, सबूरी आपणे नाल हंडाईआ। पीर पैगम्बरां नूं वेंहदा रिहा विच्चों कबर, मकबरे दिते फुलाईआ। राह तकदा रिहा शेर बब्बर, दो जहानां अक्ख खुल्हाईआ। जिस ने अज्ज मेरी पूरी करनी सधर, सदके वारी घोल घुमाईआ। जिस दे गुर अवतार पीर पैगम्बर लग्गे रहे मगर, पिच्छे भज्जण वाहो दाहीआ। ओस ने मेहर दी कर नज़र, नज़र नाल नज़र देणी बदलाईआ।

दर आए तार के टब्बरां दे टब्बर, इक्को टाइम सारे पार देणे लँघाईआ। हुक्म दे के ज़ाबर ने जबर, ज़ुल्म दा डेरा देणा ढाहीआ । इसे कारन गुरमुखो तुहानूं घर घर दित्ती सी ख़बर, सुत्तयां नूं ल्या उठाईआ। तुहाडे जन्म कर्म दा लेखा करना सी पध्धर, अगे दी होणी सफ़ाईआ । साचे प्रेम करना मग्न, कूड़ी रीती देणी छुडाईआ। तुहानूं अगे होण नहीं देणा नग्न, साचा ओडण सीस आपणा नाम जणाईआ । किसे दे दवारयों कुछ नहीं देणा मंगण, अनमुल्ली दौलत धुर दी झोली पाईआ। साचे प्रेम दा सगनां वाला सगन, लग्न अगली देणी लगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, बख्शणहार सच्ची सरनाईआ। अठारां जेठ कहे किसे नूं नहीं कुछ पता, बेख़बर सुत्ती लोकाईआ। सारे इक्को जाणदे जेठ तत्तां, अग्नी नाल तपाईआ। लो नाल झुलस्या जाए पत्ता, पत टहणी रही कुरलाईआ। बिना आब तों जीवां दी होए हत्ता, पंखेरू डिग्गण थाउँ थाँईंआ। अठारां जेठ कहे मैं वेख्या पुरख अबिनाशी भगतां दा बण के सका, सज्जण सुहेले रिहा मिलाईआ। दर दर घर घर जांदयां कदे ना थक्का, दिवस रैण आपणा पन्ध मुकाईआ। प्रेमीआं नूं मिलदयां कदे ना अक्का, बेअकलां नूं अकल वाले रिहा बणाईआ। छड के ब्रह्मण्ड खण्ड जगत जहान मदीना मक्का, महिराब भगतां रिहा सुहाईआ । सिर रख आपणा हथ्था, हथेली उत्ते लए टिकाईआ। नेत्र तक आपणीआं अक्खां, अक्खीआं वालयां अक्खां दए खुल्हाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, जन भगतां करन आया रच्छा, रच्छक हो के होए सहाईआ। महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान लेखा देवे सभ दा हका, हाकमां दा हुक्म ना चले राईआ।