५ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ गुरदयाल सिँघ दे गृह पिंड जलालाबाद ज़िला अमृतसर
सदी चौधवीं कहे मैं चार जुग दे ग्रन्थां वेख्या पत्रा पत्रा, अक्खरां हरफ़ां फोल फुलाईआ। गुर अवतार पैगग्बरां वेख्या शजरा, पुश्त दर पुश्त आपणा नैण उठाईआ। चार कुण्ट दह दिशा कोई ना मेटे ख़तरा, भय भउ ना कोए गवाईआ। हज़रत मुहम्मद होया दिसदा सत्तरा बहत्तरा, अवस्था आपणी रिहा बदलाईआ। उम्मत विच नूर दिसे ना कतरा, क़ातल होई लोकाईआ।
❋
❋
माया राणी घर घर करे नख़रा, ममता विच आपणा नैण मटकाईआ। मैं तक्कया पूरब दक्खणा, निगाह निगाह विच्चों बदलाईआ। बिना परवरदिगार दीन दुनी किसे ना रखणा, रखक नज़र कोए ना आईआ। चार वरन अठारां बरन होया सक्खणा, वस्त अमोलक काया गोलक ना कोए टिकाईआ। मैनूं फिरदी फिरदी नूं याद आ गया पटना, पटने वाला वेखां मालक धुरदरगाहीआ। जिस ने शरअ ज़ंजीर कटणा, कटाकश धुर दा देणा लगाईआ। आपणी करनी तों मूल ना हटणा, सदी चौधवीं वेखे चाँईं चाँईंआ। जो खेले खेल आपणे वतना, बेवतनां डेरा देवे ढाहीआ। लहिणा जाण हक़ीक़त हक़ना, वेखणहारा थाउँ थाईंआ। फिरे दुहाई मदीना मकना, काअबे रहे कुरलाईआ। नेत्र रोवे बूरा ककना, सांतक सति ना कोए वरताईआ। हुक्म मन्ने यक्क यक्कना, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा हुक्म इक सुणाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं तक्कां नैण उघाड़, लोचन अक्ख खुल्हाईआ। टिल्ले पर्बत वेखां पहाड़, चोटीआं उपर सोभा पाईआ। बेले जंगल वेखां उजाड़, डूँघी कंदर ध्यान लगाईआ। समुंद सागर वेखां आर पार, जल थल मईअल फोल फुलाईआ। बालू टिल्ले तक्कां छार, अगनी जगत अंगिआर रही तपाईआ। साचा मिले ना किसे मीत मुरार, मित्र प्यारा होए आप सहाईआ। नाता टुट्टण लग्गा मुहम्मदी चार यार, चौथा जुग आपणा खेल खिलाईआ। क़ुदरत दा क़ादर हो उज्यार, नूर नुराना डगमगाईआ। मैं हाज़र हो के वेखां विच दरबार, दरे दरबार सीस निवाईआ। सद तेरी ख़िदमतग़ार, ख़ादम हो के निउँ निउँ लागां पाईआ। सिफ्तां विच करां इज़हार, गुण महिमा विच वड्याईआ। सच दस्स सच्ची सरकार, साहिब सुल्तान दे समझाईआ। क्यों गुलज़ार सिँघ ने बन्न्हणी पुठ्ठी दस्तार, खब्बा सज्जा हथ्थ चलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, दर तेरे आस रखाईआ। सदी चौधवीं कहे पुठ्ठी पगड़ी सज्जी खब्बी, साजण साचे दयां जणाईआ। मुहब्बत दा नाता तोड़ के भज्जी, मुहम्मद छड्डया यार अलाहीआ। तेरा जलवा तक्क के नूर रब्बी, आलमीन दिता सीस झुकाईआ। हज़रत रोंदे वेखे नबी, रसूलां पई दुहाईआ। मेरी आह तेरे चरणां हेठां दब्बी, साह साह समझाईआ। जिथ्थे तेरी अगम्मी जोत जगी, नूरो नूर डगमगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, साचा परदा देणा उठाईआ। सदी चौधवीं कहे मुहम्मद होण लग्गा दस्त बरदार, दरे दरबार दुहाईआ। रोण लग्गा बरख़ुरदार, बरख़लाफ़ी विच कुरलाईआ। जिस ख़ुदा नूं समझया परवरदिगार, मुद्दतां तों साथी चलया आईआ। जिस दा करदा रिहा इज़हार, कलमयां विच वड्याईआ। ओह सहज सुभाउ शब्दी हुक्म विच कर के इन्कार, इनक़लाबी आपणा डंक वजाईआ। चौदां तबक ना कोए सहार, सिर हथ्थ ना कोए टिकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा मेला लए मिलाईआ।
❋
❋
सदी चौधवीं कहे जिस वेले मुहम्मद चार यारां नूं पाई क़सम, क़िसम ख़ुदा दी इक समझाईआ। ओस वेले पुठ्ठी पगड़ी दी कीती सी रसम, वणजारा गुलज़ार सिँघ जिस तों ख़रीद के चौहां दे सिर ते दिती बंधाईआ। नाल तागा रख्या सी पशम, एसे कर के पच्छिम नूं काअबे सारे सीस झुकाईआ। हुक्म दिता संदेसा दिता ओस ख़ुदा दा मन्नो इस्म, जो आज़म नूर अलाहीआ। तत्तां वाला नहीं जिस्म, वजूद वंड ना कोए वंडाईआ। जलवा तक्को इक्को चश्म, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच फ़रमाना इक समझाईआ। सदी चौधवीं कहे जिस वेले चार यारां पगड़ी बद्धी पुठ्ठी, पिच्छे गंढ्ढ पवाईआ। चारे बहा के मुहम्मद आपणी चारे गुठीं, कोना गोशा वेख वखाईआ। चौहां दे मैहन्दी ला के पंजां पोटीं, लाल रंग दिता चढ़ाईआ। क़सम खाओ दीन विच लिआउणा जो रखे बोदी धोती, धुर दा हुक्म सुणाईआ। इस्लाम नूं बणाउणा आपणा गोती, दूजा प्रेम ना कोए रखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच दुआरा दए दृढ़ाईआ। सदी चौधवीं कहे मुहम्मद ने चौहां दे पिच्छे दिती आप गंढ्ढ, हौली हौली हथ्थां नाल बंधाईआ। हथ्थ मारदा गया उत्ते कंड, पुश्त पनाह टिकाईआ । तुहाडे नाल मैनूं पवे ठंड, मेरे नाल तुहाडी वज्जे वधाईआ। झगड़ा करना नाल जंग, शरअ विच दुहाईआ। चौदां सदीआं मेरी मँग, आसा एह वखाईआ। जिस वेले वेला वक्त जावे लँघ, आपणा पैंडा पन्ध मुकाईआ। सृष्टी दुनियां कायनात साचे कलमे तों होवे नंग, परदा सिर ना कोए रखाईआ। ओस वेले मेरा अमाम मेरे चौदां तबकां आवे लँघ, लम्मा चौड़ा वेखण कोए ना पाईआ। नज़र ना आवे किसे कोई टंग, बांह हथ्थ ना कोए हिलाईआ। कर वखरा अनोखा ढंग, नूरो नूर करे रुशनाईआ। लेखा जाण सर्ब ब्रह्मण्ड, वरभण्ड फोल फुलाईआ । परदा लाह के जेरज अंड, उत्भुज सेत्ज दए समझाईआ। दूई द्वैती ढाहवे कंध, भाण्डा भरम भउ भन्नाईआ। शरअ शरीअत मेट के कूड़ पखण्ड, आत्म परमात्म मेला लए मिलाईआ। सच दुआर दा दे के अनन्द, रस इक्को इक चखाईआ। शस्त्र नाल करे ना जंग, हुक्मे अंदर करे सफ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दुआर वज्जे वधाईआ। सदी चौधवीं कहे चार यारां पुठ्ठे बद्धे पटके, आपणा वेस बदलाईआ। अग्गों पिछांह कोई ना परते, हुक्म सुणना चाँईं चाँईंआ। मुहम्मद किहा मैनूं कुछ खेल दिसदा विच सरसे, दूर दुराडा दयां जणाईआ। उस तों बाद परवरदिगार परते, पारब्रह्म नूर अलाहीआ। करे खेल उपर धरते, धरनी धरत धवल खोज खुजाईआ। गुर अवतार पैगग्बरां जो आपणे नाम दे दिते खरचे, अन्तिम आपणे लेखे पाईआ। चार जुग दे शास्त्र सिमरत वेद पुराण गीता ज्ञान अञ्जील क़ुरान खाणी बाणी वाले वेखे परचे, सच सवाल कवण हल कराईआ। झगड़ा मुकाए चूंकि चुनाचे अगरचे, अगर मगर रहिण कोए ना पाईआ। चार जुग दी
❋
❋
कीती करनी सब दी वेखे पढ़ के, बिन अक्खरां निरअक्खर धार विच्चों समझाईआ। दीन मज़हबां दी चोटी वेखे चढ़ के, मंज़ल बमंज़ल आपणा पन्ध मुकाईआ। उन्हां खोजे जो नहावण उठ के तड़के, बाहरों धोते अंदरों काम चेष्टा सताईआ। लेखे जाणे चोटी जड़्ह दे, अस्थूल कारण परदा दए चुकाईआ। उन्हां वेखे जो जीवत होए मर के, मर जीवत रूप बदलाईआ। उन्हां वेखे जो भाणा आए जर के, हुक्मे अंदर सीस निवाईआ । उन्हां वेखे जो सतिगुर सरनाई आए तर के, कूड़ कुड़िआरा डेरा ढाहीआ। पुरख अकाला दीन दयाला आपणी किरपा कर के, हरि करता होए सहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, लेखे जाणे आपणे घर के, गृह गृह मन्दिर फोल फुलाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं जगत विचार रुस्सी, रुस्तम मुहम्मद आई तजाईआ । मेरी मेंढी वेखो खुस्सी, सीस पट्टी ना कोए गुंदाईआ। कन्नां तों हो के बुच्ची, भज्जी वाहो दाहीआ। मैनूं उम्मत वाल्यां कीता लुच्ची, कलमा हक़ ना कोए गाईआ। मैथों कूड़ दी गंढ्ढ जावे ना चुक्की, सुट्ठ के भज्जी वाहो दाहीआ। मैनूं कहिंदे एह कमज़ातन कुत्ती, जो घर घर करे लड़ाईआ। मेरी जड़्ह मुल्लां शेख़ां मुसायकां पुट्टी, जो बग़ल क़ुरान रहे रखाईआ। मैं कटके आई बुत्ती, डूम मरासण बण के झट लँघाईआ। मेरी अन्त मुहब्बत वाली धार निखुट्टी, सच प्यार ना कोए वधाईआ। मैं कूक सुणावां उच्ची, बौहड़ी बौहड़ी दुहाईआ। सदी चौधवीं कहे मुहम्मद ने मीटीआं दोवें मुट्ठी, घुट के मस्तक उत्ते टिकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा साचा वर, तेरे नाम दी सच दुहाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं सुणया अगम्म कड़ाका, काहड़ काहड़ दिता जणाईआ । सतिगुर शब्द बणया लड़ाका, घर घर आपणा बल वखाईआ। चौदां तबकां तोड़ के ताका, तक़दीर सब दी रिहा बदलाईआ। दो जहानां वेख के ख़ाका, इशारे धुर दे रिहा समझाईआ। रहिण देणा कोई नहीं आका, अकल बुद्धी दी चले ना कोए चतुराईआ। साफ़ रहे कोई ना पाका, पतित रूप होवे लोकाईआ। क़ीमत रहे किसे ना धाता, धर्म दी धार देणी बदलाईआ। गुर अवतार पैगग्बर रहे कोई ना दाता, सब दा पैंडा देणा चुकाईआ । चार जुग दी रहे कोई ना गाथा, रसना जिह्वा ना कोए पढ़ाईआ। जगत दुआरे टेके कोई ना माथा, मस्तक सीस ना कोए झुकाईआ। कूड़ा रहे ना पिता माता, पूत सपूत ना कोए सहाईआ। कलयुग मेटणी अन्धेरी राता, सतिजुग साचा चन्द चमकाईआ। आपे बण के जोती जाता, जागरत जोत वेख वखाईआ। जन भगतां बण के धुर दा राखा, रक्ख्या करां थाउँ थाईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, दर तेरे आस रखाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरे अन्तर उठदी हुक, हू हू विच सुणाईआ। मैं वेखां ओह कुख, जिथों जननी भगत जन जाईआ। उन्हां नाल वंडावां दु:ख, दरदन हो के दर्द लवां कमाईआ। उजल करां मुख, प्रेम प्रीती नाल
❋
❋
धुआईआ। सहजे लवां पुच्छ, जन भगतो केहड़ा तुहाडा पिता माईआ। जो कलयुग अन्तिम रिहा तुठ, मेहर नज़र इक उठाईआ। हरिजन कहिण कमलिए साथों ना पुच्छ, उत्तर पूरब पच्छिम दक्खण वेख वखाईआ। जिस दे कोल सब कुछ, ओहो साडा आदि जुगादी पिता माईआ। जो दूर दुराडा नेड़े बैठा ढुक, निरगुण आपणा पन्ध मुकाईआ। कलयुग कूड़ कुड़िआरा कढ्ढे कुट, काया कुटिआ कर सफ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा रंग दए रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरे अंदर आई विचारी, विच्चर के दयां सुणाईआ। गुलज़ार सिँघ ने बण के आउणा मदारी, बग़लीआं गल विच दो लटकाईआ। हथ्थ विच कुत्ता लिआउणा शिकारी, पतला लम्मा सोहणा नज़री आईआ। आपणी पुठ्ठी चाढ़्हनी दाढ़ी, रुख़ वालां वाला बदलाईआ। इक हथ्थ विच होवे कुहाढ़ी, हथ्था छोटा जेहा पुआईआ। निक्की जिही होवे पटारी, पत्ते खजूर नाल सुहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। सदी चौधवीं कहे साची भैण दा पा लै कुड़ता, कर्म कांड दा डेरा ढाहीआ। छब्बी पोह नूं आवीं तुरदा, क़दम क़दम पन्ध मुकाईआ। गीत गाउँदा आवीं सुर दा, सुरती शब्द नाल मिलाईआ। तेरा विछोड़ा अनन्द पुर दा, अन्तिम सहजे पूर कराईआ। जिस वेले गोबिन्द घोड़े उत्ते तुरदा, शब्द शब्दी खेल खिलाईआ। तूं मदारी हुंदा सैं ओस सच्चे सतिगुर दा, औंदयां जांन्दयां आपणी खेल बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेला मेले चाँईं चाँईंआ। सदी चौधवीं कहे मदारी दा केहड़ा होवे रूप, तन बस्तर कवण छुहाईआ। किस वेले करे कूच, चले बण के राहीआ। हिरदे विच रहे ना दूज, लज्जया लोक लाज गवाईआ। नाले कहे मैं प्रभू दा दूत, सतिगुर शब्द नाल कुड़माईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा रंग दए रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरी पुराणी सध्धर, सदीआं दी दयां जणाईआ। गुलज़ार सिँघ दा पीले रंग दा चोला होवे खद्दर, गिटयां ताईं लमकाईआ। दोवें भैणां मिल के सोहँ उस दे उपर कढ्ढण, छाती उत्ते सुहाईआ। एह आत्मा परमात्मा दा सगन, स्त्री पुरुष वंड ना कोए वंडाईआ। जन भगतो तुहाडे दीपक लग्गे जगण, जगत जुग होवे रुशनाईआ। मस्तक लग्गण लग्गा मजन, धूढ़ी ख़ाक रमाईआ। पूरब जन्म दा लेखे लाए भजन, बन्दगी विच बन्दे लए बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, आपणे नाम दी चाढ़्ह के रंगण, अंगण आपणा इक सुहाईआ।
❋
❋
६ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ ऊधम सिँघ दे गृह जलालाबाद ज़िला अमृतसर
सदी चौधवीं कहे मैं सोचदी रही सोच, सुच संजम विच आपणा आप टिकाईआ। सच दुआरे गई पहुंच, दरगाह साची सीस निवाईआ। हुक्म सुणया निर्मल जोत, परवरदिगार दिता अल्हाईआ। मसीह दी आसा पंज बण के आवण पोप, करास यसू वाला लटकाईआ। सदा गावण साची ढोक, हू गाॅड गाॅड हू नाअरा लाईआ। चार रूप धारन परोहत, जञ्ञू बोदी तिलकां नाल सुहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, घर साचे वेख वखाईआ। सदी चौधवीं कहे प्रभ करनी खेल अदुती, दुतिया भाउ मिटाईआ। पंज मल के आउण भबूती, गिलती गल विच बंधाईआ। पंज बस्तर पहनण सूती, खद्दर पुराणा सोभा पाईआ। पंज पी के आवण बूटी, भंगीआं वाला रूप वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा चाँईं चाँईंआ। सदी चौधवीं कहे पंजां बद्धे होण दमाले, सीस उत्ते सुहाईआ। पंजां मस्तक कीते होण काले, काली धार मिले वड्याईआ। पंजां हथ्थ विच होवे ढाले, गोबिन्द रंग रंगाईआ। पंजां हथ्थ विच होवण फाले, तिक्खी मुक्खी नाल जणाईआ। पंज बणे होण गवाले, दोहणे हथ्थां विच उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सचखण्ड निवासी आपणा भेव चुकाईआ। सदी चौधवीं कहे इक्की होवण सोहणे जवान, मुच्छ फुट्ट नज़री आईआ। हथ्थां विच होवण तीर कमान, राम लछमन वेख वखाईआ। अग्गे होवे हनुवन्त बलवान, शिव सिँघ जुल्ला पिट्ठ उत्ते टिकाईआ। पंज पिच्छे होण पठान, तम्बे ख़ानां वाले सुहाईआ। पंज गुरमुख लैणे छाण, लम्मे दाढ़े जो वधाईआ। पंज वेखणे जो ताज़ा सिर मुनाण, सीस साफ़ सुथरा बणाईआ। पंज जनेऊ लटकावण उपर कान, धोती अग्गों पिच्छे लैण बंधाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, देवणहार सच्ची वड्याईआ। पंजां हथ्थ होवे त्रसूल, शंकर सीस निवाईआ। पंज उडाउँदे आवण धूल, पैरां नाल हिलाईआ। पंज बरसौंदे आवण फूल, बरखा सोहणी लाईआ। पंज गुरमुख होण माअक़ूल, सोहँ मस्तक विच लटकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, घर साचे रंग रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं वेखां खेल अनोखा, अनोखी धार बणाईआ। पंजां सिखां दे कोल गुरु ग्रन्थ दा होवे पोथा, चवर नरायण सिँघ झुलाईआ। पंजां दे कोल उज़ू वाला होवे लोटा, खब्बे हथ्थ विच सोभा पाईआ। पंजां कोल इक इक्क रुपईआ होवे खोटा, जिस दी क़ीमत नज़र कोए ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, साचा हुक्म इक वरताईआ। सदी चौधवीं कहे पंज वजाओँदे आवण संख, धुन नाद शनवाईआ। पंज हिलाउँदे आउण पंख, मोर चकोर समझाईआ। पंज
❋
❋
सुणाउँदे आउण छंत, सोहँ ढोला गाईआ। पंज कढ्ढदे आउण मिन्नत, निउँ निउँ सीस झुकाईआ। पंज वेखण चढ़दी सिम्मत, आपणा सिर भवाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचे दर देवे माण वड्याईआ। सदी चौधवीं कहे मैनूं कोई ना किहओ बुरी, बुरिआं दयां खपाईआ। पंजां दे हथ्थ विच होवे इक इक्क छुरी, शरअ ज़ंजीर कटाईआ। मैं रहिणा नहीं निगुरी, साहिब सीस दिता निवाईआ। मैं जोबनवन्ती बणना ओह कुड़ी, जिस दा रूप रंग रेख ना कोए जणाईआ। मैं होणा नहीं बुढ़ी, बुढ़ापा वेखण कोए ना पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, सच स्वामी होए सहाईआ। सदी चौधवीं कहे इक दे हथ्थ विच होवे क़ुरान, माला मणके गल विच पाईआ। भरया होवे नाल गुमान, फ़तवा शरअ वाला समझाईआ। नाल जगदा होवे शमादान, चार मुखीआ गुरमुख सोहणा हथ्थ उठाईआ। नाल पहरा होवे किरपान, दो धारा नज़री आईआ। नाल फड़िआ होवे इक फ़ारम जो करन वाला चालान, कोरट वाला सोभा पाईआ। इक लिखण वाला होवे क़लमदान, शाही लाल नीली नाल वड्याईआ। इक बणया होवे प्रधान, टोपी गांधी वाली टिकाईआ। फेर सुणना हुक्म श्री भगवान, की संदेसा दए जणाईआ। सब दी मिटण लग्गी शान, शमशान भूमी दिसे लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सृष्टी दा इष्ट वाला वखाए मैदान, मेहरवान आपणी कार कमाईआ।
६ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ बलवन्त सिँघ दे गृह जलालाबाद ज़िला अमृतसर
सदी चौधवीं कहे तेरा नाम दुहाई, तोबा कर सुणाईआ। पंज बणे होण कसाई, छुरीआ हथ्थां विच लमकाईआ । पंज बणे होण शुदाई, वाल खुल्ल्हे नज़री आईआ। पंज गाउँदे होण तेरा नाम ख़ुदाई, ख़ुद मालक तेरी बेपरवाहीआ । पंजां गल विच पाई होवे फाही, रस्सीआं नाल बंधाईआ। पंज भुल्ले होण राही, अग्गड़ पिच्छड़ भज्जण वाहो दाहीआ । पंज देंदे आउण दुहाई, प्रभ मिल्या धुरदरगाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल धुर दा हरि, हरि वड्डा वड वड्याईआ। सदी चौधवीं कहे माईओ बीबीओ जागो, जगह जगह सुणाईआ। इक्की कमरकस्सा कसणा वांग भागो, किरपानां मोढ्ढयां उत्ते टिकाईआ। मुखों कहिणा लज्जया रहे ना सतिगुर बाझों, गोबिन्द बिना ना कोए सहाईआ। आपणा आप आपे साधो, साधां दी लोड़ रहे ना राईआ। ऊधम सिँघ ने बणना बन्दा वैरागी माधो, बन्दगी विच जणाईआ। पंज बणने बंस जादो, जादव रूप अख्वाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा हुक्म इक सुणाईआ।
❋
❋
सदी चौधवीं कहे पंजां दा वेस होवे तुरकी, बासकाट कुड़तिआं उत्तों पाईआ। पंजां ने ख्हाधी होवे घिओ खण्ड दी बुरकी, रस मिट्ठे नाल सुहाईआ। पंजां ने खेल करनी वांग दुरगी, दुर्गा अष्टभुज बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, दर घर साचा इक वखाईआ। सदी चौधवीं कहे इक्की बीबीआं दे सिर ते होवे टोपी, गोल चारों तरफ़ रखाईआ। सिर ते पहनाए रविदास चमारा मोची, गुरमुख आपणे रंग रंगाईआ। पंज पंज नाल लग्गे होण मोती, रंग पीले विच वड्याईआ। इक कन्या होवे विच छोटी, दविंदर कौर दिता समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सद आपणे रंग रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे इक्कीआं दे खुल्ल्हे होवण केस, केसाधारी वेख वखाईआ। एह बिवहार गुरु दस दस्मेश, जो अन्त नंदेड़ गया दृढ़ाईआ। जिस वेले चले ना कोई किसे दी पेश, पेशीनगोई समझ किसे ना आईआ। पुरख अकाला दीन दयाला करे अवल्लड़ा वेस, अनेका आपणा रूप बदलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, मेहर नज़र इक उठाईआ। इक्की बीबीआं दे सोहँ लिख्या होवे उपर छाती, पिस्तान दे अंदर नज़री आईआ। जिन्हां ने मालक मन्नणा इक्को कमलापाती, पतिपरमेश्वर धुरदरगाहीआ। इक्को उमर ते इक्को होवे ज़ाती, इक्को रंग रंगाईआ । इक्को सतिगुर इक्को बणे साथी, सगला जोड़ जुड़ाईआ। गोबिन्द दी पूरी करे आखी, जो अन्त नंदेड़ गया सुणाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल सर्ब कला समराथी, समरथ अकथ महिमा आपणी आप जणाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरी आसा इक होर, हौली जेही सुणाईआ। मुहम्मद ने इक दिन सवा पहर हथ्थ विच फड़ी सी चकोर, बग़ल विच टिकाईआ। फेर वेख्या वल मोर, निगाह नैण उठाईआ। दोहां दी वेख के तोर, तुरत आपणी आस वधाईआ। मेरे ख़ुदा नूं जे इन्हां दी पै जाए लोड़, झट भेंटा दयां चढ़ाईआ। अग्गों हुक्म आइआ मोड़, हरि करता आप जणाईआ। हज़रता, तेरा केहड़ा ज़ोर, जोरू ज़र पिच्छे तेरी उम्मत होए हल्काईआ। मैं हुण होर ते फेर कोई होर, मेरी समझ गुर अवतार पैगग्बर किसे ना आईआ। मैं आदि दा जुगादि दा जुग चौकड़ी दा चोर, चोरी चोरी आपणा खेल वखाईआ। मैं की करने चकोर ते मोर, मेरे गुरमुख तेरे नालों चंगे सोभा पाईआ। जिन्हां दी मेरे नाल बझणी डोर, तन्द सके ना कोए तुड़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, सदा सदा नव नवां नकोर, बिरध बढ़ापे विच कदे ना आईआ।
❋
❋
६ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ प्रीतम कौर दे गृह जलालाबाद ज़िला अमृतसर
सदी चौधवीं कहे मेरे मालक दी हक़ तौफीक़, दातार धुरदरगाहीआ। चौदां मणक्यां वाली माला होवे हकीक, हक़ीक़त दए जणाईआ। टोपन राम लिआवे ख़रीद, हुक्म मन्ने चाँईं चाँईंआ। चार यारां दी आसा मनसा पूरी होए उम्मीद, अली नाल गवाहीआ। झगड़ा मुक जाए मुर्शद मुरीद, पीर मुरीदां आपणा रंग रंगाईआ। लेखा दस्से क़ुरान मजीद, ख़ुलासा अक्खरां वाला जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, दर साचे लए अंगड़ाईआ। सदी चौधवीं कहे साहिब दे लक्क नूं होवे हरी पेटी, पटने वाला सेव कमाईआ। ख़रीद के लिआवे जोगिंदर कौर बेटी, अमरजीत कौर गुड़गावां नाल मिलाईआ। इक खंज़र होवे देसी, दर्शन सिँघ दिल्लीउँ लए उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, दरगाह साची सोभा पाईआ। सदी चौधवीं कहे वेखां खेल अगम्मी अमाम, ख़ुशीआं विच सीस निवाईआ। जिस दा हरया लबास होवे तमाम, महदी दी महिमा बेपरवाहीआ। नाल नफ़र होवे ग़ुलाम, कपूर सिँघ सिँघ समझाईआ। नाल पढ़दा होवे कलाम, ढोला गोबिन्द अगम्म अथाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, दर घर देवे माण वड्याईआ। सदी चौधवीं कहे हरे उत्ते होवण नौ सतारे, लाल नीला सोभा पाईआ। अली अलाह नूं इशारे, अलाह अली गया जणाईआ। जिस वेले उतरां आपणी धारे, धरती ख़ाक सोभा पाईआ। चारों कुण्ट होवे रैण अन्धेर ग़ुबारे, चन्द नूर ना कोए चमकाईआ। कलमा भुल्ले विच संसारे, सिहरफ़ी राग ना कोए अल्हाईआ। करां खेल अपारे, अपरम्पर भेव चुकाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा खेल वखाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं दस्सां इक होर प्रीत, प्रीतम नाल वड्याईआ। मेरे लई बणाउणा तवीत, इंच चारों कुट वखाईआ। सेवा करे गुरदर्शन ते मनजीत, मनसा पिछली वेख वखाईआ। कश्मीरो तागा काला लिआवे ठीक, इंच सताई नज़री आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर संदेसा इक सुणाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं वेखां पिछली धार, नैण अक्ख उठाईआ। लहिणा क़र्ज़ उधार, पूरब चलया आईआ। खेल सच्ची सरकार, समझ ना कोए समझाईआ । जो आया आपणी वार, वारस हो के वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, हरिजन आपणे रंग रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे सुरजीत कौर ने साढे तिन्न इंच लिआउणा फ़ीता, काले रंग विच नज़री आईआ। लहिणा चुकाउणा पूरब राम सीता, बाल्मीक दए गवाहीआ। जेहड़ा अग्गे पिच्छे जूड़ा कीता, सेवा धुर दी दए समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धरनी धरत धवल वेख वखाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरे अंदर वज्जे हलूणा, सहज सहज हिलाईआ। तूं बहुता नहीं कूणा, कथा अवर ना कोए वधाईआ । हरिजन
❋
❋
रहे ना कोए कर्म विहूणा, भाग भाग देणा समझाईआ। भगत दुआरे नौ दिन पहलों लाउणा चूना, चुन्नी चिट्टी विच्चों साफ़ कराईआ। उत्ते गोबिन्द दा दस्सां उँगलीआं विच्चों कढ्ढके लाउणा ख़ूना, चारे कूटां रंग रंगाईआ । जन भगतां माण बख्शणा दूणा, दुनियां दे देवत देणे बणाईआ। कोई सिफ्त कर सके ना मूँह ना, रसना मुख ना कोए वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि सच दुआरा वेख वखाईआ। सदी चौधवीं कहे याद नहीं कीती मौली अट्टी, अटकन दयां गुवाईआ। जिस नाल प्रभ दी चलदी हट्टी, जुग जुग आपणी वंड वंडाईआ। पैगग्बरां नूं एहो मिलदी खट्टी, सुअम्बरां विच सीस निवाईआ। पढ़ के बिन अक्खरां वाली पट्टी, लोकमात देणा दृढ़ाईआ। सदी चौधवीं मैं भरनी नहीं किसे दी चट्टी, पिछला झगड़ा देणा चुकाईआ। मैं बण के सति सरूप दी जट्टी, पुरख अकाल लैणा मनाईआ। जगणा नहीं बण के मोमबत्ती, नूर ज़हूर करां रुशनाईआ। मैं होणा नहीं सती, अगनी अग्ग जलाईआ। मैं समझणा नहीं पती, गुर अवतार पैगग्बर जो मज़हबां वंड वंडाईआ। मैं फिरना सदा नठ्ठी, भज्जणा चाँईं चाँईंआ। जिथ्थे भगतां दी संगत होवे इक्ठी, निउँ निउँ लागां पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र आपणी कर दे रती, रतन अमोलक हीरे लै बणाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं बणना जगत शौकीन, छोकरी बांकी सोहणा रूप वटाईआ। जिस नाल मेरे प्रभ दी ना होए तौहीन, नाम नेत्र नैण कज्जल लैणा छुहाईआ। जिस नाल मेरा मेरे विच ना होए ग़मगीन, सो सोहँ ढोला लैणा गाईआ। मैं अर्शां दा मालक तकणा उत्ते ज़मीन, जो ज़र्रे ज़र्रे विच समाईआ। नज़रे नूर तक्कणा सीन, साख्यात सोभा पाईआ। मैं बणना नहीं जल मीन, फड़ जल विच्चों कोई बाहर कढ्ढाईआ। मैं वेखणी धार महीन, जो बारीक तारीक दए गवाईआ। सजदयां विच हो मस्कीन, निउँ निउँ सीस झुकाईआ। मेरा लहिणा मेरा देण प्राचीन, चिरां दा चलया आईआ। मैं शहिनशाही धार सदा हुसीन, जोबनवन्ती सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, सद रखे आपणे अधीन, आहला अदना इक्को रंग वखाईआ।
६ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ गुरमुख सिँघ दे गृह पिंड भलाई पुर डोगरां ज़िला अमृतसर
सदी चौधवीं कहे गुरमुख सिँघ होवे अस्वार, सांढणी उत्ते सोभा पाईआ। जोड़ा होवे तिल्लेदार, नवां नकोर नज़री आईआ। सिर ते तुरले वाली होवे दस्तार, रंग नीला सोभा पाईआ। हथ्थ विच फड़ी होवे कटार, बिना म्यान तों चमक
❋
❋
विच चमकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा लेख बणाईआ। गुरमुख चढ़े उत्ते ऊँठ, ओटा ढईआ रंग रंगाईआ। गेड़ा लिआवे चार कूट, संगत इरद गिर्द भुआईआ। नाल कच्चे तन्द दा रखे सूत, धागा सोहणा सोभा पाईआ। अग्गे बिठाया होवे सुरजीत सिँघ सच सपूत, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा रंग वखाईआ। अजमेर सिँघ फड़ी होवे मुहार, सदी चौधवीं घोली वारी आपा घोल घुमाईआ। इस दी टेडी होवे दस्तार, खब्बा कन्न पड़दे विच छुपाईआ। हथ्थ विच फड़ी होवे सतार, किंग निक्की जिही वड्याईआ। गावे मस्ती वाली धार, तूंही तूंही राग अल्हाईआ। पाल सिँघ लाल पगड़ी बन्न्ह टेडी रूप बणे घुम्यार, पेच विंगे टेडे लाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, हुक्मे अंदर आपणा हुक्म बदलाईआ। सदी चौधवीं कहे पंज बणे होण राकश, दुर्गा नाल दुहाईआ। पंज लाउँदे होण आतश, अनार फुहारिआं वाले चलाईआ। पंज करदे आउण साज़श, झगड़ा इक दूजे नाल बणाईआ। पंज चुक्की आउण बालक, छोटे नन्हे कंध उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, सद आपणा खेल वखाईआ। सदी चौधवीं कहे इक बणया होवे गंगू, ब्राह्मण रूप वटाईआ। इक बणया होवे अन्धू, नैणहीण शुदाईआ। इक पाउँदा आवे डंडू, रौला वाहो दाहीआ। इक बण के दीनां बंधू, बंधन आपणा आप पवाईआ। इन्हां पिच्छे होवे पंजां प्यारयां दा इक पंजू, पंजे लाल रंग रंगाईआ। सिर तों नंगा होवे तेजा सिँघ गंजू, गिरधारा सिँघ सिर तेल नाल चमकाईआ। बुढड़ा नाल होवे नंदू, भज्जे चाँईं चाँईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सच दी साची खेल वखाईआ। सदी चौधवीं कहे रणजीत कौर कोल होवे ठंडा पाणी, सवा सेर वंड वंडाईआ। इक्की बीबीआं पढ़न धुर दी बाणी, शब्द धुर दा नाद सुणाईआ। इन्हां विच इक होवे काणी, दोए लोचन रूप ना कोए चमकाईआ। इक होवे तरखाणी, ज़ात बाडी वंड वंडाईआ। जिस दे हथ्थ होवे मधाणी, सिरी नवीं नाल जुड़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा परदा दए उठाईआ। सदी चौधवीं कहे नाल लैणी तेज भान वाली गीता, पुराण भविख्त लैणा उठाईआ। अञ्जील उत्ते ला के काला फीता, बग़ल लैणी छुपाईआ। प्रभ ने वेखणा सब दा कीता, की अक्खर देण गवाहीआ। परदा लौहणा सत्त दीपां, लोआं खोज खुजाईआ। पंजां सिखां चढ़ के उपर जीपा, तिन्न चक्र देणे लगाईआ। जिन्हां विच इक होवे ज़रूर दीपा, दलीप सिँघ नाउँ वड्याईआ। ओह खड़काउँदा जाए पीपा, मुखों कहे वेखो धुर दा माहीआ। इक बणया होवे सीता, इक राम रूप जणाईआ। इक खेल करे कृष्ण अनडीठा, इक राधा रंग रंगाईआ। इक अष्टभुज दी लै सीटा, हथ्थां बाहवां जोड़ जुड़ाईआ। इक मँगदा होवे भीखा, कोई भिच्छया नाम झोली देवे पाईआ। इक तत्ती कर के हथ्थ विच
❋
❋
सीखा, मोढ्ढयां उत्ते टिकाईआ। इक काला मुख कर के मारे चीकां, हाल हाल दुहाईआ। इक जोड़ा होवे पुत्र धी का, प्रेम प्रीती विच समझाईआ। इक रोगी होवे रींह का, जिस दा हड्ड हड्ड दर्द नाल सताईआ। इक हिन्दसा लिख्या होवे वीह का, जो गुरसिख सब नूं दए जणाईआ। इक दाणा होवे बी का, जिस बीज दी समझ ना कोए समझाईआ। इक हिस्सा होणा हीह का, चूल पावे विच्चों कढ्ढाईआ। इक डब्बा होणा सवा पा घी का, घृत नानक राह तकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सति सतिवादी रंग रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं वेखां धार नीली, नीले वाला सोभा पाईआ। नौआं बीबीआं दे नक्क विच होवे तीली, नग सूहे नाल वड्याईआ। इक इक्क हथ्थ विच होवे कीली, नौ नौ इंच वड्डी छोटी ना कोए समझाईआ। उन्हां उत्ते चुन्नी होवे गीली, सर्दी ठंड ना कोए डराईआ। जिस दी धार होवे पीली, रंग धुर दा सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, मेहर नज़र इक उठाईआ।