पुस्तकालयभाग २०

२८ मग्घर शहिनशाही सम्मत २ पाल सिँघ दे गृह मुंडा पिण्ड ज़िला अमृतसर

ब्यास कहे पुरख अकाल कोल अगम्मी चिठ्ठी, जिस नूं वाचण वाला नज़र कोए ना आईआ। गोबिन्द शब्द धार अगम्मी लिखी, हरफ़ हरूफ़ समझ कोए ना पाईआ। सम्मत शहिनशाही मिती, मित्र प्यारा रिहा दृढ़ाईआ। जिस दी धार अनोखी इक्की, एकँकार दिती समझाईआ। वरन बरन तों बाहर सतिगुर सिक्खी, सिख्या साख्यात दृढ़ाईआ। जेहड़ी आदि जुगादि जाए ना भिट्टी, वरन बरन ना वण्ड वण्डाईआ। खेल अगम्मी अनडिठ्ठी, जग नेत्र ना कोए रुशनाईआ। जगत दुआर कदे ना विकी, कीमत करता आपे पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, साहिब सतिगुर बेपरवाहीआ। ब्यास कहे मैं वेख्या अक्खर निराला, निरगुण निरवैर निराकार दिता दृढ़ाईआ। मार्ग दस्सया पुरख अकाला, दीन दयाल दिता समझाईआ। सतिजुग साची अवल्लड़ी चले चाला, दो जहान वज्जे वधाईआ। अबिनाशी करता पारब्रह्म पतिपरमेश्वर होए रखवाला, परवरदिगार सांझा यार दीन दयाल दया कमाईआ। गुरमुख गुरसिख सन्त सुहेले सच बहाए सच्ची धर्मसाला, धर्म दुआर एकँकार इक्को इक्क प्रगटाईआ। लेखा जाणे दो जहानां, ब्रह्मण्डां खण्डां पुरीआं लोआं परदा दए उठाईआ। नाम निधान श्री भगवान नौजवान सुणाए अगम्मी तराना, तुरीआ तों परे तार सतार आपणी आप हिलाईआ। धुन आत्मक राग अगम्म अथाह जणाए गाणा, बिन रसना जेहवा बत्ती दन्द ढोला आप अल्हाईआ। धुर संदेसा नर नरेशा कलमा कलाम देवे इक्क पैग़ामा, नग़मा इक्को इक्क जणाईआ। खेल वखा के हक मुकामा, नूर नुराना नूर दए चमकाईआ। साचा मार्ग दस्स आसाना, महल अटल दए वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, साहिब स्वामी अन्तरजामी गुरमुख आपणे रंग रंगाईआ। ब्यास कहे धुर दी चिठ्ठी धर्म फ़रमान, फुरनयां तों बाहर करे पढ़ाईआ। गुरमुख वेखे चतुर सुघड़ सुजान, सन्त सुहेले धुर दे मेले लए मिलाईआ। अन्तर आत्म दे के ब्रह्म ज्ञान, पारब्रह्म

❋

❋

ब्रह्म विद्या इक्क समझाईआ। कूड़ी क्रिया मेट निशान, धर्म ईमान इक्को इक्क वखाईआ। सच दवारा एकँकारा नाम निधाना दे के दान, कूड़ अभिमान दए गवाईआ। चरण धूढ़ मूर्ख मूढ़्ह करा इश्नान, दुरमति मैल दए धवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, दर ठांडा इक्क वखाईआ। ब्यास कहे मैं तक्के गुरमुख गुरसिख, गोबिन्द मेला सहिज सुभाईआ। जिन्हां दा लेखा गया लिख, पूरब लहिणा जोड़ जुड़ाईआ। परमात्म हो के आत्म करे हित्त, पारब्रह्म ब्रह्म आपणा रंग चढ़ाईआ। अबिनाशी करता हो के वसे चित, मन चित ठगौरी रहिण कोए ना पाईआ। निरवैर हो के दर्शन देवे नित, निज नेत्र लोचण नैण अक्ख खुल्हाईआ। ठाकर स्वामी पुरख अकाल बण के पित, पतिपरमेश्वर गोद उठाईआ। पूरा कर भविख, भविख्त लहिणा दए चुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दुआर एकँकार इक्को इक्क वड्याईआ। ब्यास कहे मैं गुरमुखां वेखणा चढ़या रंग, रंगत इक्को नज़री आईआ। शब्दी गोबिन्द देवे संग, संगल शरअ ना कोए रखाईआ। पुरख अकाल लावे अंग, अंगीकार बेपरवाहीआ। नाम निधान वजावे मृदंग, नाद इक्को इक्क सुणाईआ। भेव खुल्हा के हँ ब्रह्म, पारब्रह्म परदा दए चुकाईआ। भाग लगाए काया माटी चम्म, चम्म दृष्टी दए बदलाईआ। कूड़ी क्रिया मेट के तृष्ना तम, अग्नी अग्ग दए बुझाईआ। जन्म मरन हरख़ सोग रहे ना ग़म, चिन्ता चिखा ना कोए बणाईआ। जन भगतां लेखे लाए पवण स्वासी दम, दामन हो के ज़ामन हो के पल्लू आपणे नाल गंढ्ढाईआ। झगड़ा रहे ना मनुआ मन, मन का मणका दए भवाईआ। साचा नाम सुणा के बिनां कन्न, करनी दा करता आपणा परदा दए उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सति सतिवादी सच दवारा इक्क सुहाईआ। ब्यास कहे मैं गुरमुख तक्कणे आप, आपणी अक्ख खुल्हाईआ। जिन्हां दे अन्तर इक्को जाप, तूं ही तूं ही राग अल्हाईआ। पुरख अकाल मन्न के बाप, पिता पूत गंढ्ढ पवाईआ। जन्म जन्म दा मेट रोग संताप, संसे गए चुकाईआ। रूह बुत्त कर के पाक, पवित्र हो के सीस झुकाईआ। सच दवारे बण के दासी दास, सेवक हो के सेव कमाईआ। जन्म मरन दी पूरी कर के आस, आसा विच भरवासा, भरवासे विच मिल के सर्ब गुणतासा, गुण धुर दा झोली पाईआ। जुग चौकड़ी वेखदा रिहा खेल तमाशा, सतिजुग त्रेता द्वापर कलयुग गए पन्ध मुकाईआ। अन्त कन्त भगवन्त सदी चौधवीं पूरी करे ख़ाहिशा, मेहर नज़र आप उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। ब्यास कहे मैं गुरमुखां तक्कां राह, रस्ता वेखां जगत लोकाईआ। रूप बणा के थल अस्गाह, भज्जां वाहो दाहीआ। इट्टां पत्थरां नाल टकरा, आपणा पन्ध मुकाईआ। साचे भगतां वेखां आ, आप आपणी

❋

❋

अक्ख खुल्हाईआ। जिन्हां दा पुरख अकाल मलाह, बेड़ा गोबिन्द कंध टिकाईआ। जोती शब्दी सच सलाह, मार्ग इक्को इक्क प्रगटाईआ। दूसर जाणे कोई ना, भेव अभेद ना कोए खुल्हाईआ। सन्त सुहेला रहे जगा, जागरत जोत करे रुशनाईआ। जिस नूं कहिंदे वाहिद ख़ुदा, जल्वागर लाशरीक नूर ख़ुदाईआ। अमाम अमामा बेपरवाह, कदे ना होवे बेवफ़ा, जुज़ वण्ड ना कोए वण्डाईआ। सो जन भगतां भगवन हो के रिहा मिला, करे खेल अल्ला अलाह, आलमीन आपणी धार समझाईआ। गुर अवतार पैगम्बर कहिण वाह वाह, वाहवा तेरी बेपरवाहीआ। ब्यास कहे जिस (सुहाया) अगम्मा सच्चा थाँ, धरनी धरत समझ कोए ना पाईआ। सो स्वामी अन्तरजामी पुरख अकाला दीन दयाला जोती जामा रिहा पा, शब्दी धारा खेल खिलाईआ। गुरमुख गुरसिख सन्त सुहेले जन भगत रिहा उठा, आलस निंद्रा विच्चों बाहर कढाहीआ। परदा ओहला बण विचोला शब्दी रिहा चुका, चार कुण्ट दहि दिशा बिन नेत्र लोचण नैण करे रुशनाईआ। अमृत रस धुर दा जाम हकीकी रिहा प्या, पारब्रह्म पतिपरमेश्वर बूँद स्वांती आप चुआईआ। ब्यास कहे मेरे तट किनारे डेरा ला, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, साहिब सतिगुर आपणी कार कमाईआ। ब्यास कहे मैं वेखां हाज़र हज़ूर, हरि दाता बेपरवाहीआ। जिस दा हुक्म सदा मन्ज़ूर, सिर सके ना कोए उठाईआ। पन्ध मुका के नेड़ा दूर, दूर दुराडा पन्ध मुकाईआ। कलयुग मेटे क्रिया कूड़, जूठ झूठ करे सफ़ाईआ। जन भगतां बख्श के आपणा नूर, नूर नुराने चन्द चमकाईआ। शब्द अगम्मी दे के तूर, तुरत आपणी करे पढ़ाईआ। मनुआ रहे ना कोए मफ़रूर, डोरी शब्दी तन्द बंधाईआ। गढ़्ह हँकार तोड़ ग़रूर, ग़ुरबत अंदरों दए कढाहीआ। नाम ख़ुमारी दे सरूर, सुरती शब्द नाल मिलाईआ। आसा मनसा जन भगतां कर पूर, पूरब लहिणा झोली पाईआ। पुरख अकाल दीन दयाल सेवक बण मज़दूर, चाकर हो के साची सेव कमाईआ। गुरमुखां चाढ़ के रंग गूढ़्ह, दुरमति मैल दए धवाईआ। चतुर सुघड़ बणा के मूर्ख मूढ़्ह, बन्दे आपणे लए प्रगटाईआ। जन्म जन्म दे बख्श कसूर, लख चुरासी विच्चों पार लँघाईआ। जेहड़ा जलवा दिता मूसे कोहतूर, सो नूर गुरमुखां अंदर करे रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दुआर एकँकार इक्को इक्क वखाईआ। ब्यास कहे मेरे तट किनारे लग्गा भाग, सदी चौधवीं ख़ुशी मनाईआ। गुरमुख जगदा वेख्या चिराग़, चरागाहां होवे रुशनाईआ। जिस दे अंदर धुन अनाद, अनादी आप वजाईआ। सुण अगम्मी आवाज़, ख़ुशीआं ढोला गाईआ। बदल के जगत समाज, साची सिख्या दिती दृढ़ाईआ। तूं मेरा मैं तेरा आत्म परमात्म इक्को जाप, जग जीवण दाता दए दृढ़ाईआ। जन्म जन्म दा कर्म कर मुआफ़, धर्म इक्को दे समझाईआ। पारब्रह्म ब्रह्म दस्स के आपणी जात, ज़ात पाती डेरा ढाहीआ। पूरा कर गोबिन्द

❋

❋

भविख्त वाक्, वाकिफ़कार गुरमुख आपणे लए बणाईआ। बन्द किवाड़ी खोल्ह के ताक, परदा अंदरों दए चुकाईआ। साहिब सतिगुर निरगुण निरवैर निराकार निरँकार नज़री आए साख्यात, स्वच्छ सरूपी शाहो भूपी शाह पातशाह आपणी दया कमाईआ। ब्यास कहे मैं वेखां खेल कायनात, चार कुण्ट दहि दिशा बिनां अक्खां अक्ख खुल्हाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, साहिब सतिगुर धुर दा हुक्म इक्क वरताईआ। ब्यास कहे गुरमुख सोहणे सुहावणे लग्गण चंगे, चार वरनां विच्चों सोभा पाईआ। जिन्हां दे अन्तर निरंतर निरगुण धार हो के लँघे, सच सिँघासण बैठा डेरा लाईआ। तूं मेरा मैं तेरा गाउँदे छन्दे, साचा ढोला बेपरवाहीआ। तिन्हां सुहाए मेरे कन्ढ्ढे, कंडयां विच्चों मैनूं बाहर कढाहीआ। गुरमुखां नाल मेरे तट ठंडे, अग्नी कूड़ जगत बुझाईआ। कोटां विच्चों थोड़े्ह आए मेरे वण्डे, गिणती अंकड़यां विच ना कोए गणाईआ। अंदरों दिसदे नूर ख़ुदाई बन्दे, बाहरों पंजां तत्तां वाले सोभा पाईआ। मैं तक्कया पुरख अकाल उहनां संगे, सगला संग बणाईआ। गोबिन्द चाढ़े चन्दे, नूरी चन्द करे रुशनाईआ। जुग जन्म दे विछड़े आपणे नाल गंढ्ढे, बिन डोरी तन्द बंधाईआ। सच प्रीती चरण धूढ़ी नाल रंगे, मस्तक टिक्के आप छुहाईआ। मंज़ल हकीकी लाशरीकी हरिजन प्यारे लँघे, अग्गे हो ना कोए अटकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दवारा धुर दरबारा इक्को इक्क वखाईआ। ब्यास कहे मैं दवारा तक्कया एक, एकँकार दिता जणाईआ। जित्थे सब नूं मिले टेक, टकयां वाली कीमत ना कोए पाईआ। मालक ख़ालक प्रितपालक वाली दो जहानां नर नरेश, शाह पातशाह शहिनशाह पुरख अकाल डेरा लाईआ। जुग चौकड़ी सतिजुग त्रेता द्वापर कलयुग जिस दा अवल्लड़ा वेस, गुर अवतार पैगम्बर आपणा खेल खिलाईआ। जिस दी याद विच फ़रयाद कर के गया दस दस्मेश, दहि दिशा अक्ख खुल्हाईआ। सो साहिब सतिगुर आदि जुगादि जुग चौकड़ी सदा रहे हमेश, हमसाजन भगतां नज़री आईआ। जिस नूं झुकदे विष्न शिव ब्रह्मा महेष, हमेशां सीस निवाईआ। सो वसणहारा सचखण्ड अगम्मड़े देस, दरगाह साची सोभा पाईआ। कलयुग अन्त श्री भगवन्त जोती जामा धार के भेख, वेस अवल्लड़ा आप वटाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया बदले रेख, ·षी मुनी सारे देण दुहाईआ। ब्यास कहे जिस दा किसे नहीं पाया भेत, भेव सक्या ना कोए खुल्हाईआ। जन भगतां बख्श के चरण प्रीती साची टेक, मेहरवान महबूब मुहब्बत विच मेहर नज़र उठाईआ। ब्यास कहे मैं सब कुझ रिहा वेख, भाग लग्गा माझे देस, परदेसी होई जगत लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, आपणा खेल करे विशेष, विषयां वाला समझ कोए ना पाईआ।

❋

❋

२९ मग्घर शहिनशाही सम्मत २ साधू सिँघ दे गृह बस्ती तेगा सिँघ ज़िला फ़िरोज़पुर

झुग्गी कहे मेरा वासा अगम्मी जंगल, जिस दी जगह ना कोए समझाईआ। आदि जुगादि जुग चौकड़ी रहे धुर दा मंगल, नाद अनादी धुन उपजाईआ। गुर अवतार पैगम्बर बहि के मंगण, दर ठांडे सीस निवाईआ। सच प्रेम दी चाढ़ के रंगण, रंग रंगीला तक्कण धुरदरगाहीआ। डण्डावत कर के बन्दन, सजदयां विच सीस झुकाईआ। लग्ग के ओस दे अंगण, अंगीकार अख्वाईआ। रस लै के परमानंदन, निजानंद ख़ुशी बणाईआ। धुर दा ढोला गा के छन्दन, राग अगम्मी इक्क सुणाईआ। सच संदेसा नर नरेशा दस्सण, दहि दिशा कर शनवाईआ। प्यार मुहब्बत विच हस्सण, हस्ती आपणी लैण बदलाईआ। सद मेरे अन्तर निरंतर हो के वसण, रूप रंग रेख ना कोए वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहार सच्ची वड्याईआ। झुग्गी कहे मेरा घर अवल्ला, जुग चौकड़ी नज़र किसे ना आईआ। जिस गृह वसे पुरख अकाल इक्क इकल्ला, एकँकार डेरा लाईआ। शब्दी धार फड़ाए पल्ला, पारब्रह्म प्रभ आपणी दया कमाईआ। धुर संदेश नर नरेश एकँकार एका घल्ला, नाम निधान श्री भगवान दए दृढ़ाईआ। गृह वखा के निहचल धाम अटला, महल अटल करे रुशनाईआ। जोती धार हो के बला, दीपक नूर करे रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच दवारा दए सुहाईआ। झुग्गी कहे मेरा गृह निराला, निराकार दिता बणाईआ। सच दुआर सच्ची धर्मसाला, दवारा इक्को दिता वड्याईआ। मुरीदां पुछे मुर्शद हाला, अहिवाल सब दा वेख वखाईआ। लेखे लाए सब दी घाला, कीमत करता इक्को पाईआ। मार्ग दस्स धर्म सुखाला, परदा ओहला दए चुकाईआ। सन्त सुहेला बण रखवाला, वेखणहारा थाउँ थाँईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवणहार सरनाईआ। झुग्गी कहे मेरा दवारा धुर दा भगत, लोकमात नज़री आईआ। सब तों उजल दिसे जगत, जागरत जोत होवे रुशनाईआ। वड्याई मिले फर्श, अर्श वज्जे वधाईआ। पूरी होवे हरस, हवस दए बुझाईआ। किरपा कर अबिनाशी करता करे तरस, रहमत आप कमाईआ। निरवैर हो के आवे परत, पतिपरमेश्वर फेरा पाईआ। पूरी कर के शर्त, शरअ दीन दुनी दए बदलाईआ। अमृत मेघ अंमिउँ रस देवे वरख, विख कूड़ी क्रिया बाहर कढाहीआ। लख चुरासी विच्चों गुरमुख सन्त सुहेले लए परख, नाम कसवट्टी लए लगाईआ। जोती जाता पुरख बिधाता हो के देवे दरस, बिन अक्खां अक्ख खुल्हाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सिर आपणा हथ्थ रखाईआ। झुग्गी कहे जन भगत मेरा दवार, दर ठांडा नज़री आईआ। जिस गृह वसे आप निरँकार, निरवैर हो के सोभा पाईआ। जोती जोत कर उज्यार, महल अटल करे रुशनाईआ। शब्द अनाद दे धुन्कार, अगम्मी राग सुणाईआ।

❋

❋

बिना सख़ियां तों मंगलाचार, गीत गोबिन्द अलाईआ। मंज़ल रहे ना कोए दुष्वार, हक हकीकत दए समझाईआ। झगड़ा चुक्के जंगल जूह उजाड़ पहाड़, टिल्ले पर्बत डेरा ढाहीआ। जिधर वेखां तक्कां समरथ फिरे सदा नाल, धुर दा संगी आपणा संग निभाईआ। लहिणा देणा मुका के शाह कंगाल, ग़रीब निमाणे कोझे कमले आपणे रंग रंगाईआ। जुग चौकड़ी सतिजुग त्रेता द्वापर कलयुग जिस दी करदी रही भाल, वैरागण हो के भज्जी वाहो दाहीआ। सो साहिब स्वामी अन्तरजामी निरगुण नूर तक्कया पुरख अकाल, अकल कलधारी आपणा खेल खिलाईआ। सच दवारा जिस दी सच्ची धर्मसाल, दर दरवाज़ा दए खुल्हाईआ। जन भगतां चरण प्रीती देवे दान, दयावान झोली पाईआ। मनसा मन रहिण ना देवे अभिमान, कूड़ी क्रिया डेरा ढाहीआ। भाग लगा के काया सच मकान, मुकामे हक दए वखाईआ। साची झुग्गी जुगीं करे परवान, मेरी आसा पूर कराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, दर ठांडा दए वखाईआ। झुग्गी कहे जन भगतां वेखां घर, गृह मन्दिर वज्जे वधाईआ। दर स्वामी सोहे हरि, हिरदे अंदर डेरा लाईआ। शब्दी धार लए फड़, सुरती आपणे नाल जुड़ाईआ। बिन पौड़ी डण्डे अंदर जाए चढ़, सच सिँघासण सोभा पाईआ। आपणी किरपा देवे कर, करनी दा करता परदा दए उठाईआ। अमृत नुहा अगम्मे सर, दुरमति मैल दए धवाईआ। भगत भगवान इक्को सोहे दर, दरवाज़ा अंदरों दए खुल्हाईआ। कूड़ी क्रिया पुट्ट के जड़्ह, चेतन सुरती दए वखाईआ। ख़ुशीआं नाल देवे वर, वारस हो के होए सुहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, दर घर साचा इक्क सुहाईआ। झुग्गी कहे जन भगतां वेखां काया झुग्गी, कुल्ली कलाधारी आप बणाईआ। जिस विच खेल कर के मन मति बुद्धि, अप तेज वाए पृथ्मी आकाश रजो तमो सतो दिती वड्याईआ। शब्दी रमज़ रख के गुज्झी, इशारा नाम निधान छुपाईआ। आपणी धार रख के गुंगी, नाद धुन ना कोए शनवाईआ। कलयुग अन्त जिस वेले औध पुग्गी, वेला वक्त गया आईआ। अबिनाशी करते आपणी खेल आपे सुज्झी, बिना सोच समझ दिती खिल्हाईआ। जन भगतां आपणे नाल मेल के रुची, रचना आपणी दिती वखाईआ। काया माटी कर के सुच्ची, सच संजम दिता दृढ़ाईआ। निरगुण धार जोत निरँकार रहे ना लुकी, परदा ओहला दिता उठाईआ। जन भगत बणा के धुर दे मुक्खी, मुखीए आपणे अग्गे लगाईआ। भाग लगा के माता कुक्खीं, आवण जावण दिता कटाईआ। एथे ओथे रख के सुखी, आत्म परमात्म विच मिलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी जोत धर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, जन भगतां मंज़ल दे के उच्ची, उच्च अगम्म अथाह बेपरवाह सचखण्ड दुआर एकँकार निराकार निरँकार आपणे घर वसाईआ।

❋

❋