पुस्तकालयभाग २१

३० बैसाख शहिनशाही सम्मत ४ दलीप सिँघ दे गृह पिंड बाबूपुर ज़िला गुरदासपुर

अक्खर कहिण तेरे नाम दी तेरा नाम करे तसदीक़, शहादत इक्को इक भुगताईआ। अक्खरां विच्चों अक्खरां दी बदलदा रिहों तवारीख, तारीख आपणी ना किसे समझाईआ। अक्खरां विच अक्खरां दी देंदा रिहों भीख, भिच्छया धुरदरगाहीआ । अक्खरां विच अक्खरां दी कराउँदा रिहों रीस, रस्ता रसते विच्चों जणाईआ। अक्खरां विच्चों अक्खरां दी जणाउँदा रिहों हदीस, हज़रतां कर पढ़ाईआ। अक्खरां विच आपणी दस्सदा रिहों उम्मीद, आशा आप वधाईआ। अक्खरां नाल अक्खरां दी करदा रिहों ताईद, ताबिआदारी सर्ब समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा रंग अगम्म चढ़ाईआ। अक्खरां विच अक्खर देण शहादत, शायद वाला लेखा रहे ना राईआ । अक्खरां नाल अक्खरां दी बदल दिती इबादत,

❋

❋

बन्दगी बंदयां ताईं समझाईआ। अक्खरां नाल अक्खरां लाई अलामत, जुग चौकड़ी हुक्म वरताईआ। अक्खरां नाल समझाया सही सलामत, सति दुआरे सोभा पाईआ। अक्खरां नाल दस्सी नाम सच निआमत, वस्त अमोलक इक दृढ़ाईआ। अक्खरां विच गुर अवतार पैगग्बरां दिती ज़मानत, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा हुक्म इक समझाईआ। अक्खर कहिण असीं अक्खर बणे सके, नाता क़लम शाही तुड़ाईआ। तेरे हुक्म दे दिते पते, पतिपरमेश्वर तेरी सिफ्त सालाहीआ। जुग चौकड़ी सेवा कर कर थक्के, भज्जे वाहो दाहीआ। गुर अवतार पैगग्बरां लेख लिखाए हथ्थे, दिवस रैण सेव कमाईआ। तेरे अखवाउँदे रहे बच्चे, बचपन तेरी झोली पाईआ। सानूं ऐं जाप्या इक गल्ल तों रैह गए कच्चे, जो तेरा नाम अक्खरां वाला अक्खरां विच उलटाईआ। आपणी कलाम नूं दस्सदे रहे सच्चे, सच्चा हुक्म दृढ़ाईआ। खेल हुंदा रिहा दीगरे बाद यक्के, नित नवित्त वेख वखाईआ। क्यों पैगग्बरां मारे अवतारां नूं धक्के, क्यों गुरुआं पैगग्बरां नाल करी लड़ाईआ। अक्खरां नाल अक्खर फटे, फट्ट घाउ दिता वखाईआ। पुरख अकाल दीन दयाल आपणे नाम दे दस्स के निक्के जिहे टप्पे, टापूआं विच सारे बन्द कराईआ। असीं हैरान होए क्यों ना सृष्टी तेरा इक्को नाम जपे, जुग जुग इक्को ढोला गाईआ। मेहरवान महबूब अग्गे वास्ते इक़रार कर पक्के, पक्की साडे नाल पकाईआ। बिन तेरे हिरदे अवर कोई ना वस्से, दूजा नज़र कोए ना आईआ। जे गाईए ते असीं तेरा धुर दा जस्से, सिफ्त सलाह तेरी सरनाईआ। सीस झुकाईए धूढ़ी लाईए मस्तक मथ्थे, ख़ाकी ख़ाक रमाईआ। चार कुण्ट दह दिशा एका हुक्म अंदर नठ्ठे, भज्जीए वाहो दाहीआ। पिछले रहिण ना देवीं कोई हिस्यां वाले पट्टे, पट्टेदारी देणी गुआईआ। अक्खरां नूं चढ़ावे कोई ना टके, टक्यां वाली क़ीमत ना कोए रखाईआ। सच बेनन्ती तेरे अग्गे, बिरहों दिती सुणाईआ। सच सरनाई तेरी लग्गे, सरनगति इक्को नज़री आईआ। तूं मेरा मैं तेरा आत्मा परमात्मा तेरा नूर तेरा नाम जपे, दूजी लोड़ रहे ना राईआ। अन्त अख़ीर बेनज़ीर जो उपज्या सो तेरे विच खपे, वखरा नज़र कोए ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, तेरे नाम दी होवे इक्को सते, सति सति विच रखाईआ।

३० बैसाख शहिनशाही सम्मत ४ दलीप सिँघ दे गृह पिंड बाबूपुर ज़िला गुरदासपुर

अक्खर कहिण जुग जुग तेरे नाम दे देंदे रहे होके, हुक्म फ़रमाना इक सुणाईआ। तेरे सिफ्ती नाम जणाए चोखे, चार कुण्ट चार जुग वजदी रही वधाईआ। गुर अवतर पैगग्बर सानूं वेखदे रहे काया माटी अंदर झरोखे, निगाह निगाह विच्चों

❋

❋

बदलाईआ। सदा सेवा करदे रहे तेरी मुहब्बत विच मोह दे, प्यार नाल प्यार बणाईआ। प्रकाश दस्सदे रहे तेरी लो दे, लोआं पुरीआं गणत गिणाईआ। संदेसे देंदे रहे तेरी सो दे, साहिब सुआमी तेरी वड वड्याईआ। पैंडे मुकाउँदे रहे योजन कोह दे, पाँधी रसत्यां विच भुआईआ। इशारे दस्सदे रहे तेरी छोह दे, शहिनशाह तेरा रंग वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा परदा लाहीआ। अक्खर कहिण तेरी गा गा थक्के बाणी, जुग जुग महिमा सिफ्त सालाहीआ। तेरी दस्सदे रहे कहाणी, रागां नादां वंड वंडाईआ। तेरा खेल जणाउँदे रहे दो जहानी, जीव जहान जगत दृढ़ाईआ। सेवक हो के भरदे रहे तेरा पाणी, पनघट तेरा चरण कँवल वखाईआ। तेरा मेला मेलदे रहे नाल चारे खाणी, चारे जुग जुगत जगत समझाईआ। गुर अवतार पैगग्बरां तूं बणया रिहा दानी, दाता इक अख्वाईआ। अक्खरां विच्चों अक्खरां वाली मार के कानी, कलमा कायनात बदलाईआ। अन्तिम सारे दिसदे फ़ानी, जगत वजूद दिते मिटाईआ । तेरी मंज़ल की रुहानी, रहमत विच समझाईआ। अक्खर कहिण चार जुग तेरी अक्खरां वाली रही निशानी, निरगुण नूर जोत नज़र किसे ना आईआ। जुग चौकड़ी झगड़ा चलया रिहा दीवानी, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा संग देणा समझाईआ। अक्खर कहिण क्यों मिटाउँदा रिहों नाम, वट्टा आपणा आप लगाईआ। क्यों बदलाउँदा रिहों निज़ाम, हकूमत धुरदरगाहीआ। क्यों नाम धराउँदा रिहों राम, कृष्ण कहि के गाईआ। क्यों हुंदा रिहों बदनाम, बदी आपणे हथ्थ रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा लेखा दे जणाईआ। क्यों धरया नाम मूसा, मुश्किल विच पाई लोकाईआ। क्यों पहनया काला सूसा, कूड़ी क्रिया रंग चढ़ाईआ। क्यों खेल खिलाया मसीह ईसा, असल आपणा आप बदलाईआ। क्यों मुहम्मद दिती हदीसा, हज़रत कर पढ़ाईआ। जे सब नूं इक्को आपणा साफ़ दस्स देंदों शीशा, शरअ वंड ना कोए वंडाईआ। पैगग्बर बण के क्यों आपणी बदलदा रिहों रीता, रीतीवान हो के आपणी वंड वंडाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा लहिणा दे समझाईआ। क्यों बणयों राम अल्ला, इलाही दे जणाईआ। अक्खरां वाला बणा जगत महल्ला, खेड़ा दिता जणाईआ। कर के वल छला, सब नूं दिता भुलाईआ। जे तूं आदि विच इकल्ला, मध इकल्ला क्यों ना अख्वाईआ। क्यों अल्ला तों नानक फड़ाया पल्ला, नाम सति दिता सुणाईआ। जगत विच कर के झल्ला, झलक विच झिलमिल दिता चमकाईआ। अमृत दस्स के जला, अंमिउँ रस इक चखाईआ। वखा के चरण कँवल थल्ला, जलां थलां परदा लाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा लेखा दे सुणाईआ। अक्खर कहिण क्यों बदलाया आपणा तत्त, तत्तां विच वड्याईआ। क्यों उबली जगत रत्त, रतन अमोलक हीरे दे बणाईआ। की वड्याई विच नाम सति, क्यों अल्ला

❋

❋

दिता दुरकाईआ । क्यों नाम सति दिता छड्ड, वाहिगुरु ढोला गाईआ। क्यों बदलदा रिहों हड्ड, जोती जोत जोत रुशनाईआ। क्यों गोबिन्द निशाना दिता गड्ड, गाॅड वाहिगुरु आपणा रंग रंगाईआ। अक्खर कहिण क्यों गुर अवतार पैगग्बर बन्न्ह के रखे विच आपणी डब्ब, डब्बी निक्की जिही विच टिकाईआ। जेहड़े तेरे नाम दी सिफ्त विच लोकमात गए टप्प, टप्पे तेरे नाम सुणाईआ। माणस माणस द्वैती ला के फट्ट, फट्टड़ कर के गए लोकाईआ। निक्का निक्का जिहा खोल्ह के हट्ट, हटवाणे बण के हट्ट चलाईआ। जां कलयुग अन्त वेख्या सब दे ख़ाली हथ्थ, दोवां हथ्थां देण दुहाईआ। अक्खर कहिण बिना पुरख अकाल दे लेखे लग्गा किसे ना जस, वेद पुराण शास्त्र पढ़ पढ़ रसना जेहवा जीव जगत होए हल्काईआ। असीं इक्को हुक्म मन्नणा तेरा साहिब स्वामी यक्क, दूजी लोड़ रहे ना राईआ। तेरा गृह वेखणा हक़, हक़ीक़त विच समाईआ। तूं परमात्मा सृष्ट आत्मा तेरे वस, गुर अवतार पैगग्बर चाकर बैठे सेव कमाईआ। सो साहिब स्वामी इक्को मार्ग सब तों वखरा दे दस्स, दह दिशा कर पढ़ाईआ । अग्गे बिना तेरे असीं किसे दा करना नहीं जस, जिस्म इस्म रहिण कोए ना पाईआ। तूं मालक ख़ालक प्रितपालक पुरख अकाला दीन दयाला सर्ब कला समरथ, पारब्रह्म पतिपरमेश्वर तेरी वड वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, आदि अन्त सब कुछ तेरे वस, वास्ता बावास्ता हो के तेरे नाल जुड़ाईआ।

३० बैसाख शहिनशाही सम्मत ४ जागीर सिँघ दे गृह पिंड सोहल ज़िला गुरदासपुर

चौथा जुग कहे प्रभ किरपा कर कुझ, करनी दे करते तेरी बेपरवाहीआ। सृष्टी दी दृष्टी अंदर बख्श अगम्मी सुध, कूड़ी क्रिया माया ममता मोह विकार हँकार मिटाईआ। निरंतर अन्तर भेव खुल्हा गुज्झ, घट निवासी पुरख अबिनाशी आपणा परदा दे उठाईआ। निर्मल निरवैर निराकार निरँकार कर बुध्ध, बिबेक टेक इक्को इक समझाईआ। गरमुख सन्त सुहेले उत्तम श्रेष्ट कर सीर दुध्ध, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, दर ठांडे आस रखाईआ। दर ठांडा कहे तेरा दरबार, दरगाह साची सोभा पाईआ । किरपा कर आप निरँकार, निरवैर तेरी सरनाईआ। जुग चौकड़ी बीते विच संसार, संसारी भण्डारी सँघारी राह तकाईआ। झुकदे वेख गुरु अवतार, पैगग्बर सजदयां विच धूढ़ी ख़ाक रमाईआ। तूं ख़ालक मालक प्रितपालक तेरा लेखा अगम्म अपार, अगोचर कहिण कोए ना पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, दर ठांडे मँग मँगाईआ। दर तेरा ठंडा साहिब सर्ब सुल्तान, सति सतिवादी नज़री

❋

❋

आईआ। हुक्म संदेसा दे हुक्मरान, हकूमत कलयुग कूड़ी क्रिया दे मिटाईआ। सति धर्म तेरा झुल्ले इक निशान, नौजवान मर्द मर्दान तेरी वज्जे इक वधाईआ। लख चुरासी जीव जंत साध सन्त निरगुण हो के वेख आण, सरगुण परदा आप उठाईआ। सच बेनन्ती कर परवान, परम पुरख परमात्म आत्म लेखा दे मुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा रंग रगाईआ। श्री भगवान कहे सति सतिवादी रख धरवास, धर्म दी धार दयां जणाईआ। निरगुण नूर जोत कर प्रकाश, कलयुग अन्ध अन्धेर दयां गुआईआ। पारब्रह्म पतिपरमेश्वर हो के वसां पास, पुश्त पनाह हथ्थ टिकाईआ। वेखां खेल पृथ्मी आकाश, गगन गगनंतर फोल फुलाईआ। साचे मण्डल वेखां रास, बिन गोपी काहन आपणा हुक्म वरताईआ। साचा हुक्म शब्द अगम्मी ख़ास, सुनेहड़ा इक दृढ़ाईआ। चौथे जुग जन भगत दवारिउँ निर्मल दुध्ध दे मँग के चार ग्लास, चार जुग दा झगड़ा दयां मुकाईआ। मानस जन्म जन भगतां कर के रास, रस्ता इक्को दयां समझाईआ। गुर अवतार पैगग्बरां आसा मनसा सध्धर पूरी कर दरख़ासत, दीनां अनाथां दुखियां दर्द फोल फुलाईआ। जेहड़ी वस्त अमोलक चार कुण्ट दह दिशा नौ खण्ड पृथ्मी सत्त दीप किसे ना आई हाथ, दस्त बदस्त ना कोए फड़ाईआ। सो लेखा लिखा के धुर फ़रमाना नाल क़लम दवात, शाही शहिनशाह दए बदलाईआ। खत्री ब्राह्मण शूद्र वैश सच दुआर सोहे इक जमात, जुमला अक्खर इक्को इक पढ़ाईआ। झगड़ा रहे ना कोई काग़ज़ात, सृष्टी दृष्टी अंदर इक्को नाम जणाईआ। माया ममता मोह विकार हँकार मेट अन्धेरी रात, सतिजुग साचा सति सतिवादी साचा चन्द चमकाईआ। सन्त सुहेले जावण जाग, निज नेत्र लोचन नैण अक्ख खुल्हाईआ। हँस बुद्धी बणाए काग, सोहँ हँसा माणक मोती चोग चुगाईआ। निर्मल निरवैर नूर जोत कर प्रकाश, अन्ध अन्धेर गवाईआ। दरस दिखाए साख्यात, स्वच्छ सरूपी सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, सच स्वामी धुरदररगाहीआ। धुरदरगाही मालक एक, एकँकार वड्डी वड्याईआ। चारे वरन कर बिबेक, खत्री ब्राह्मण शूद्र वैश आपणा रंग चढ़ाईआ। चारे ग्लास दस्सण भेत, चारों कुण्ट वेख वखाईआ इक्को पुरख अकाल होवे टेक, टिक्के मस्तक धूढ़ी आप रमाईआ। सति दुआर जणा के साचे देस, परदेसी परदा दए उठाईआ। जो मालक ख़ालक रहे हमेश, हमसाजण हो के मिल के वज्जे वधाईआ। नर नरायण इक नरेश, धुर फ़रमाना इक सुणाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच्चा मार्ग इक दृढ़ाईआ। दुध्ध कहे मेरा रूप चार चार, चारे खाणी दयां जणाईआ। पुरख अबिनाशी सब दा सांझा यार, मित्र प्यारा धुरदरगाहीआ। जिस दे हुक्मे अंदर गुर अवतार, पैगग्बर भज्जण वाहो दाहीआ। रवि ससि होए उज्यार, मण्डल मण्डप सोभा पाईआ। विष्न ब्रह्मा शिव सेवादार, नित नवित्त सेव

❋

❋

कमाईआ। सो खेल खेले खेलणहार, ख़ालक ख़लक फोल फुलाईआ। सच संदेसा देवे एका एकँकार, अकल कलधारी आप प्रगटाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया देवे निवार, माया ममता मोह मिटाईआ। सतिजुग साचा सति धर्म कर उज्यार, जोती जाता डगमगाईआ। भगत सुहेला पावे सार, सन्त सुहेले आप उठाईआ। गुरमुखां गुर सतिगुर चले नाल, नालिश मन रहिण ना पाईआ। झगड़ा मुका के शाह कंगाल, एकँकारा इक्को रंग चढ़ाईआ। अंदर बाहर गुप्त ज़ाहर निरगुण धार करे प्रितपाल, प्रितपालक ख़ालक आपणी दया कमाईआ। काया काअबा हक महबूब मुहब्बत विच वखाए सच्ची धर्मसाल, धर्म दुआरा एकँकारा इक्को इक जणाईआ। त्रैगुण माया तोड़ जंजाल, जागरत जोत बेमिसाल, जिस दी मिसल ना कोए बणाईआ। आपे वेखणहारा मुरीदां हाल, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, घर साचे रंग रंगाईआ। चार ग्लास कहिण साडे अंदर वस्त भरी अपार, राम वशिष्ट दए गवाहीआ। काहना कृष्णा गया चितार, सुदामा मिल के वज्जे वधाईआ। ईसा युहन्ना कर प्यार, कलमा संदेसे विच सुणाईआ। मुहम्मद आख के चार यार, परदा उहला इक उठाईआ। नानक चार वरनां बन्न्ह धार, खत्री ब्रह्मण शूद्र वैश जोड़ जुड़ाईआ। गोबिन्द चारे सुत दुलारे वार, वारता अवर वखाईआ। जिस वेले लोकमात बीते जुग चार, चार कुण्ट विहाईआ। ओस वेले किरपा करे आप निरँकार, निरवैर धुरदरगाहीआ। सब दा लहिणा देणा पूरब क़र्ज़ दए उतार, मक़रूज़ आपणा हिसाब बेबाक कराईआ। अमृत रस भगतां अंदर भर के सच प्रेम दी धार, दूध दा दूध दए वखाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा रंग रंगाईआ। दूध कहे क्यों चार ग्लासां भरया, समझ किसे ना आईआ। क्यों जगीर सिँघ हथ्थ फड़िआ, पूरब लहिणा देणा दृढ़ाईआ। जिस कारण करते वरया, वारता देणी जणाईआ। क्यों जीवत होया मरया, मर जीवत सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सति सच सच दृढ़ाईआ। पुरख अकाल कहे सुण दूध प्यारे चिट्टे, चिट्टी धारों दयां जणाईआ। गोबिन्द दी निशानी गुरमुख दे सिट्टे, सिट्टे बाज़ी जगत ना कोए जणाईआ। जिस दे लेख किसे नहीं लिखे, क़लम शाही ना कोए चतुराईआ। ओह परम पुरख दे हिस्से, लेखे धुर दे वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा परदा रिहा उठाईआ। पुरख अकाल किहा; मैं परदा चुक्कां आप, ओहला आप उठाईआ। गोबिन्द दा सिख ज़ात हीणी सदा गोबिन्द नूं कहिंदा सी बाप, दूजी आवाज़ ना कोए सुणाईआ। इक दिन गोबिन्द हस्स के उहदी पिट्ठ ते रख्या हाथ, परदा अंदरों दिता खुल्हाईआ। प्रकाश विच नज़र आया पुरख अबिनाश, नूर नूर विच्चों चमकाईआ। जिथ्थे गुर अवतार पैगग्बर बैठे सेवक दास, सिर सके ना कोए उठाईआ। गोबिन्द फिर हौली जिही पिट्ठ ते दिती दाब,

❋

❋

उँगलां नाल दबाईआ। जां वेख्या ते आपणा आप, नूर जोत रुशनाईआ। दर्शन वेख्या साख्यात, जलवा धुरदरगाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, आपणा लेखा रिहा दृढ़ाईआ। पुरख अकाल किहा सुण दुध्ध चिट्टे पवित्र, पुनीत दयां बणाईआ। ओह वेख गोबिन्द दा मित्र, मित्र प्यारे दयां समझाईआ। जेहड़ा चोटी चढ़या सिख़र, सिख्या धुर दी इक दृढ़ाईआ। सो निरगुण धारों आवे निकल, जन्मे कोई ना माईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। गोबिन्द किहा एह नीघा सिख मेरे पास, पूरब पूरब नज़री आईआ। इक रख प्रेम दी आस, चरण कँवलां सीस निवाईआ। किरपा रख मेरे बाप, दोए जोड़ बेनन्ती दिती सुणाईआ। मैं भर के लिआवां चार ग्लास, दुध्धा धारीआं दयां प्याईआ। जिन्हां नूं अजीत जुझार ज़ोरावर फ़तिह सारे रहे आख, रसना जिह्वा नाल सुणाईआ। गोबिन्द किहा इन्हां दा लहिणा देणा पुरख अकाल हाथ, दूसर हथ्थ ना कोए वड्याईआ। सांभ के रख आपणे ग्लास, कलयुग अन्तिम लहिणा दयां चुकाईआ । जिस वेले जोती धार आवे पुरख अबिानाश, गोबिन्द शब्द रूप वटाईआ। तेरा लहिणा देणा पूरा कराए आप, आप आपणा रंग रंगाईआ। ओस वेले सतारां सौ छपंजा बिक्रमी एहो तीह बैसाख दी सी रात, रुतड़ी आपणे रंग रंगाईआ। जगीर सिँघ कट के आ गया वाट, जोत जन्म जन्म जोत गुरु विच्चों बदलाईआ। पूरब लहिणा देणा लेखा पूरा कीता आज, समाज दा झगड़ा रिहा ना राईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवन, वेखणहारा पृथ्मी आकाश, गगन गगनंतर निरगुण सरगुण सरगुण निरगुण निरवैर निराकार निरँकार आपणी खेल खिलाईआ।