पुस्तकालयभाग २०

३ माघ शहिनशाही सम्मत ३ किशन सिँघ दे गृह अलड़ पिण्डी ज़िला गुरदासपुर

जन भगतां आत्म वखाए कसम, किस्म वण्ड ना कोए वण्डाईआ। पुरख अकाल मेरा ख़सम, सुंञीं सेज ना कोए वखाईआ। जिस दी कदे ना होवे भस्म, मढ़ी गोर ना कोए दबाईआ। इक्को सच उस दी रसम, जो रिवाज दए बदलाईआ। जलवा नूर देवे चश्म, जोती जोत डगमगाईआ। साचा नाम सुणाए नज़म, ढोला बेपरवाहीआ। जगत विधान देवे बदल, बदला दए चुकाईआ। इन्साफ़ करे अदल, धुर दा हुक्म सुणाईआ। चुरासी करे वज़न, तोले थाउँ थाँईंआ। चाचा रहे कोई ना कज़न, निरगुण निरवैर इक्को नज़री आईआ। साची रचना आया रचन, रच रच वेखे थाउँ थाँईंआ। साचे नाम दा देवे बचन, बच्चे गुरमुख आप पढ़ाईआ। ल्याया उस पत्तण, जिस रावी कन्ढ्ढे अर्जन आपणा आप तजाईआ। धर्म बणा के वतन, बेवतनां परदा लाहीआ। पत आवें रखण, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। लख चुरासी वरोल मक्खण, भगत सुहेले बाहर कढाहीआ। सच दवारा वखा के हट्टन, वणजारे रिहा बणाईआ। कूड़ी क्रिया जड़्ह आया पट्टण, पटने दा मालक फेरा पाईआ। झगड़ा रहिण ना देवे बदन, तन वजूद ना कोए लड़ाईआ। साहिब स्वामी बण के सज्जण, धुर दा संग रखाईआ। सच नगारे सच दवारे वज्जण, वजह समझ किसे ना आईआ। सन्त सुहेले धुर दे दगण, जोत नूर जोत रुशनाईआ। नाम निधाना पा के हथ्थीं कंगण, सगन साचा आप मनाईआ। कूड़ी क्रिया कर के दमन, दामनगीर आप अख्वाईआ। भगत

❋

❋

फुलवाड़ी सोहणा चमन, गुलदस्ते फूल महकाईआ। सच दवारा दस्स के अमन, अमानत गुरमुख वेख वखाईआ। लेखा जाणे ब्रह्मा कँवल, कँवल नैण धुरदरगाहीआ। जिस नूं नानक किहा इलाही अवल, आलमीन शहिनशाहीआ। जिस नूं कान्हा कहिंदे सवल, मुकट बैण हुक्म वरताईआ। सो लेखा जाणे धरनी धवल, धौल परदा लाहीआ। जिस नूं समझे कोए ना पंडत पांधा रवल, हिसाब किताब ना कोए रखाईआ। उस दा लेखा जाणे कवण, गहर गम्भीर वड वड्याईआ। जिस दे हुक्म अंदर पाणी पवण, सृष्टी दृष्टी फोल फुलाईआ। सो अमृत मेघ बरसे सवण, घटा घनघोर इक्क प्रगटाईआ। साचे धर्म दा कर के हवन, भबूती समग्री प्रेम प्रीती विच रखाईआ। ज़िंदगी दा दे के जवन, ज्वाला जोत नैण शरमाईआ। लेखा चुका के बावन बवन, बल परदा आप उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची करनी कार कमाईआ। तिन्न माघ कहे जन भगतां खाणी पए सौगंद, सुगंधी इक्को नज़री आईआ। होणा पए पाबन्द, बन्धन कूड़ तुड़ाईआ। पाउणी पए गंढ्ढ, नाता इक्को नाल रखाईआ। जिस नूं राती लग्गी ठंड, उस दा नौ दिन दा दु:ख दिता गवाईआ। सच प्रीत दा गाउणा पए छन्द, ढोला बेपरवाहीआ। परम पुरख दा लैणा पए अनन्द, अनन्द अनन्द विच्चों प्रगटाईआ। भगत सुहेला बणना पए चन्द, चन्द चांदनी नूर रुशनाईआ। पुरख अकाल वसे संग, सगला संग बणाईआ। किसे दा काग़ज़ कोरा ना होवे बरंग, मोहर आपणा नाम लगाईआ। लख चुरासी पावे डण्ड, डण्डावत समझ किसे ना आईआ। सब दी सुरती होई रंड, कन्त कन्तूहल ना कोए हंढाहीआ। लेखा चुक्के ना जेरज अंड, उत्भुज सेत्ज लहिणा ना कोए मुकाईआ। विष्टा खा खा थक्के गंद, गहर गम्भीर ना मिले गोसाँईंआ। कुछ लेखा मुक्कण वाला सी नरायण सिँघ कंग, उसे दे कारण उस दा जन्म दिता बदलाईआ। रातीं सुत्तयां सब तों कस अगम्मी तंग, गली कूचे महल्ले वेख वखाईआ। नाम भण्डारा इक्को वण्ड, जन भगतां दिती वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। तिन्न माघ कहे सब ने खाणी सौंह, सौहरा पेईआ नज़र कोए ना आईआ। इक्को जपणा नाउँ, नर निरँकारा ढोला गाईआ। एका मन्नणा पिता माउँ, दूजी गोद ना कोए सुहाईआ। एका चलणा राहो, रहिबर इक्क अख्वाईआ। जन भगतो इक्को तुहाडा गाउँ, जित्थे गहर गम्भीर डेरा लाईआ। गुर अवतार पैगम्बर करदे वाहो वाहो, वाहवा तेरी वड्याईआ। सच अदालत करे न्याउँ, न्याँकार इक्क अख्वाईआ। जुग जन्म दे विछड़े मेले फड़ के बांहों, पल्लू आपणी गंढ्ढ बंधाईआ। हँस बुद्धी रहे कोए ना काउँ, विष्टा कूड़ ना कोए फुलाईआ। सिर रखे दे कर ठंडी छाउँ, शहिनशाह आपणी दया कमाईआ। सच प्रीती इक्क कमाओ, कमलयां कोझयां पार लँघाईआ। कुछ लेखा दस्से पार लँघ के दरयाउँ, रावी दी भावी की सुणाईआ। जोती जोत

❋

❋

सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा खेल खिलाईआ। तिन्न माघ कहे मैनूं वज्जा अगम्मी दबका, हुक्म नाल डराईआ। तूं वी पढ़ ला धुर दा सबका, संथिआ इक्क सुणाईआ। दुहाई मच्ची चौदां तबकां, तभक तभक कुरलाईआ। किसे नूं पता नहीं अब का, अग्गे की की खेल कराईआ। एह खेल अनोखे रब्ब दा, जिस नूं रब्बे आलमीन कहि के गाईआ। लभ्भयां नहीं लभ्भदा, खोजयां हथ्थ किसे ना आईआ। एह मेला होया सबब दा, कर किरपा मेल मिलाईआ। खेल बणाया आपणी यद दा, यदप आपणी कार कमाईआ। कुछ लहिणा देणा अज्ज दा, वेद व्यासा गया लिखाईआ। उह मसला उह सफ़ा बिन अक्खरां वाला कढ्ढदा, जिस दा नकशनगार नज़र कोए ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणी खेल वखाईआ। तिन्न माघ कहे मैनूं पिच्छो वज्जे धक्का, हाए हाए सुणाईआ। बौहड़ी कोई नहीं दिसदा सका, सज्जण पल्लू गए छुडाईआ। उजड़दा दिसदा मक्का, मदीना दए गवाहीआ। खेल होणा बूरा कक्का, कक्कयां वाले रोवण मारन धाहींआ। सब नूं लँघाउणा विच्चों सूई नक्का, निक्का वड्डा बचया रहिण कोए ना पाईआ। कलयुग अन्तिम सब नूं देवे फक्का, गुरमुख साचे वेख वखाईआ। जिस कारण जन भगतां नाल लाईआं अक्खां, अक्ख अक्ख नाल मिलाईआ। उत्ते बठा के कक्खां, कक्खां दी कुली वेख वखाईआ। ओन्हां दी पत रखां, जिस पत्तण ते मलाह बेड़ा इक्को इक्क टिकाईआ। आपणी करनी करतूतों कदे ना हटां, हट्टा कट्टा हो के साची सेव कमाईआ। एसे कर के आया विच जट्टां, जटा जूट दिते तजाईआ। सब दे गलों लाह के शरअ दा पटा, पटने वाले दा मेला ल्या मिलाईआ। किसे दे कर्म दा काग़ज़ रहे ना फटा, साफ़ हिसाब दिता कराईआ। चारों कुण्ट पैणा रट्टा, रिटन कर ना कोए समझाईआ। कूड़ी क्रिया लग्गे वट्टा, वाट मुके ना जगत लोकाईआ। जिन्हां नूं जगत जहान करदा ठठ्ठा, ठाकर ओन्हां दा होए सहाईआ। गुरमुख ओस साहिब दा पठ्ठा, जिस दा पाठ कर के सारे शुकर मनाईआ। सो साहिब फिरे नठ्ठा, भज्जे वाहो दाहीआ। जिस कारण भगतां दा कीता इक्ट्ठा, बदो बदी मेल मिलाईआ। एह हनवन्त दा राम दे चरणां विच पहला टप्पा, जो ज़िमीं उत्ते दिता लगाईआ। राम मुक्खों कहि के अच्छा, अच्छी तरह समझाईआ। उह पुरख अकाल वेख सच्चा, निरगुण दाता नूर इलाहीआ। जिस दा मैं वी इक्क बच्चा, तन वजूद सोभा पाईआ। उस दी आदि जुगादी सता, सति सति विच समाईआ। कलयुग खेल वेख रता, रातीं सुत्तयां दयां वखाईआ। राम सुणाई इक्क कथा, हनवन्त दिता जणाईआ। रख के तीर कमान भथ्था, हथ्थ मथ्थे उत्ते टिकाईआ। हनवन्त वेख भगतां दा जथ्था, अक्ख विच्चों अक्ख उठाईआ। हनवन्त वेख के हस्सा, कच्छां मार के ख़ुशी बणाईआ। प्रभू की खेल पुरख समर्था, की अचरज रचन रचाईआ। निरगुण जोत वेख्या फिरे नठ्ठा, भज्जे वाहो दाहीआ।

❋

❋

राम किहा आपणा नेत्र वेख पटा, पलक उंगलां नाल चुकाईआ। हनूवन्त तक्कया धरती दा उह इक्क हिस्सा, जित्थे रिषी बाल्मीक बहि के आपणा झट लँघाईआ। एहो दिन ते एहो थिता, नछत्र एहो नज़री आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच करनी कार कमाईआ। तिन्न माघ किहा मैं डरदा रिहा बोल, बोली बोल सुणाईआ। हउँ वारी सदके घोल, घोली घोल घुमाईआ। सुणया नाम बचन अनमोल, अनमुलड़ा दिता जणाईआ। हभ किछ वस्त मेरे कोल, देंदयां तोट रहे ना राईआ। डंका शब्द वजा ढोल, डौरू इक्क उठाईआ। सच दवारा देवां खोल्ह, दरवाज़ा बन्द ना कोए कराईआ। लख चुरासी विच्चों फोल, वस्त अमोलक इक्क टिकाईआ। भाग लगा के धरनी धौल, धर्म दुआर सोभा पाईआ। जन भगत रहे ना कोई अनभोल, सुत्तयां लवां उठाईआ। माघ कहे मेरे दिल नूं पैंदा हौल, की हौली हौली कार कमाईआ। मैनूं याद आ गया की सीता नाल राम ने कीता कौल, इकरार आपणा आप बणाईआ। जिस वेले सति धर्म दा प्या रौल, रौले विच लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची करनी कार कमाईआ। तिन्न माघ कहे मैं की वेख्या सीता सुत्ती, बनबास डेरा लाईआ। ओहदी आह निकली उच्ची, होका दे सुणाईआ। आपणी हिक ते मार के मुक्की, दिती कूक दुहाईआ। अभ्भड़वाही उठी, नैणां नीर वहाईआ। हो के पिठ भार पुठ्ठी, नेत्र नैण अक्ख खुल्हाईआ। ऐ प्रभू मैं कलयुग वेख्या तेरे नालों सब दी धार टुट्टी, साचा संग ना कोए निभाईआ। गाना रिहा कोए ना गुट्टीं, मौली तन्द ना कोए वड्याईआ। सच दवारयों सब नूं मिली छुट्टी, मकतब पढ़न कोए ना आईआ। तेरी आत्मा तैथों रुस्सी, रुस्सी सके ना कोए मनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा भेव देणा खुल्हाईआ। तिन्न माघ कहे सीता नूं फेर आ गई नींद, अक्खां विच समाईआ। की तक्के कूड़ कुड़यार चढ़ी पींघ, हुलारा इक्को इक्क वखाईआ। ओने चिर नूं इक्क गधा गया हींग, आपणी आवाज़ लगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणी खेल वखाईआ। तिन्न माघ कहे सीता नूं तीजी वार फेर आ गया आलस, मुख लपेट आपणी अक्ख छुपाईआ। की तक्कया सुफ़ने दा रूप उह ख़ालस, ख़ालस नूर इलाहीआ। जां समझया सब दा उह सालस, सालसी रिहा कमाईआ। सीता दी लाह के आलस, हौली जेही सुणाईआ। ओह वेख कलयुग जीव होए राकश, रकशा करन वाला नज़र कोए ना आईआ। सीता तक्के चारों कुण्ट साज़श, शरअ विच लड़ाईआ। बिना बाणां तों लग्गी आतश, अग्नी अग्ग ना कोए बुझाईआ। हैरान हो के किहा ऐ मेरे मालक, राम दे राम तेरी दुहाईआ। पुरख अकाल झट बण के निक्का जेहा बालक, उंगली इशारे नाल वखाईआ। औह वेख सच्ची मेरी अदालत, जित्थे बहि के हुक्म वरताईआ। लख चुरासी बण प्रितपालक, सेवक हो के सेव कमाईआ। सच धर्म दा

❋

❋

बण संचालक, जुग जुग वेखां चाँईं चाँईंआ। आपणयां भगतां दा सदा टिक्का लाहवां कालख, किलविख पाप गवाईआ। कूड़ी रहे ना कोए जहालत, ममता मोह मिटाईआ। बिनां पैसयां दे ज़मानत, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा भेव खुल्हाईआ। तिन्न माघ कहे सीता वेख्या अजब नज़ारा, अन्तर ध्यान लगाईआ। फिर राम नूं कर निमस्कारा, सज्जे चरण दा अंगूठा फड़ के दिता हिलाईआ। नेत्र नीर वहा के धारा, छहबर इक्क वखाईआ। उठ राम मेरे प्यारा, कूक दिती दुहाईआ। राम उठ वेख्या क्यों करें गिरयाज़ारा, आपणा आप गवाईआ। सीता किहा मैं वेख्या खेल अपारा, अपरम्पर स्वामी दयां जणाईआ। सुत्ती नूं होया इशारा, तिन्न वार वखाईआ। कलयुग दा दिस्या किनारा, चारे कुण्ट कूड़ कुड़यार नज़री आईआ। सब नूं विसरया करतारा, अकिरतघण दिसे लोकाईआ। ऐ प्रभू मैथों तेरा विछोड़ा ना जाए सहारा, जंगल विच मंगल तेरे नाल नज़री आईआ। की फेर वी आवें दुबारा, दुखियां दा दर्द गवाईआ। राम किहा सीता, ओह राम मेरा न्यारा, जो हर घट वस्या लख चुरासी विच समाईआ। मैं कहिंदा उस ने आपणा आप धारना अवतारा, जो दो चार दा लेखा दए मुकाईआ। भगतां दा बणे सहारा, साचा संग बणाईआ। जेहड़ा चार जुग गुर अवतारां पैगम्बरां दे के जाणा लारा, उहनां दा लहिणा ओहो मुकाईआ। राम किहा फेर कर इशारा, पिच्छा दिता वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साची करनी कार कमाईआ। तिन्न माघ कहे मैनूं दिसे पुराण सकंद, ध्याए तेरवां नज़री आईआ। जिस विच सोहँ लिख के छन्द, जै अग्गे दिती लगाईआ। दरम्यान विच खड़्ही कर के कंध, ओहला दिता वखाईआ। विष्नूं पुराण किहा जिस वेले आवे सूरा सरबंग, साहिब धुरदरगाहीआ। जन भगतां पाए ठंड, ठंडक इक्क वरताईआ। दुष्टां देवे डण्ड, डण्डा नाम हथ्थ उठाईआ। ओन्हां लवे गंढ्ढ, जिन्हां आपणा जोड़ जुड़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। तिन्न माघ कहे प्रभ लाउँदा जाए पाबन्दी, आपणा हुक्म वरताईआ। जन भगतां नाल करदा जाए संधी, लिख्त भविख्त वेख वखाईआ। कूड़ी क्रिया मेटदा जाए गंदी, माया ममता मोह मिटाईआ। तिन्न माघ कहे मैनूं इक्को गल्ल लग्गी चंगी, चंगी तर्हां दयां दृढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा खेल रिहा वखाईआ। तिन्न माघ उह चंगी किहड़ी बात, परदा दे उठाईआ। खोल्ह के दस्स राज़, भेव रहे ना राईआ। तिन्न माघ कहे जिस वेले मुहम्मद ने पहली वार वण्डी न्याज़, मुरीदां दिती वखाईआ। ओस नूं आई इक्क आवाज़, हुक्म धुरदरगाहीआ। मुहम्मद खोल्ह जाग, आलस निंद्रा गवाईआ। सब दा कर त्याग, इक्को ध्यान रखाईआ। दो जहान मेरा बाग़, लख चुरासी गुलशन इक्क महकाईआ। तूं मेरा निक्का जेहा चराग़, दीवा दिता टिकाईआ। सुणना हुक्म आज, तैनूं

❋

❋

दयां सुणाईआ। शाह पातशाह शहिनशाह जिस दा आदि जुगादी राज, रईयत सब नूं रिहा बणाईआ। मुहम्मदा तक्क जिस दे सीस उत्ते ताज, तख्त ताज दए उलटाईआ। उस ने बदल देणा रिवाज, रहमत विच आपणा हुक्म सुणाईआ। तुहानूं होणा पए मुहताज, मंगणा पए चाँईं चाँईंआ। मुहम्मद किहा ऐ ख़ुदा की दिती आवाज़, मैनूं दे समझाईआ। परवरदिगार किहा पहलों कर आदाब, सजदा सीस निवाईआ। आह वेख मेरा हिसाब, लेखा वक्खो वक्ख बणाईआ। पुठ्ठी सिध्धी कर किताब, चारों कुण्ट पढ़ाईआ। मुहम्मद हो गया लाजवाब, निउँ के सीस निवाईआ। पुरख अकाल मुख़ातब हो के दिता ख़ताब, हुक्म हुक्म इक्क सुणाईआ। औह वेख नानक दी रबाब, जो तूं ही तूं ही गाईआ। मुहम्मदा न्याज़ां दा की स्वाद, जिंनां चिर सब दा मालक नज़र ना आईआ। एह इशारा दिता विच बग़दाद, बग़लीआं वाले फिरन भज्जण वाहो दाहीआ। करे ना कोई इमदाद, इमदादी नज़र कोए ना आईआ। जिधर वेखे उधर बरबाद, बरबादी चारों कुण्ट छाईआ। परवरदिगार आपणा वजा के इक्क नाद, मुहम्मद परदा होर चुकाईआ। जां वेख्या सदी चौधवीं ना कोई सन्त ना कोई साध, सूफ़ी सुफ़ने विच दरस कोए ना पाईआ। मुहम्मद कँवल चरण कर अदाब, सीस दिता झुकाईआ। साहिब तेरे हथ्थ वाग, ज्यों भावे लैणी भवाईआ। उह वी दिन सी तिन्न माघ, जिस दी थित ना किसे लिखाईआ। श्री भगवान किहा मुहम्मद औह वेख हँस विच काग, गुरमुख नज़री आईआ। ओन्हां दा धोणा दाग़, दुरमति मैल कर सफ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र उठाईआ। तिन्न माघ कहे मुहम्मद की रिहा देख, दीख्या विच लोकाईआ। प्रभ दा निराला भेस, भेखाधार रुढ़ाईआ। वस के आपणे देस, दिशा रिहा बदलाईआ। जो रहे सदा हमेश, निरगुण नूर इलाहीआ। सच दर दा बण नरेश, नर नरायण अख्वाईआ। गुर अवतार पैगम्बरां लै के भेंट, सांतक सति ना आपणा आप कराईआ। सब नूं करना पए ओस दा वेट, इंतजारी विच दुहाईआ। जिस दा धर्म दा होणा गेट, जिस विच गैट आउट करे कूड़ लोकाईआ। रूप होणा एका एक, एकँकार नूर रुशनाईआ। सानूं सब नूं उस दे अग्गे होणा पैणा पेश, पेशवा बण के सीस निवाईआ। झगड़ा रहे ना मुल्ला शेख़, शेखी सब दी दए गंवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, इक्को घर वसाईआ। तिन्न माघ कहे मेरा नहीं कोई चारा, चारों कुण्ट दुहाईआ। एह खेल हरि निरँकारा, निरगुण आप कराईआ। कलयुग दा अन्त किनारा, जगत नईआ डिका डोले खाईआ। साचा दिसे ना कोए गुरूदवारा, मन्दिर मस्जिद शिवदवाले मठ्ठ देण दुहाईआ। हरि कन्त मिले ना मीत मुरारा, आत्म सेज ना कोए सुहाईआ। चारों कुण्ट धूआँधारा, अन्ध अन्धेरा नज़री आईआ। गुर अवतार पैगम्बर दे के गए लारा, जुग चौकड़ी हुक्म सुणाईआ। कलयुग अन्तिम निरगुण धार लए अवतारा,

❋

❋

निहकलंक वेख वखाईआ। जन भगतां लए सहारा, सगला संग बणाईआ। पूरब लहिणा चुकाए उधारा, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। आवे ओस तट किनारा, जिस दा पत्तण नष्ट ना कोए कराईआ। उह भगतां दा दवारा, जित्थे भगवन बहि के ख़ुशी मनाईआ। सच दा अखाड़ा, गुरमुख मिल के वज्जे वधाईआ। भाग लग्गे जंगल विच उजाड़ा, उजड़ी बस्ती दए वसाईआ। ज़िमीं असमानां मेट के पाड़ा, परदा अंदरों दए खुल्हाईआ। गुर अवतार पैगम्बरां दा तख्त निवासी इक्को लाड़ा, लख चुरासी लाड़ी आप प्रनाईआ। निरगुण जोत आवे दोबारा, दोहरा खेल खिलाईआ। जिस नूं समझे ना कोए विच संसारा, परदा सके ना कोए चुकाईआ। कागत कलम ना लिखणहारा, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा घर वसाईआ। तिन्न माघ कहे सृष्टी दी तिन्न दिन मुनयाद, हुक्म हुक्म विच मनाईआ। जिस विच उजड़ के फेर होए आबाद, बहुते थोड़्हे समझ किसे ना आईआ। सति धर्म दा करे राज, रईयत इक्क वखाईआ। एह अनडिठ्ठड़ा काज, जग नेत्र नज़र कोए ना आईआ। जन भगतो खोल्ह के जाग, जगजीवण दाता होए सहाईआ। एह धरनी दा भाग, हिस्सा वण्ड झोली पाईआ। फ़रीद नौ दिन एथे जगा के गया चराग, चरागाहां विच आपणा डेरा लाईआ। अन्त झौंपड़ी नूं ला के आग, ख़ाक गया बणाईआ। दे के उच्ची बांग, नाअरा इक्क सुणाईआ। जिस वेले वरते स्वांग, स्वांगी हो के फेरा पाईआ। मैं वी तेरी रखणी तांघ, आसा आसा नाल मिलाईआ। रो के निकली चांग, बौहड़ी बौहड़ी दुहाईआ। झट निरगुण सरगुण नज़र आया हथ्थ विच फड़ के डांग, आपणा रूप बदलाईआ। फेर झट आपणी दो हथ्थां उत्ते चुक्क के टांग, दरस दिता दिखाईआ। बण शुदाईआं वांग, घट्टे उत्ते आसण लाईआ। कन्नां विच उंगलां पा के दिती बांग, हथ्थ सीने उत्ते टिकाईआ। उने चिर नूं निकल के आ गया नाग, काला आपणी फन फैलाईआ। ओहदे गल्ल विच सी इक्क दाग़, जो लाल चमके नूर रुशनाईआ। उधरों भज्जा आ गया बाघ, आपणी तबक लगाईआ। प्रभू नूं फेर आ गया वैराग, फ़रीद दे अग्गे हो के आपणे अथरू दिते वहाईआ। फ़रीदा कुछ मंग लै इमदाद, देण वाला तेरे दर ते आईआ। फ़रीद किहा प्रभू जे किरपा करनी ते कदे बणावीं भगतां दा समाज, एहो मेरी मनसा दए दुहाईआ। मैं तेरे पिच्छे रोटी खाधी काठ, पुठ्ठा आपणा आप लटकाईआ। मेरे नेत्र ठूंग गए काग, नैण ना कोए चमकाईआ। मैं चाहुन्दा तेरे भगतां दा बेड़ा भरे जहाज़, पत्तन इक्को सोभा पाईआ। उने चिर नूं उड के आ गया इक्क बाज़, आपणे पंख हिलाईआ। उधरों नंगा आ गया साध, नाअरा अलख अलख सुणाईआ। मस्ताना हो के कहे जे तूं रब्ब कूड़ दा मेटीं राज, कूड़ी राजा प्रजा रहिण कोए ना पाईआ। प्रभू उसे वेले ओहदे कोल हौली हौली गया भाज, साधू नूं फड़ के दिता हिलाईआ। बच्चू मैं तैनूं दस्सां इक्क जाच, सहिज

❋

❋

नाल समझाईआ। फेर वी तेरा तन बणाउणा माटी काच, तत्तां नाल वड्याईआ। तूं उस वेले फेर मेरी करें याद, आसा इक्क रखाईआ। एहो धरती फेर करां अबाद, एह मेरी बेपरवाहीआ। हुण तुसीं इक्क दो फेर बग़ीचा होवे बाग़, गुरमुख सोहणे नज़री आईआ। ओने चिर नूं इक्क कबाबी भुन्न के इक्क लै आया कबाब, सीखां उत्ते टिकाईआ। नाले करदा आवे हिसाब, लेखा उंगलां उत्ते बणाईआ। नेड़े आ के मारी आवाज़, सौदा जगत हट्ट विकाईआ। ऐस दा वेखो स्वाद, रस रसना नाल चखाईआ। एह वस्त तुहानूं दिती नहीं तुहाडे माई बाप, जेहड़ी तुहानूं दिती खवाईआ। फ़रीद किहा ऐ ख़ुदावंद पाक, एह कौण एथे आईआ। की कोई पुतला माटी ख़ाक, जो सानूं रिहा डराईआ। श्री भगवान किहा एह खेल होया नाल इत्तफाक, इत्तफाकीआं कार कमाईआ। जिस वेले कलयुग होवे अन्धेरी रात, साचा चन्द ना कोए चमकाईआ। एह कूड़यां साधां सन्तां दी जाच, जो कबाब भुन्न के भज्जे वाहो दाहीआ। इन्हां दा ममता दा पाठ, लोभ दी पढ़ाईआ। फ़रीद किहा प्रभू तेरी किहड़ी किताब, मैनूं दे वखाईआ। श्री भगवन किहा उह जगत तों वक्खरी लुग़ात, जिस दा अक्खर अक्खर ना कोए प्रगटाईआ। जिस वेले मैं ते मेरे भगतां दी सांझी होई जात, ओस वेले वरका दयां उलटाईआ। तूं मेरा मैं तेरा एह सब तों निक्की ते सब तों वड्डी मेरी बात, चार जुग ना किसे समझाईआ। फ़रीदा सब ने पाउणी वफ़ात, बचया रहिण कोए ना पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा रंग आप रंगाईआ। तिन्न माघ कहे मैं वेख्या खेल अजीब, निराला नज़री आईआ। जो जुग चौकड़ी दए तरतीब, सिलसलेवार चलाईआ। उह साहिब बण ग़रीब, जन भगतां डेरा लाईआ। एह वी लेखा लिख्या मुहम्मद ने विच कुरान मजीद, मजबूरी नाल सुणाईआ। उस दी करो सारे उम्मीद, जो अमल अमन दा मालक इक्क अख्वाईआ। जेहड़ी बाहवां तों बिनां कमीज़, अलिफ़ी नाउँ धराईआ। उस ने भगतां नूं देणी तमीज़, मरन तों पहलों आपणा प्रभ लैणा मनाईआ। बेशक एह धार बड़ी बारीक, जग नेत्र वेखण कोए ना पाईआ। जिन्हां दे अंदर दए तौफ़ीक, सिर आपणा हथ्थ दए टिकाईआ। उह मूर्ख मुग्ध समझण ठीक, ठाकर इक्को नज़री आईआ। जिन्हां दी आप कर के जाए तस्दीक, दूजी शहादत दी लोड़ रहे ना राईआ। जन भगतां भगती वाली प्रीत, भगवन विच समाईआ। गुरमुखो धन्न भाग तुसां मैनूं इथे दाखल कीता बिनां फ़ीस, जुरमाना शरअ ना कोए लगाईआ। मैं तुहानूं देण आया असीस, शुकर कर के ख़ुशी मनाईआ। याद करयो बिन तुहाडे दुनिया विच आउणी नहीं पीस, पीस पीस मरे लोकाईआ। तुसीं मेरा ख़ज़ाना ते मैं तुहाडा ख़ीस, ख़ाली भण्डारे दयां भराईआ। तुहाडी कोई ना करे रीस, रस्ते दयां बदलाईआ। ज़रा थोड़ी जेही वट्ट लओ चीस, चश्मे प्रेम दे दयां बहाईआ। झगड़ा रहे ना हस्त कीट, कूड़ कुटम्ब दयां खपाईआ। सब

❋

❋

दी साफ़ कर के नीत, नीतीवान इक्क हो जाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा घर वखाईआ। तिन्न माघ कहे सारे करन गोबिन्दा गोबिन्दा, गोबिन्द तेरी शरनाईआ। नहा धो के साफ़ करदे पिण्डा, शंकर दी पिण्डी अग्गे सीस निवाईआ। हरी ओम तत सति बोलदे वांग बिंडा, कूक कूक सुणाईआ। साफ़ सुथरीआं कर के टिंडां, हथ्थ सीस उत्ते टिकाईआ। सुख़ालीआं कर के जिंदां, जगत माया मोह विच हल्काईआ। जिंनां चिर गुरमुखो प्रभ दी बणे कोई ना बिन्दा, बिन्दराबन वाला होए ना कोए सहाईआ। वेखो रोंदा सुरप्त इन्दा, नेत्र नैणां छहबर लाईआ। विष्न ब्रह्मा शिव कहिंदा, कूक कूक सुणाईआ। बिन प्रभू मेटे ना कोई चिन्दा, चिन्ता दु:ख ना कोए गवाईआ। जो गुर अवतार पैगम्बरां भण्डारा देंदा, उह भगतां आप वरताईआ। जन भगतो तिन्न माघ कहे मैं तुहानूं देण आया नेंदा, पहली फग्गण नहीं फग्गण दी दूजी नाल मिलाईआ। जो जुग चौकड़ी रिहा वेंहदा, बिन अक्खां अक्ख उठाईआ। हुण तुहाडा मुकाउण लग्गा पैंडा, दुखियां दर्द रहे ना राईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणे घर वसाईआ। तिन्न माघ कहे इक्क वखाई पुस्तक, प्रभ दिती वड्याईआ। जिस दे विच भगतां दी उस्तत, जिस उस्तत विच्चों गोबिन्द ने अकाल उस्तत दिती लिखाईआ। ओथे सब दा सांझा इक्को मुर्शद, पीरां दा पीर नज़री आईआ। जिस दी सारे करदे उल्फ़त, महिमा विच वड्याईआ। ओस नूं दुनिया नाल मिलण दी कदे नहीं मिलदी फ़ुरसत, भगतां विच्चों वेहला हो के रहिण कदे ना पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आप आपणा भेव खुल्हाईआ। तिन्न माघ कहे भगतो मेरे उत्ते हो ना जायो ग़ुस्से, बेनन्ती दयां सुणाईआ। क्यों मेरे विहार कारण प्रभ आया बिना सद्दे पुछे, आपणा फेरा पाईआ। घर दे कम्म काज बदले कोई ना रुस्से, तुहाडा हर्ज ना कोए कराईआ। जेहड़े फुल्ल टाहणीआं नालों टुट्टे, उह आपणी झोली पाईआ। आओ मेरे लाडले पुत्ते, बच्चयो गोदी विच उठाईआ। तुसीं एथे ओथे सदा सुच्चे, दुरमति मैल करां सफ़ाईआ। तुहाडे जन्म जन्म दे पैंडे मुक्के, कर्म दा गेड़ चुकाईआ। मात गर्भ ना होणा उलटे रुक्खे, दस दस मास ना अग्न तपाईआ। तुसीं ओस दी सेजे सुत्ते, जित्थों सुत्यां ना कोए उठाईआ। हुण रहिण नहीं देणा लुके, पड़दे सर्ब चुकाईआ। शाम नूं चार वजे जाण लग्गयां पैरीं पाउणे किसे नहीं जुत्ते, नंगी पैरीं पन्ध मुकाईआ। फेर सारे इक्ट्ठे रखयो इक्को गुठ्ठे, एह वी चम्यार गया लिखाईआ। नौ जोड़े विच्चों कर दयो पुठ्ठे, हथ्थां दी सेव कमाईआ। जिस दे बुल्ल्हे शाह ने प्रेम नज़ारे लुट्टे, उह आपणी कार कमाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, अठ्ठ वजे रात नूं सब ने चिट्टे तन्द बन्न्हणे नाल गुट्टे, गाना सगन वाला वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा रंग रंगाईआ। तिन्न माघ कहे

❋

❋

की रातीं सुत्ते सारे आपणे काया मन्दिर, आसण खूब सजाईआ। सच दस्सणा जिस नूं हुक्म मिल्या शब्द विच अज्ज किस दे घर होणा लंगर, उठ के देणा समझाईआ। भाग लगाए ओस अंदर, जिस घर करे रुशनाईआ। प्यारा सिँघ तेरा नौ छटांक गुड़ आवे वण्डण, आपणी खेल खिलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, निरगुण धार लए अंगड़ाईआ। तिन्न माघ कहे प्रभू हुण दे दे छुट्टी, आपणी दया कमाईआ। किते संगत ना होवे भुक्खी, ध्यान रोटी वल्ल रखाईआ। मैं वेखां ओन्हां मुखीं, जो तेरा ढोला गाईआ। सदा रहिण सुखी, मेरी आसा मंग मंगाईआ। अंदर वड़ के पुच्छीं, सुत्तयां आप जगाईआ। जन भगतो तुहाडी आत्मा रहे ना रुस्सी, रस्ते जांदयां कुछ होर लेखा देणा बणाईआ। ढाई गज़ दी इक्क मुंज दी नाल रखणी रस्सी, दीदार सिँघ लै के आईआ। रात दे नौ वजे इक्क वेरां जाणा पैणा उत्ते धुस्सी, वेख्यो ठंड तों डरदयां किसे पल्ला ना लैणा छुडाईआ। ओथे सब ने आपणीआं बन्द करनीआं दोवें मुठ्ठी, फेर कन्नां उत्ते टिकाईआ। बाहरों ज़ोर नाल लैणा घुट्टी, अंदर प्रभ दा ध्यान लगाईआ। तुहाडा सतिगुर पैरीं पा नाल ना जावे जुत्ती, नंगी पैरीं तुहाडी सेव कमाईआ। गुरमुख सवाणी कोई ना होवे दुखी, दुखियां दर्द वण्डाईआ। जेहड़ा थक्क गया ओस गुरमुख नूं हथ्थां उत्ते जावे चुक्की, आपणी ख़ुशी बणाईआ। फेर गुरसिखो गुरमुखो साचे सन्तो साचे भगतो तुसां ज़रूर वड्डे छोटे प्रभ दी पिठ उत्ते मारनी इक्क इक्क मुक्की, ज़ोर नाल लगाईआ। फेर मैं कहवां अज्ज मैनूं होई ख़ुशी, गोबिन्द दा लेख चुकाईआ। खेल करना वेले उसी, धूढ़ी टिक्के मस्तक सब ने लैणे लगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, जिस कारण आया उह कर के दए वखाईआ। तिन्न माघ कहे जन भगतो नाल पाणी दा रखयो ग्लास, तेज भान हथ्थ फड़ाईआ। अंदरों पूरा रखयो विश्वास, भरम रहे ना राईआ। वेला होणा रात, रोशन चन्द चमकाईआ। गुरमुख लेखा लिखणा कलम दवात, शहादत देणी भुगताईआ। जिस वेले वज्जे सच आवाज़, प्रेम नाल सुणाईआ। फेर जैकारा लाउणा सब ने तूं ही साडा बाप, तूं ही पिता माईआ। तूं ही रसूल पाक, तूं ही नूर ख़ुदाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक्क उठाईआ। पाणी दा ग्लास ठंडा होवे सीत, ठरया नज़री आईआ। भगतो फेर मन्नां तुहाडी मेरे नाल प्रीत, मेरे सिर विच देणा उलटाईआ। एह वक्खरी चलाउणी रीत, अग्गे तों भगतां नूं भगती करन विच दु:ख विच मारनी ना पए चीक, हाहाकार ना कोए सुणाईआ। तूं मेरा मैं तेरा गा के गीत, आपणा पैंडा लैण मुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा रंग रंगाईआ। तिन्न माघ कहे मैं वी आवां ओस वेले चुप्प, आपणा आप छुपाईआ। खेल वेखां लुक, नेत्र अक्ख उठाईआ। की करदे प्रभ दे सुत, दर साचे वज्जे वधाईआ। करनी

❋

❋

दा करता होवे ख़ुश, आपणी बणत बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, आपणी धारों आपे उठ, आपणी करनी कार कमाईआ।

एह दौरा नहीं भगतां दा दायरा, दारोमदार आपणे उत्ते रखाईआ। प्रभू प्रेम प्रीती दी करन आया सैरा, सैरगाह गुरमुख नज़री आईआ। जेहड़ा गोबिन्द नूं इश्नान कराउँदा सी महिरा, उह जोगिंदर सिँघ टाटिउँ पकड़ मंगाईआ। जिस ने सब दी वेखणी लहरा, लहर आपणी इक्क उठाईआ। जिस ने माण दिता बाबूपुर इक्क शहरा, उह गलीआं दे कक्खां दए तराईआ। जिस ने भगवन नाल कीता कहरा, उह बधक गले लगाईआ। जिस ने भगतां दा देणा पहरा, सेवक हो के सेव कमाईआ। उह प्रभू गम्भीर गहरा, गवर इक्क वड्याईआ। सो होण लग्गा ज़ाहरा, परदा आप उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा रंग रंगाईआ। जन भगतो एस नूं समझणा नहीं कोई ख़र्च, हिसाब विच ना कोए लगाईआ। मैं तुहाडा दर्शन कर के जावां परच, खाण पीण दी लोड़ रहे ना राईआ। गुरमुख सिँघ रात नूं बैठणा उत्ते फर्श, थले चटाई ना कोए रखाईआ। सुरजीत सिँघ ने रखणा रात नूं वरत, छोटा बच्चा नाल मिलाईआ। जिस कारण आया परत, पतिपरमेश्वर फेरा पाईआ। जे तुहाडा मेरा रह गया फ़र्क, फ़िरके कौण गवाईआ। जेहड़ी गोबिन्द दी शर्त, शर्तीया पूर कराईआ। प्रभू बण मर्दाना मर्द, मद्दद विच होए सहाईआ। भावें हुण ते मेला सिँघ तुसां नहीं कीती अरज़, पिछला लेखा पहाड़ी वाला भुल्ल कदे ना जाईआ। तुहाडे नालों मैनूं बहुती ग़रज़, जो ग़रीब निमाणा बण के लेखा घर घर रिहा मुकाईआ। सब दी सिध्धी कर के नरद, पासा देणा बदलाईआ। नाम प्रेम दी दे के ज़रब, अंकड़े देणे वधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा रंग चढ़ाईआ। जन भगतो किते चिन्ता ना कर ल्यो दिता भाड़ा, राजा राणा रहिण कोए ना पाईआ। चार जुग दा पिछला मेरा एह विहारा, जिस दा लेखा रिहा मुकाईआ। ग़रीब हो के मंगां तुहाडा वाड़ा, झोली आपणी अग्गे डाहीआ। बेशक मैं धुर दा लाड़ा, तुहाडे अग्गे चले ना कोए चतुराईआ। जे मेरे साथ ना हुन्दा मेरा रविदास चमारा, तुहाडी लिख्त ना कोए बणाईआ। मैं कोई फिरदा नहीं आवारा, बिना कारज तों कदम ना कोए उठाईआ। गुरमुखो रावी उत्ते इक्क वेरां फिर जाणा पऊ दोबारा, जेहड़ा ना चल सके उस नूं कंधिआं उत्ते टिकाईआ। वेख्यो दु:ख ना मंनिओ चिक्कड़ गारा, ग़रीबां दा होए सहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा रंग रंगाईआ। ओथे अरज़ करन दी किहड़ी लोड़, जो गलवकड़ी रिहा पाईआ। बच्चयो विछड़यां नूं रिहा जोड़, डुबदयां पार लँघाईआ। जे

❋

❋

तुसीं ना निभा सको ते मैं निभावां तोड़, सद आपणे नाल लगाईआ। तुहाडा प्रेम मैं खावां भोर भोर, आपणा सिदक बणाईआ। तुसीं कुछ होर नहीं ते मैं नहीं कोई होर, हरि का रूप नज़री आईआ। बेशक मैं सृष्टी दा चोर, शाह सुल्तान फड़ सके कोए ना राईआ। पर तुहाडी आपणे हथ्थ विच रख के डोर, हुलारा आपणा नाम लगाईआ। जे अज्ज हुक्म नाल दयो मोड़, फिर वी मुड़ ना वापस जाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा रंग रंगाईआ। प्रभू अग्गे क्यों बेनन्तीआं करन अरदासे, गल विच पल्लू पाईआ। जिन्हां आपणे भेंट कर दित्ते स्वासे, स्वार्थ जगत ना कोए रखाईआ। ओन्हां दी सदा पूरी कर के आसे, आहिस्ता आहिस्ता वेख वखाईआ। अजे ते गुरमुखो तुहाडे हथ्थां विच फेर फड़ाउणे गंडासे, जेहड़े आपणे बदन उत्ते लगवाईआ। आपणे कपड़े रखणे पाटे, तुहानूं चिट्टे देणे पहनाईआ। आपणयां पैरां हेठां वछा के कांटे, तुहानूं हथ्थां उत्ते तुराईआ। तुसां सौणा उपर खाटे, आप फर्श उत्ते डेरा लाईआ। तुसां छकणा विच बाटे, आप हथ्थां उत्ते खाईआ। क्यों तुसीं मेरे निक्के जिहे काके, पालणा पोसणा मेरे ज़ुंमे विच आईआ। किसे नूं कुच्छड़ ते किसे नूं चुकां ढाके, किसे नूं कंधिआं उत्ते टिकाईआ। किसे नूं उंगल ला के चलां साथे, किसे नूं गोद विच बहाईआ। किसे दे अंदर करके वासे, किसे दे मस्तक नूर करां रुशनाईआ। फेर कहवां सारे आओ मेरे पासे, लड़ी लड़ी नाल जुड़ाईआ एहो जिहे गुरमुख होणे थोड़्हे बहुते नहीं ख़ासे, ख़ालस आपणे रंग रंगाईआ। गुरमुखो सब दे विछड़ जांदे मापे, पिता पुरख अकाल विसर कदे ना जाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा घर वसाईआ। गुरमुखो सब नूं घर दी घिरना, घर घर रही सताईआ। ऐवें सतिगुर नाल काहनूं फिरना, आपणा कम्म गवाईआ। एस दा अगले साल करना निरना, निरवैर हो के देणा जणाईआ। अमृत मेघ बरसाउणा किरना, बूंद स्वांती इक्क चुआईआ। जगत फिरना वांग हिरना, सुगंधी हथ्थ किसे ना आईआ। कोटां विच्चों जन भगत विरले मिलणा, जिस दा मेला आप मिलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, कोई पत्थर पाहन सिल ना, सति सरूप निरगुण जोत नज़री आईआ।