पुस्तकालयभाग १९

२ माघ शहिनशाही सम्मत १ शृंगारा सिँघ पिण्ड खेड़ा ज़िला अमृतसर

हरि शब्द कहे मैं वेख्या नव खण्ड, पुरी लोअ ब्रह्मण्ड ध्यान लगाईआ। आत्म परमात्म गावे कोई ना छन्द, हरि हरि नाम ना कोए ध्याईआ। कूड़ी क्रिया भेख पखण्ड, माया ममता मोह हल्काईआ। आत्म जोती चढ़या कोई ना चन्द, दीवा बाती सच ना कोए रुशनाईआ। सृष्टी दृष्टी अंदर होई नंग, परदा ओढण सीस ना कोए टिकाईआ। फिरी दरोही विच ब्रह्मण्ड, ब्रह्मांड रिहा कुरलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। शब्द गुरू कहे मैं वेख्या जगत जग, चार वरन अठारां बरन खोज खुजाईआ। दीन मज़्हब बज्झी हद्द, ज़ात पात रही कुरलाईआ। दरस करे ना कोई उपर शाहरग, घर स्वामी ठाकर नज़र किसे ना आईआ। नाद अगम्मी तन ना सके वज्ज, अनहद नादी नाद ना कोए सुणाईआ। धुर दा प्रेम सृष्टी गई छड्ड, पारब्रह्म ब्रह्म रंग ना कोए रंगाईआ। कूड़ निशाने सारे रहे गड्ड, सति धर्म ना कोए वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, कलयुग काया दे बदलाईआ। सतिगुर शब्द कहे मैं वेखी कलयुग काया कूड़, कुण्ट चार रही कुरलाईआ। मन वासना मूर्ख होए मूढ़्ह, बुध बिबेक ना कोए बणाईआ। साची मिले ना साहिब प्रीती धूढ़, मस्तक टिक्का चरण ना कोए लगाईआ। निरंतर उपजे ना कोए नूर, बसन्तर अग्ग ना

कोए बुझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, लख चुरासी वेख वखाईआ। लख चुरासी वेख निरँकार, सदी चौधवीं दए दुहाईआ। चार कुण्ट अन्ध अंध्यार, चौदां तबक रहे कुरलाईआ। मुहब्बत हक ना मिले प्यार, महबूब दरस ना कोए दिखाईआ। रोंदे वेखे नर नार, नर नरायण रंग ना कोए रंगाईआ। साढे तिन्न हथ्थ काया मन्दिर सुंञे दिसण घरबार, बंक दुआर ना कोए सुहाईआ। हँस रले कागां डार, सोहँ माणक मोती चोग ना कोए चुगाईआ। तूं मेरा मैं तेरा भुल्लया आत्म परमात्म सांझा यार, याराने कूड़े रहे हंढाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, अन्तिम लेखा दे मुकाईआ। शब्द गुरू कहे प्रभ वेख कलयुग अन्तिम नीत, नीतीवान नज़र कोए ना आईआ। बीस इकीसा गया बीत, पड़दे विच दिते लुकाईआ। ठाकर स्वामी वसे किसे ना चीत, चित वित ठगौरी रिहा वखाईआ। काया चोली चढ़े ना रंग मजीठ, दुरमति मैल ना कोए धवाईआ। सतिगुर मिले ना किसे सच प्रीत, प्रीतम दरस कोए ना पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, घट घट अन्तर परदा दे उठाईआ। पुरख अकाल कहे सुण सतिगुर शब्दी सति, सति दयां दृढ़ाईआ। निरगुण नूर कर प्रगट, जोती जोत जोत रुशनाईआ। दो जहानां वेखां हट्ट, ब्रह्मण्ड खण्ड खोज खुजाईआ। सन्त सुहेले लवां रख, गुर चेले जोड़ जुड़ाईआ। निज नेत्र खोल्ह के अक्ख, निरगुण दरस नूर रुशनाईआ। नाम अगम्मी ला के सट्ट, सोई सुरती दयां उठाईआ। अमृत जाम प्यावां झट्ट, मन दा झटका दयां कराईआ। दूई द्वैती मेटां फट्ट, मेहर नज़र इक उठाईआ। लेखे लावां पंज तत काया माटी कच्च, रतन अमोलक हीरे दयां बणाईआ। आपणी समझावां मित गत, गतमित इक्को देणी दृढ़ाईआ। अन्तर रहिण ना देवां वक्ख, गुरमुख आपणी गोद उठाईआ। जग सृष्टी खेड़ा होणा भठ्ठ, चार कुण्ट दुहाईआ। बाकी महीने रैहन्दे दिसण अठ्ठ, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा हुक्म इक वरताईआ। पुरख अकाल कहे सुण शब्दी सुत दुलारे, दुल्हा तैनूं दयां बणाईआ। दो जहानां वज्जणे हक नगारे, नौबत इक्को नाम सुणाईआ। चरणी झुकणे गुरू अवतारे, पैगम्बर सजदयां विच सीस निवाईआ। कलयुग कूड़े रंगणे काले, काग हँस देणे बणाईआ। करे खेल बेमिसाले मिसल जगत ना कोए समझाईआ। जिस दे सिमरत शास्त्र वेद पुराण देण अहिवाले, खाणी बाणी राग अल्हाईआ। सो सति दवारा खोल्ह सच्ची धर्मसाले, धर्म दवारा इक्को दए बणाईआ। जित्थे पुछे मुरीदां मुर्शद हाले, अहिवाल अगला दए दृढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाईआ। गुर शब्द कहे परम पुरख तूं दाता मेहरवान, महबूब इक्को नज़री आईआ। मुकामे हक तेरा मकान, लाशरीक तेरी शरनाईआ। धुर दा कलमा दे के दान, तौफ़ीक बेपरवाहीआ। हुक्म वरते विच दो जहान, दीन दुनी दे समझाईआ।

तैनूं सके ना कोए पहिचाण, नेत्र अक्ख ना कोए खुल्हाईआ। मैं वेख होया हैरान, कायनात रही कुरलाईआ। पैगम्बर दे के गए ब्यान, ईसा मूसा मुहम्मद ढोला गाईआ। चार कुण्ट कूड़ तूफान, तोबा तोबा करे लोकाईआ। तेरा नूर नज़र ना आए श्री भगवान, परदा ओहला ना कोए उठाईआ। सृष्टी सुती विच बीआबान, जागरत जोत कर रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा खेल दे समझाईआ। साचा खेल दस्स प्रभ आप, शब्दी सुत मंग मंगाइंदा। त्रैगुण माया मेट ताप, तत्व तत तत सर्ब सुणाइंदा। माया मोह ना लग्गे संताप, झगड़ा कूड़ तेरी झोली पाइंदा। रूह बुत्त करके पाक, पतित पुनीत तेरी आस रखाइंदा। लख चुरासी जीव जंत साध सन्त चार वरनां अठारां बरनां इक्को दस्स दे जाप, दीन मज़्हब वण्ड ना कोए वण्डाइंदा। लेखे ला दे तन माटी ख़ाक, ख़ालस रूप तेरा नज़री आइंदा। जन भगतां अन्तर आत्म करके साफ़, दुरमति मैल ना कोए वखाइंदा। जन्म जन्म कर्म कर्म दा पाप कर मुआफ़, मेहर नज़र नज़र उठाइंदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची करनी कार कमाइंदा। पुरख अकाल कहे मैं बेपरवाह, आदि जुगादि जुग चौकड़ी मेरी बेपरवाहीआ। सतिजुग त्रेता द्वापर कलयुग गुर अवतार पैगम्बरां देवां राह, धुर संदेसा नाम सुणाईआ। विष्न ब्रह्मा शिव मार्ग दिते ला, इशारयां नाल चलाईआ। शास्त्र सिमरत वेद पुराण अञ्जील कुरान दिते बणा, खाणी बाणी वण्ड बणाईआ। ढोले सोहले राग गीत दिते सुणा, कलमा कायनात जणाईआ। पंज तत काया माटी अमाम दिते बणा, आमद आपणी ना कोए जणाईआ। ब्रह्मण्ड खण्ड पुरी लोअ दिते रचा, रचना आपणी नाल वड्याईआ। चार कुण्ट दहि दिशा नौ खण्ड सत्त दीप दिते वसा, लख चुरासी अण्डज जेरज उत्भुज सेहतज वण्ड वण्डाईआ। नित नवित निरगुण सरगुण आवे वेस वटा, जोती जाता पुरख बिधाता फेरा पाईआ। सचखण्ड दवारा एकँकारा परवरदिगारा रिहा सुहा, साहिब सुल्तान निरगुण नूर जोत रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दी करनी कार कमाईआ। सतिगुर शब्द कहे मेरे जगदीश, जगदीशर तेरी इक शरनाईआ। तेरे कदमां उपर सीस, निउँ निउँ लागां पाईआ। लेखा मुक गया बीस इकीस, जो गोबिन्द गया दृढ़ाईआ। सदी चौधवीं रही बीत, मुहम्मद नेत्र अक्ख खुल्हाईआ। कलयुग बदलण वाली रीत, सतिजुग साचा लए अंगड़ाईआ। झगड़ा मुके मन्दिर मसीत, काअबा वण्ड ना कोए वखाईआ। इक्को पुरख अकाल दीन दयाल तेरी होवे प्रीत, प्रीतम अवर ना कोए मनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, रंग रंग दे हस्त कीट, ऊँच नीच डेरा ढाहीआ। पुरख अकाल कहे सुण शब्दी मेरे लाल, लालन दयां समझाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया होणा काल, काल नगारा डंक वजाईआ। भगत सुहेले लवां भाल, लख चुरासी खोज खुजाईआ। नाम अगम्मा

देवां सिखाल, बिन अक्खरां कर पढ़ाईआ। सद नुहावां साचे ताल, सरोवर इक्को देणा बणाईआ। जोत जगा के बेमिसाल, जलवा नूर करां रुशनाईआ। एथे ओथे दो जहान करां प्रितपाल, सिर आपणा हथ्थ रखाईआ। सतिजुग त्रेता द्वापर कलयुग घालण आए घाल, नर हरि नरायण साची सेव कमाईआ। फल लगे ना काया माटी डाल, तन वजूद दे वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ रखाईआ। सतिगुर शब्द कहे मैं मंगां मंग एक, एकँकार तेरी सरनाईआ। दूजी रहे ना कोई टेक, टिक्का मस्तक अवर ना कोए लगाईआ। अंदर बाहर गुप्त ज़ाहर बुध कर बिबेक, बिबेकी कर वखाईआ। जिधर तक्कां तैनूं लैण वेख, सनमुख हो के नज़री आईआ। आत्म परमात्म खोल्ह भेत, भजन बन्दगी दी लोड़ दे समझाईआ। तूं मालक ख़ालक जुग चौकड़ी खेवट खेट, मलाह इक्को शहिनशाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच्चा मार्ग दे जणाईआ। सच्चा मार्ग दस्स पुरख अकाल, सतिजुग सच्चा राह चलाईआ। शब्दी गुर बणे दलाल, जगत विचोला रहिण ना पाईआ। कलयुग सृष्टी होई बेहाल, बिहबल हो के दए दुहाईआ। किसे करे ना कोए संभाल, गुर अवतार पीर पैगम्बर गए पल्लू छुडाईआ। जलवा दिसे ना कोए जलाल, नूरो नूर ना कोए रुशनाईआ। शब्दी वज्जे ना कोए ताल, धुन आत्मक राग ना कोए सुणाईआ। काया माटी साचा दीपक सके ना कोई बाल, गृह मन्दिर ना कोए रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इक्को देणा साचा वर, मिले सति तेरी सरनाईआ। पुरख अकाल कहे मैं दीनां बन्धन, आदि जुगादि अख्वाईआ। जन भगतां देवां परमानंदन, निजानंद करां रसाईआ। धूढ़ी टिक्का लावां अगम्मा चन्दन, शब्दी महक इक महकाईआ। जिस नूं समझे कोई ना पंडन, पंडत पांधा भेव कोए ना पाईआ। लख चुरासी जम की फाँसी तोड़ बन्धन, राए धर्म ना दए सजाईआ। आत्म परमात्म नाता आया गंढ्ढण, जुग चौकड़ी विछड़े मेल मिलाईआ। कूड़ी क्रिया मेटे भेख पखण्डन, माया ममता मोह दए गवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, खेल वेख अन्त ब्रह्मण्डन, वरभण्ड दए दुहाईआ। सतिगुर शब्द कहे मैं वेख्या तेरा नूर नीकन नीका, जग नेत्र नज़र किसे ना आईआ। प्रभ परदा खोल्ह जीव जीअ का, जागरत जोत कर रुशनाईआ। सतिजुग आपणे मिलण दा वक्खरा दस्स तरीका, बिन अक्खों अक्ख खुल्हाईआ। अमृत रस रहे ना फीका, निझर झिरना दे झिराईआ। गुर अवतार पैगम्बर चार जुग तेरीआं करदे गए उडीकां, भविख्तां विच ध्यान लगाईआ। तूं सब दा सांझा मीता, मित्र प्यारा बेपरवाहीआ। ना कोई उलटावे तेरा कीता, चार जुग सरनाईआ। लख चुरासी परख नीता, दीन दुनी वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। श्री भगवान कहे मैं वेखणहारा सृष्टी, घट घट अंदर डेरा लाईआ।

खोल्हणहारा भगतां दृष्टी, दिब नेत्र कर रुशनाईआ। मार्ग दस्सां इक्को इष्टी, इष्ट देव समझाईआ। सन्त सुहेले तारां फड़के गृहस्ती, गहर गम्भीर नाल मिलाईआ। नाता तोड़ स्वर्ग बहिश्ती, सचखण्ड दयां वसाईआ। जित्थे जन्म मरन दी रहे कोए ना हिरसी, हवस अवर ना कोए वधाईआ। आत्म परमात्म रिहा परखी, पतिपरमेश्वर फेरा पाईआ। धरनी धवल वेखे धर्म दा अर्शी, शहिनशाह वेस वटाईआ। सतिजुग साची बदल देवे मर्ज़ी, मरीज़ रहिण कोए ना पाईआ। कूड़ी क्रिया मेटे अन्धेर गर्दी, शाह सुल्तानां ख़ाक मिलाईआ। जन भगतां बणे दर्दी, गुरमुखां गोद उठाईआ। जेहड़ी आत्म परमात्म ढोला पढ़दी, तिस दा परदा दए उठाईआ। ख़बर देवे आपणे घर दी, घर विच घर करे रुशनाईआ। एह खेल अगम्मे हरि दी, जो हर हिरदा वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाईआ। शब्द गुरू कहे मेरे देव स्वामी, साहिब तेरी सरनाईआ। सतिजुग र्तेेता द्वापर कलयुग तेरी सिफ्तां वाली गाई बाणी, बाण निराला तीर चलाईआ। अठसठ तीर्थ माण दिता पाणी, पनघट उत्ते वेखी लोकाईआ। तेरी रचन अण्डज जेरज उत्भुज सेत्ज खाणी, चारों कुण्ट फेरा पाईआ। कलयुग अन्त श्री भगवन्त सब दी दृष्टी होई निमाणी, सिर सके ना कोए उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा खेल दे दृढ़ाईआ। साचा खेल दस्स भगवन्त, इक्को इक अरज़ोईआ। आत्म परमात्म मेला कर दे नाल कन्त, घर सहिजे मिले ढोईआ। काया चोली चढ़े रंग बसन्त, दूजे रंग दी लोड़ रहे ना राईआ। गढ़्ह तुटे हउमे हंगत, उठे सुरती सोईआ। बोध अगाधा बण पंडत, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच बख्श इक सरनाईआ। सच सरनाई दे दे चरण, चरण कँवल ध्यान लगाईआ। नेत्र खुल्ले हरन फरन, निज नैण सदा रुशनाईआ। झगड़ा मुक जाए वरन बरन, ज़ात पात ना वण्ड वण्डाईआ। मरन तों पहलों दे मरन, जीवण जीवन विच्चों बदलाईआ। गुरमुख तेरा ढोला पढ़न, तूं ही तूं ही राग अल्हाईआ। तेरी मंगण सरन, दूसर सीस ना कोए झुकाईआ। तूं मालक ख़ालक प्रितपालक तरनी तरन, तारनहार अख्वाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच मार्ग दे जणाईआ। सच मार्ग दस्स भगवान, सतिजुग सच्चा राह जणाईआ। लेखा कूड़ मिटे जहान, ममता मोह ना कोए हल्काईआ। घर स्वामी दिसे काहन, सख़ी सहेली वज्जे वधाईआ। प्रेम प्रीती बख्श दान, दयावान तेरी ओट तकाईआ। सीता सुरती मिले राम, रमईआ आपणा फेरा पाईआ। (हक) पैगम्बर दे पैग़ाम, कलमा नग़मा नाम सुणाईआ। नानक निरगुण मंत्र दे सतिनाम, गोबिन्द फ़तिह डंका इक वजाईआ। साचे मन्दिर होवे विसराम, बिस्तर इक्को देणा सुहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची सरनी देणी सरनाईआ। साची सरन दे दे इक, एकँकार मंग मंगाईआ।

चारों कुण्ट आवें दिस्स, दहि दिशा तेरी रुशनाईआ। करवट लै बदल लै पिठ्ठ, कलयुग अन्तिम सतिजुग लए अंगड़ाईआ। भगत सुहेले कर हित, गुरमुख गुर गुर गोद उठाईआ। तेरा दर्शन करन नित, निज घर मिल के ख़ुशी मनाईआ। तूं मालक सब दा पित, पतिपरमेश्वर बेपरवाहीआ। निहकर्मी हो के आपणा लेखा लिख, करमां तों लै छुडाईआ। पूजणा पए ना कोई पत्थर इट्ट, काया काअबा दे समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, घर घर विच मेल मिलाईआ। श्री भगवान कहे मैं भगतां खोल्हां भेत, अभेद दयां जणाईआ। नज़री आवां नेतन नेत, निज नैण करां रुशनाईआ। आत्म परमात्म करां हेत, मन वासना दयां मिटाईआ। रुत्त बसन्ती मौले चेत, चेतन सुरती दयां कराईआ। निरगुण सरगुण दस्सां खेड, साढे तिन्न हथ्थ वज्जे वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेला सहिजे लए मिलाईआ। जन भगतां मेला होए मिलाप, सच शब्द शनवाईआ। तूं मेरा मैं तेरा इक्को जाप, दूजी अवर ना कोए पढ़ाईआ। अंदर बाहर कर के साफ़, पतित पुनीत लए बणाईआ। शब्द अगम्मी दे के वाक्, वाकिफ़ आपणा लए बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, हरिजन साचे वेख वखाईआ। हरिजन साचे वेख, आपणी दया कमाईआ। जन्म जन्म दी बदल के रेख, कर्म कांड दए गवाईआ। चरण कँवल कँवल चरण बख्श के साची टेक, टिक्का मस्तक दए लगाईआ। कूड़ी क्रिया तों कर के नेक, निक्कयां तों वड्डे दए बणाईआ। नाम निधान दे के धुर संदेश, सुनेहड़ा सच सुणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, हरिजन आपणे घर वसाईआ। हरिजन तेरा सतिगुर घर वसेरा, दवारा इक्को इक समझाईआ। नज़रीं आए नेरन नेरा, दूर दुराडा पन्ध मुकाईआ। ओथे कदे ना होए अन्धेरा, बिन तेल बाती जोती जोत जोत करे रुशनाईआ। लख चुरासी कटे गेड़ा, मात गर्भ ना कोए फिराईआ। मानस जन्म बन्न्हे बेड़ा, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। ढोला दस्स के तूं मेरा मैं तेरा, नाम निधाना दए समझाईआ। मुहब्बत विच मेहरवान महबूब करे मेहरा, श्री भगवान होए सहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, वर दाता इक्को नज़री आईआ। श्री भगवान तूं आदि जुगादी दीन दयाल, दयानिध अखवाइंदा। भाग लगा काया सच्ची धर्मसाल, दूजा बंक ना कोए वड्याइंदा। दीप जोत जगे बेमिसाल, नूरो नूर रुशनाइंदा। शब्द अगम्मी वज्जे धुनकान, धुन आत्मक राग अल्हाइंदा। अमृत मिले आत्म पीण खाण, तृष्ना भुक्ख ना कोए वधाइंदा। तूं साहिब स्वामी धुर दा काहन, राम इक्को सोभा पाइंदा। दवारा सुहाउणा साढे तिन्न हथ्थ मकान, मुकाम इक्को नज़री आइंदा। आत्म सेजा कर आराम, सुख आसण इक सुहाइंदा। चरण प्रीती बख्श सच ज्ञान, अज्ञान अन्धेर रहिण कोए ना पाइंदा। धूढ़ी होवे इश्नान, तीर्थ तट वण्ड ना कोए वण्डाइंदा।

प्रेम प्यार प्रीती अंदर परम पुरख मिले आण, सतिगुर शब्द तेरा रूप अनूप नज़री आइंदा। तूं आदि जुगादी सदा दयावान, दीन दुनी वेख वखाइंदा। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, कोटन भान तेरा नूर चमकाइंदा।