पुस्तकालयभाग २१

२८ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ जगीर सिँघ दे गृह पिंड शिकार पुर ज़िला कपूरथला

सदी चौधवीं कहे मैं दस्सां नाल ईमान, अमल दीन दुनी जणाईआ। तीस बत्तीसा भेव खुल्ल्हे ना कोई क़ुरान, काया काअबा ना कोए वड्याईआ। तन वजूद दिसे शैतान, शरअ शरीअत विच दुहाईआ। सजदा हक़ करे ना कोए सलाम, सीस जगदीश ना कोए झुकाईआ। हुजरिआं अंदर दिसे हराम, माया ममता मोह हल्काईआ। ख़ुदी तक्ब्बर कीता ग़ुलाम, ग़ुरबत करे ना कोए सफ़ाईआ। चारों कुण्ट विगड़िआ निज़ाम, नौबत हक़ ना कोए वजाईआ। जूठ झूठ दिसे निशान, सति सच ना कोए वखाईआ। की खेल करे अमाम, हरि दाता बेपरवाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वेखणहारा घर घर, सृष्टी दृष्टी खोज खुजाईआ। सदी चौधवीं कहे चारों कुण्ट तक्कया अन्धयारा, नेत्र नैण ना कोए रुशनाईआ। मुहब्बत करे ना कोए प्यारा, प्रेम प्रीती ना कोए जणाईआ। जीव जंत होया गवारा, साध सन्त रिहा कुरलाईआ। सूफ़ी मंज़ल चढ़े ना कोई चुबारा, जलवा नूर ना कोए रुशनाईआ। मुहम्मद हो गया बेएतबारा, सगला संग ना कोए निभाईआ।

❋

❋

चार यारी होए ख़ुआरा, ख़ालस भेव ना कोए ख़ुल्हाईआ। अल्ला हू रिहा ना नाअरा, तूं ही तूं ही ना राग अल्हाईआ। मन मनुआ होया गदारा, कल्पना विच रिहा कुरलाईआ। शरअ छुरी बणी कटारा, क़त्लगाह दीन दुनी वेख वखाईआ। सजदा झुके ना परवरदिगारा, सति सन्तोख ना कोए वखाईआ। नेत्र रोवे चन्द सतारा, चौदस नूर ना कोए चमकाईआ। चौदां तबक हाहाकारा, हिरदे हरि ना कोए वसाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, हरि दाता धुरदरगाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैं तक्के खेल अनोखे, अन्त दयां दृढ़ाईआ। मुरीद मुर्शदां करदे धोखे, मुर्शद मुरीदां रहे भरमाईआ। विद्या पढ़ पढ़ थक्के अक्के पोथे, मंज़ल हक़ क़दम ना कोए टिकाईआ। काया तक्कया किसे ना गोशे, काया कुरह ना फोल फुलाईआ। अगली धार कोई ना सोचे, पिछली करदे सर्ब पढ़ाईआ। नेत्र अक्ख खुल्ही ना लोचे, दोए लोचन कम्म किसे ना आईआ। भुक्खे मर के रखे रोज़े, राज़क रिज़क रहीम ना कोए वड्याईआ। नीली धार पहने चोगे, हरया वेस वटाईआ। सीस कटाए बोदे, लबां कीती सफ़ाईआ। भेव खुल्ल्हे किसे ना गोझे, परदा अन्तर ना कोए चुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, वखावणहारा धुर दा दर, दर दरवाज़ा इक खुल्हाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं तक्कया हक़ हक़ीक़ी नूर, नुराना नज़री आईआ। जिस दा सति सच दस्तूर, ना कोई मेटे मेट मिटाईआ। मेरा लहिणा देणा लेखे लाए ज़रूर, गुर अवतार पैगग्बरां नाल मिलाईआ। सृष्टी दृष्टी अंदर वखाए हज़ूर, हज़रतां तों परे कर पढ़ाईआ। धुर दा हुक्म सब नूं करे मजबूर, मजबूरी पिछली दए गुआईआ। जन्म जन्म दा मेट क़ुसूर, कुशलता आपणी इक दृढ़ाईआ। नाम भण्डारा कर भरपूर, कलमा कायनात सुणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, करनहार इक अख्वाईआ। पैगग्बर कहिण अग्गे केहड़ा कलमा लईए रट, रिटन नज़र कोए ना आईआ। ईसा कहे मेरा कलाक करे टक टक, वीहवीं सदी वक्त समझाईआ । मूसा कहे पिछला सारा छड्डीए हट्ठ, अग्गे अवर ना कोए वधाईआ। सीस निवाईए परवरदिगार झट, निउँ निउँ लागे पाईंआ। दीन मज़हब दी डोरी देवे कट, नाम कटाकश इक लगाईआ। सच दुआर दा खोल्ह के हट्ट, धुर दी वस्त दए वरताईआ। पैगग्बर अवतारां नाल करीए इक्ठ, अवतार पैगग्बरां नाल मिलाईआ। दीन मज़हब दे झगड़े देणे छड्ड, छड्डीए कूड़ लोकाईआ। पैगग्बर कहिण जे असीं हड्डीआं आए दब्ब, क़बरां विच टिकाईआ । अन्त ओस दी पूरी होवे हद्द, लेखा अवर रहे ना राईआ। सारे मिल के इक्को कलमा इक्को नाम इक्को गाईए छद, छन्द इक्को इक जणाईआ। सच दुआर एकँकार वेखीए लोकमात जग, जागरत जोत होवे रुशनाईआ । बिन मक्के काअबिउँ काया अंदर कराए हज्ज, हुजरा हक़ हक़ सुहाईआ । बिन मन्दिर शिवदवाले मट्ठ, परदा उहला

❋

❋

दए उठाईआ। सच सरोवर वखाए अगम्मी तट, किनारा रहिण कोए ना पाईआ। अमृत आत्म देवे रस, रसना जिह्वा ना होए हल्काईआ। नाम अणयाला तीर मारे कस, दूई द्वैती अंदरों बाहर कढ्ढाईआ। तूं मेरा मैं तेरा दो जहान गावण जस, सिफ्तां विच साहिब सालाहीआ। कलयुग मिटे अन्धेरी मस्स, सतिजुग साचा चन्द नूर होवे रुशनाईआ। जगत विकारा बुरज जावे ढठ्ठ, हँकार गढ़ रहिण ना पाईआ। किरपा करे उपर तत अठ्ठ, नौ दुआरे होए सहाईआ। दसम दुआरी मिले हक़, वस्त अमोलक झोली पाईआ। नाड़ नाड़ ना उबले रत्त, लूं लूं अंदर निरगुण नूर करे रुशनाईआ। बुध्ध बिबेक उजल होवे मत, मन का मणका दए भवाईआ। चार वरन इक्को धार बणे जगत, जगजीवण दाता दए वड्याईआ। सदी चौधवीं कहे जिधर तक्कां सूफ़ी सन्त फ़कीर भगत, जो भगवन ढोला गाईआ। पुरख अकाला दीन दयाला वखावे धुर दा वक्त, मेहर नज़र इक उठाईआ। जो गुर अवतार पैगग्बरां लहिणा पूरा करे फ़क़त, फ़िकरा आपणा इक सुणाईआ। निरगुण धार देवे दरस, तृष्ना तृखा गवाईआ। अर्शां तों आवे उपर फ़र्श, ज़मीन ख़ाकी सोभा पाईआ। आबेहयात अमृत मेघ देवे बरस, बूँद स्वांती इक टपकाईआ। चिन्ता सोग मिटावे हरख, हउमे गढ़ तुड़ाईआ। चुरासी लवे परख, चारे खाणी फोल फुलाईआ। सब दी पूरी करे शर्त, शरअ ज़ंजीर दए कटाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया कर के ग़रक़, गहर गम्भीर वेख वखाईआ। पिछला लहिणा कर के तरक, तुरत अगला हुक्म समझाईआ। मानव मानव विच रहे ना फ़रक़, हिन्दू मुस्लिम सिख ईसाई इक्को रंग रंगाईआ। सदी चौधवीं कहे बौहड़ी मेरे रहन्दे बारां बरस, बहुती देर लागे ना राईआ। सब दा लहिणा देणा पूरा करे क़र्ज़, मक़रूज़ लेखा दए चुकाईआ। अन्तिम खेल होणा असचरज, अचरज लीला आप वरताईआ। प्रगट होवे सूरबीर मर्दाना मर्द, निरगुण नूर जोत होवे रुशनाईआ। सब दी लेखे लाए अर्ज़, आजज़ आपणी गोद उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सति सतिवादी भेव खुल्हाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं वेख्या ओह महबूब, जो महिव मुहब्बत विच समाईआ। दीन दुनी विच्चों कढ्ढे दूज, दुतिया भाउ दए मिटाईआ। सच धर्म दी बख्शे सूझ, ममता मोह रहे ना राईआ। नज़री आवे चारे कूट, दह दिशा करे रुशनाईआ। सृष्टी दृष्टी अंदरों कढ्ढे जूठ झूठ, सति सच इक समझाईआ। भगत सुहेले उठाए पूत, पतिपरमेश्वर वेख वखाईआ। भाग लगा के काया माटी पंज भूत, पंचम नाद धुन करे शनवाईआ। सच सुहञ्जणी होवे रुत, रुतड़ी आपणे नाल महकाईआ। अन्त अख़ीर पैंडा रिहा मुक, सफ़री लेखे सफ़र लगाईआ। नौ खण्ड पृथ्मी सत्त दीप लख चुरासी जीव जंत गाईए इक्को तुक, तुख्म ताअसीर दए बदलाईआ। सति धर्म सति सतिवाद सतिजुग सच मिले सुख, पतिपरमेश्वर आपणा रंग रंगाईआ। इष्ट देव स्वामी इक्को मन्नण जगत जहान मनुख,

❋

❋

चार वरन अठारां बरन दूजा राह ना कोए तकाईआ । सदी चौधवीं कहे मैं परवरदिगार कोलों लैणा पुच्छ, निम्रता विच सीस झुकाईआ। की अग्गे करना कुछ, कुशलता नाल दे समझाईआ। किस बिध पैगग्बरां मेटें दु:ख, दर्दीआं दर्द वंडाईआ। पवित्र होवे धरत धरनी दी कुख्ख, धौली धौल सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, तेरा खेल अबिनाशी अचुत, चेतन सुरती सब दी दे कराईआ।

२९ मम्घर शहिनशाही सम्मत ४ ज्ञान सिँघ दे गृह पिंड सुरखपुर ज़िला कपूरथला

सदी चौधवीं कहे मैं बोल सुणावां सब्बा, साहिब सुल्तान दयां दृढ़ाईआ। मैनूं गोबिन्द मारया दब्बा, भय विच रिहा समझाईआ। कमलिए उठ वेख पुरख अकाल धुर दा अब्बा, पतिपरमेश्वर नूर अलाहीआ। जिस दा दीपक अगम्मी जगा, जगह जगह करे रुशनाईआ। किसे नाल करे ना दग़ा, फ़रेब कूड़ा दए मिटाईआ। सति धर्म दा साचा लावे अग्गा, आगमन आपणे हथ्थ रखाईआ। नाम ख़ुमारी देवे मधा, मधुर धुन इक सुणाईआ। साचे सन्तां देवे सद्दा, हुक्म सुनेहड़ा इक प्रगटाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया मेटे धब्बा, माया ममता मोह चुकाईआ । करे खेल सूरा सर्बग्गा, शाह पातशाह सच्चा शहिनशाहीआ। कूड़ कुड़िआर लावे धक्का, लख चुरासी खोज खुजाईआ । झगड़ा मुके काअबा मक्का, काया काअबा दए दृढ़ाईआ। चार वरन भैण भाई बणाए सका, नाता धुर दा आप वखाईआ। लेखा मुके बूरा कक्का, कामल मुरशद होए सहाईआ। कलयुग अन्त अखीर वेख थक्का, थकावट विच दुहाईआ। बिना गुरमुखां किसे दी क़ीमत पैणी नहीं टका, टक्यां वाला कम्म किसे ना आईआ। चार कुण्ट पैणा रट्टा, रट्टा सके ना कोए मिटाईआ। मुहम्मद दा चौधवीं सदी दा पूरा होणा पटा, पटने वाला करे सफ़ाईआ । मूसा ईसा मुहम्मद फिरे नठ्ठा, भज्जे वाहो दाहीआ। सब दा लेखा मुकणा इक्ठा, हरि करता आप चुकाईआ। झगड़ा रहे ना चूंकि चुनाचे अलबता, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, हरि सच्चा बेपरवाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैनूं गोबिन्द किहा नाल ज़ोर, भय विच डराईआ। तकणा नाल ग़ौर, गहर गम्भीर दयां वखाईआ। जिस दे सिर ते छत्र अगम्मी झुल्ले चौर, चार जुग दा मालक नज़री आईआ। जो हर थाँ जावे बौहड़, निरगुण सरगुण वेस वटाईआ। ब्रह्मण्डां खण्डां पुरीआं लोआं रिहा दौड़, धरनी धरत धवल खोजे थाउँ थाईंआ। लख चुरासी फल वेखे मिट्ठा कौड़, जून अजूनी फोल फुलाईआ। दो जहानां ला अगम्मी पौड़, शब्दी डंडे आप चढ़ाईआ। कलयुग कूड़ कल्पणा

❋

❋

मेटे शोर, शरअ दा झगड़ा दए गवाईआ। करे प्रकाश अन्ध घोर, निरगुण नूर जोत रुशनाईआ। मेट मिटाए पंज चोर, काया मन्दिर अंदर करे सफ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, हरि साचा बेपरवाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैनूं गोबिन्द दिता जाम, रस अनोखा दिता चखाईआ। शब्दी दे पैग़ाम, सुनेहड़ा हक़ सुणाईआ। संदेसा दे इस्लाम, इस्म आज़म इक जणाईआ। खेले खेल धुर अमाम, अमल वेखे ख़लक ख़ुदाईआ। ख़ाकी पर्दे वेखे इन्सान, तन वजूद फोल फुलाईआ। कवण दरगाह साची होया ग़ुलाम, नफ़स हवस विच मिटाईआ। खेल वेखे शरअ शैतान, शरीअत परदा आप चुकाईआ। साबत तके उम्मत ईमान, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल धुर दा हरि, हरि दाता धुरदरगाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैनूं गोबिन्द दिता संदेस, हक़ हक़ीक़त दिती दृढ़ाईआ। धरनी धरत धवल धौल उत्ते वेख, मक्का काअबा फोल फुलाईआ। की करदे मुल्ला शेख़, शख्सीअत नज़र कोए ना आईआ। चारों कुण्ट कूड़ा भेख, माया ममता विच दुनी हल्काईआ। साची करे ना कोई हदाइत, ममता मोह ना कोए चुकाईआ। कलमा मिले ना किसे इनाइत, वस्त अगम्म ना कोए वखाईआ। जिधर वेखां सारे होए नालायक, बुद्धिवान ना कोए वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, पूरा करे आपणा हक़ फ़राइज़, फ़र्ज़ वेखे ख़लक ख़ुदाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरे गोबिन्द रख्या हथ्थ सीस, सिर दिता झुकाईआ। सजदा कर इक जगदीश, जगदीशर धुरदरगाहीआ। जिस ने लेखा मुकाउणा मूसा दा बीस, ईसा नाल वज्जे वधाईआ। प्रगट होवे अवतार चौबीस, कल कल्की सोभा पाईआ। धुर दा कलमा दए हदीस, हज़रतां करे पढ़ाईआ। झगड़ा मुकाए ऊँच नीच, ज़ात पात डेरा ढाहीआ। लेखा रहे ना मन्दिर मसीत, काया काअबे करे रुशनाईआ। जिस दी सारे करदे उडीक, पेशीनगोईआं विच सुणाईआ। सो आसा मनसा पूरी करे सर्ब उम्मीद, निरगुण दाता धुरदरगाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निरगुण नूर नूर ज़हूर आप वखाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं गोबिन्द वेख्या खण्डा, शब्द धार जणाईआ। जो फिरे विच ब्रह्मण्डा, ब्रह्माद रिहा घुमाईआ। वखावे अगम्म अनन्दा, निजानंद विच्चों प्रगटाईआ। चढ़ावे ओह डंडा, जिथ्थे मंज़ल रहे ना राईआ। सुणावे ओह छन्दा, तूं मेरा मैं तेरा ढोला गाईआ। लगावे ओस कन्ढ्ढा, जिथ्थे नईआ नौका नज़र कोए ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा धुर दा वर, मेहरवान महबूब बेपरवाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैं भय विच कीती सलाम, अलेकम कहि के सीस निवाईआ। मैं संदेसा देवां तमाम, तमन्ना आपणी नाल रलाईआ। कलयुग तेरा विगड़ जाणा इंतज़ाम, बन्दोबस्त ना कोए कराईआ। चारों कुण्ट होवे क़तलेआम, क़ातल मक़तूल समझ कोए ना पाईआ। पैगग्बर

❋

❋

नबी होण बदनाम, इस्म आज़म ना कोए वड्याईआ। चारों कुण्ट दिसे अन्धेरी शाम, शमां नूर ना कोए रुशनाईआ। हुजरिआं विच होए हराम, मक्का काअबा दए दुहाईआ। लेखा जाणे ना कोए पिसर पिसरान, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निरगुण धार नूर रुशनाईआ। सदी चौधवीं कहे गोबिन्द कीती मेरे उत्ते रहमत, रहम रहीम दिता वखाईआ। मैं निउँ के चरणां उत्ते ढहि के होई सहिमत, सहिम अंदरों दिता चुकाईआ। मेरी लेखे लग्गी मेहनत, मेरे अंदर वज्जी वधाईआ। फिर शब्द इशारे कीती सैनत, बिन अक्खां अक्खां नाल मिलाईआ। चारों कुण्ट हैरानी होवे हैबत, भय विच लोकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा धुर दा वर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। सदी चौधवीं कहे गोबिन्द दस्सया खोल्ह ख़ुलासा, शब्दी धार जणाईआ। पुरख अकाल दा रख भरवासा, भाण्डा भरम भउ भन्नाईआ। जिस ने चौदां तबक चौधवीं सदी वेखणा तमाशा, तमाशबीन नज़र किसे ना आईआ। दीन दुनी दा उलटाउणा पासा, करवट बदल सके कोए ना राईआ। कूड़ कुड़िआर करना नासा, मोह विकार डेरा ढाहीआ। सच धर्म दा जोड़ना नाता, सतिजुग सच लए प्रगटाईआ। आत्म परमात्म दस्सणी गाथा, तूं मेरा मैं तेरा परदा दए चुकाईआ। भाग लगाए काया माटी काचा, कंचन गढ़ दए सुहाईआ। मनुआ दह दिशा ना उठ उठ नाचा, नौ दुआर डेरा ढाहीआ। करे प्रकाश अन्धेरी राता, सतिजुग साचा चन्द चढ़ाईआ। सतिगुर शब्द जिन्हां जन हो के वाचा, वास्ता धुर दे नाल मिलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल सर्ब कला समराथा, समरथ स्वामी अन्तरजामी आपणा हुक्म वरताईआ । सदी चौधवीं कहे गोबिन्द मैनूं वखाया मुक्का, मुकम्मल दिता जणाईआ। औह वेख पैगग्बर अवतार झुका, सिर सके ना कोए उठाईआ। पैंडा सब दा अन्तिम मुक्का, अग्गे अवर ना कोए वधाईआ। पुरख अकाला दीन दयाला दीन मज़हब दा भन्न्हणवाला हुक्का, हुक्म आपणा इक प्रगटाईआ। धरनी दी सफ़ली करे कुक्खा, दूतां दुष्टां डेरा ढाहीआ। भगतां उजल कराए मुखा, दुरमति मैल धुआईआ। चार वरन कराए सुखा, एका रंग रंगाईआ। देवे वड्याई माणस मानुखा, मानव आपणे घर वसाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल उपर बसुधा, बुद्धी सब दी फोल फुलाईआ। सदी चौधवीं कहे शब्दी गोबिन्द आख्या नाल प्रीत, प्रीतम दयां मिलाईआ। जेहड़ा वस्से बाहर मन्दिर मसीत, अंदर वड़ ना मुख छुपाईआ। जिस दी जुग जुग वखरी रीत, रीतीवान धुरदरगाहीआ। काया माटी करे ठांडी सीत, अगनी तत बुझाईआ। झगड़ा मुकाए ऊँच नीच, ज़ात पात डेरा ढाहीआ। निरगुण धार वस्से सब दे बीच, साढे तिन्न हथ्थ सोभा पाईआ। आदि जुगादि रहे अतीत, त्रैगुण विच कदे ना आईआ। जन भगतां अमृत बख्शे ठांडा सीत, मेघ मेघला इक बरसाईआ। साचे

❋

❋

नाम दी पावे भीख, भिखकां झोली दए भराईआ। सदी चौधवीं तेरे अन्त अख़ीर बेनज़ीर चार जुग दी बदल देवे तवारीख़, तारीख आपणी दए जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निरगुण निरवैर निराकार आपणा खेल वखाईआ। सदी चौधवीं कहे मैनूं गोबिन्द वखाया चिल्ला, तरकश वेख दुहाईआ। मेरे मुखों निकलया इललिल्ला, ला इल्ला कहि के दिता सुणाईआ। सीस झुका के किहा बिस्मिल्ला, बिस्मिल तेरी धार नज़री आईआ। चौदां तबक वेख्या हिल्ला, धीरज धीर ना कोए धराईआ। फेर अम्बर तक्कया नीला, नेत्र नैण उठाईआ। चारों कुण्ट ना कोए वसीला, वसल यार ना कोए कराईआ। मुहम्मद दा विछड़या दिसे क़बीला, काअबा रिहा कुरलाईआ। नाअरा सुणया कोए ना हक़ आमीना, निउँ निउँ सीस ना कोए निवाईआ। अन्तिम मुक्कण लग्गी तालीमा, अलिफ़ ये ना कोए वड्याईआ। झगड़ा रहे ना शरअ तक्सीमा, यकतरफ़ करे सफ़ाईआ। करे खेल हरि अज़ीमा, आलीशान नूर अलाहीआ। जिस दी इक्को मंज़ल ते इक्को ज़ीना, इक्को डंडे दए चढ़ाईआ। झगड़ा मुका के नर मदीना, आत्म ब्रह्म दए समझाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया मेट कमीना, कामल मुर्शद होए सहाईआ। सृष्टी दी दृष्टी करे अधीना, मन का मणका आप भवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा धुर दा वर, हरि वडा बेपरवाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैनूं गोबिन्द प्रेम नाल लाया हथ्थ, हथ्थ पुश्त पनाह टिकाईआ। मैं चरणां गई ढठ्ठ, निउँ निउँ सीस निवाईआ। फेर वेख्या झट, आपणी अक्ख खुल्हाईआ। अवतार पैगग्बरां कीता इक्ठ, बैठे राह तकाईआ। साडा पूरा होया हठ, सदी चौधवीं तेरे नाल वड्याईआ। हुण किधर जाईए नठ, चारों कुण्ट दुहाईआ। दीन मज़हब गए छड, साडा संग ना कोए बणाईआ। कल्मयों होए अड्ड, कायनात रही कुरलाईआ। मक़बरिआं विच रिहा कोई ना हड्ड, मिट्टी ख़ाक ख़ाक समाईआ। परवरदिगार लईए सद्द, सद्दा होका इक जणाईआ। किरपा कर आपणे जग, जागरत जोत कर रुशनाईआ। दीन दुनी बुझा अग्ग, आबेहयात मुख चुआईआ। हँस होए कग, कागों हँस दे उपजाईआ। किरपा कर उपर शाह रग, नौ दुआरे डेरा ढाहीआ। मन कल्पणा जाए बज्झ, दह दिशा ना उठ उठ धाईआ। दीन मज़हब दी मेट दे हद्द, शरअ करे ना कोए लड़ाईआ। सृष्ट सबाई तेरा गावे छद, तूं मेरा मैं तेरा राग अल्हाईआ। नाम ख़ुमारी प्यावे मदि, मधुर धुन इक सुणाईआ। तेरा आत्म तैथों रहे ना कोए अलग, विछड़यां जोड़ लैणा जड़ाईआ। तूं साहिब सर्ब कला समरथ, तेरे हथ्थ वड्याईआ। गुर अवतार पैगग्बर तेरा गाउँदे जस, सिफ्तां विच सालाहीआ। कलयुग अन्तर सतिजुग लाउणा तेरे वस्स, वास्ता तेरे अग्गे पाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं चरणां पई ढठ्ठ, ढहि पई सरनाईआ। ज्यों भावे त्यों लैणा रख, रखक हो के वेख वखाईआ। कलयुग मेट रैण अन्धेरी मस्स, नूरी चन्द

❋

❋

कर रुशनाईआ। मैं निर्धन हो के जोड़ां हथ्थ, साहिब स्वामी तेरी वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, तेरा सच धर्म दा वेखां इक्को हट्ट, जगत हटवाणा रहिण कोए ना पाईआ।

पहली पोह शहिनशाही सम्मत ४ हरिभगत दुआर जेठूवाल

सदी चौधवीं कहे मैं फिर के वेखी लख चुरासी जूनी, जूएबाज़ जगत लोकाईआ। की होया जे द्वापर खेल खेलिआ अठारां खूहणी, युद्ध बुध्ध नाल लड़ाईआ। कलयुग सृष्टी दी दृष्टी विकार विच अनन्त गुणा हो गई दूणी, दुनीदार समझ किसे ना आईआ। गुर अवतार पैग़म्बर प्रभ दे गोड़्हे विच्चों कत्त के गए नहीं पूणी, तन्द कच्चे जगत खिचाईआ। अग्गे खेल वेखणी अनहोणी, जिस नूं सके ना कोए समझाईआ। ख़ालक दी ख़लकत चारों कुण्ट रोणी, रोन्दयां चुप्प ना कोए कराईआ। प्रभ दी धार वेखणी मन मोहणी, जिस दा रूप रंग रेख जग नेत्र नज़र कोए ना पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा धुर दा वर, हरि दाता धुरदरगाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैं खेल वेखां मुफ्त, मुफ्तीआं डेरा ढाहीआ। प्रभ दी धार वेखणी अंगुशत, जो गुफ्त शनीद दए रुशनाईआ। मुहम्मद दा लेखा वेखणा दरुस्त, जो लिख्या बिन क़लम शाहीआ। धुरदरगाही तकणा इक्को मुर्शद, जल्वागर नूर अलाहीआ। जिस दी कर सके कोए ना उल्फ़त, अक्खरां विच ना कोए वड्याईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल सचा हरि, हरि करता इक अख्वाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं वेखां खेल निराला, निराकार दए वखाईआ। सब दा हल्ल करे सवाला, सवाली बैठे आस रखाईआ। चार कुण्ट करे बेहाला, बिहबल हो के सारे देण दुहाईआ। चार कुण्ट दह दिशा आपणी बदल देवे चाला, चाल निराली इक प्रगटाईआ। सारे गीत गाउँदे माज़ी कोई समझ सके ना हाला, अगला परदा ना कोए चुकाईआ। फल दिसे ना किसे डाला, सृष्टी सिम्मल रुक्ख कूड़ लहराईआ। चार जुग गुर अवतार पैगग्बर जिस दा दे के गए अहिवाला, भविख्तां विच लिख्तां विच सालाहीआ। सो लेखा जाणे दो जहानां, निरगुण सरगुण आपणा हुक्म वरताईआ। शाहो भूप बण राजाना, लख चुरासी रईयत वेखे थाउँ थाईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निरगुण धार नूर रुशनाईआ। सदी चौधवीं कहे हुक्म देवे पुरख अबिनाशन, अबिनाशी आप जणाईआ। गुर अवतार पैगग्बर सारे बणने साथन, सगला संग प्रगटाईआ । सेवा करन त्रिलोकी नाथन, नाथ अनाथां दया कमाईआ। पैगग्बर सीस जगदीश

❋

❋

नवाजन, नवाज़श विच ध्यान लगाईआ। गुरु गुरदेव शब्द सुणन अगम्मी भाषण, जिस दी भाषा सके ना कोए दृढ़ाईआ। करे खेल अन्त तमाशन, पारब्रह्म प्रभ धुरदरगाहीआ। सब दा लेखा आया वाचण, घट भीतर खोज खुजाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, सदी चौधवीं तेरा सीस गुंदे ओह मरासण, जो मिसरा प्रभ दा इक सुणाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं सुणया हुक्म अपारा, अपरम्पर दिता जणाईआ। तेरा खेल जगत तों निआरा, निरँकार रिहा कराईआ। चरण प्रीती दे सहारा, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। तेरा संग होवे पंज प्यारा, पंच विकार मिटाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, हरि साजन इक अख्वाईआ। सदी चौधवीं कहे प्रभ मेरी होर आस, असल दयां समझाईआ। जो गुरमुख तेरी शाख़, शनाख़त देणी दृढ़ाईआ। इक्कीआं दे हथ्थ विच होवे इक इक्क चाक, जो चाकरी तेरी कमाईआ। उह वक्त सुहावण छब्बी पोह दी रात, रुतड़ी तेरे नाल महकाईआ। बांह कढ्ढके देण आख, उच्ची कूक कूक सुणाईआ। प्रभू साडा लेखा मेट दे बिन शाही कलम दवात, चिट्टे उत्ते चिट्टा दे लगाईआ। आत्म परमात्म जुड़े नात, पारब्रह्म ब्रह्म तेरे विच समाईआ। साडा पिछला फोलीं ना खात, अगला रंग देणा रंगाईआ। सारे तैथों सिख के जाईए जाच, याचक बण के सीस निवाईआ। किस बिध प्रभ दे रही दा दास, सेवक हो के सेव कमाईआ। तूं किरपा करनी सब दे अंदर विच स्वास, साह साह आपणा आप समाईआ। जन भगतां अंदर कर जोत प्रकाश, निरगुण नूर देणा चमकाईआ। बिना कन्नां तों सुणन तेरी आवाज़, नाद शब्द धुन शनवाईआ। बिना रसना तों तेरा अमृत रस लैण चाख, अनरस देणा वखाईआ। तेरी सुणन अगम्मी गाथ, रातीं सुत्यां दे अंदर वड़ के करीं पढ़ाईआ। मंज़ल आपणी चढ़ाउणा घाट, पैंडा इक्को वार मुकाईआ। मेहरवान हो के बख्शणी दात, दाते झोली देणी भराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र नाल तराईआ। सदी चौधवीं कहे मेरा अन्तिम आया कन्ढ्ढी, कन्ढ्ढे खलोती दयां दुहाईआ। गुरमुखो वासना रखयों कोई ना गन्दी, सुगंधी अंदर लैणी प्रगटाईआ। दीन मज़हब दी रहे ना कोए पाबन्दी, ज़ात पात ना वंड वंडाईआ। भगतो नेत्र अक्ख रहे ना ऊंदी, साचे लोचन होई रुशनाईआ। तुसीं गोबिन्द दे सुत दुलारे जंगी, जिन्हां सरसे कीती जुदाईआ। हुण वरभण्ड विच पाओ भंडी, चारों कुण्ट रही कुरलाईआ। तुहाडा मार्ग सिध्धा जगत जहान दी औझड़ डंडी, डंडावत वाला नज़र कोए ना आईआ। तुसीं ओस प्रभू दे संगी, जो सगला संग निभाईआ। वेख्यो कोई पंजां तत्तां वाला वजूद ना मन्निओ डम्बी, निरगुण नूर पुरख अकाल सब दा पिता माईआ। जगत ने तोड़ी अन्त जगत दे मालक गंढ्ढी, गंढ्ढणहार दया कमाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा खेल वखाईआ।

❋

❋

सदी चौधवीं कहे मैनूं संदेसा देवे पुरख अकाल पापा, भापा कहि के मैं वी दयां जणाईआ। इक्की बीबीआं वेस करन जिवें नौजवान दा करन सिआपा, बस्तर आपणे लैण सजाईआ। जन भगतां दे अंदरों कढ्ढणा त्रैगुण तापा, तपदे हिरदे शांत कराईआ। मुखों कहिणा सोहँ पाठा, हाए हाए आवाज़ लगाईआ। हाए हाए सतिगुर प्रेम मारदा ठाठां, हाए प्रभ दे नाम दुहाईआ। हाए छड दिती देवी वाली लाटां, हाए जोत ना कोए जगाईआ। हाए हाए गुर अवतार पैगग्बरां पूरा कीता ना घाटा, हाए साहिब सुल्तान ना कोए मिलाईआ। हाए हाए मिल्या पुरख समराथा, हाए हाए तों ल्या बचाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा रिहा खुल्हाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं गुरमुख वेखणे पंज शिकारी, जो भज्जे फिरन वाहो दाहीआ। सब दे हथ्थ विच होवे इक इक्क कुहाढ़ी, तिक्खी धार बणाईआ। सब दे मुख उत्ते आई होवे दाढ़ी, बच्चा विच ना कोए रलाईआ । मुच्छां नूं वट्ट आवण चाढ़्ही, चढ़दिउँ लहिंदे वेख वखाईआ। बोली बोलण उह पहाड़ी, मिंझो तिंझो कर सुणाईआ। मेघी तेघी रसना नाल उच्चारी, आपणा खेल वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा धुर दा वर, मेहरवान दया कमाईआ। सदी चौधवीं कहे पंजां बीबीआं गुंदे होण सीस, मेंढी मेंढी उपर चढ़ाईआ। रसना बोलण पहाड़ी गीत, उच्चे टिल्ले पर्बत देण दुहाईआ। इक्की क़दम चल के इक विच्चों मारे चीक, उच्ची कूक कूक सुणाईआ। प्रभू गुर अवतार पैगग्बर रहिण ना देणे शरीक, शरकत कूड़ी देणी मिटाईआ । इक तेरे विच तौफीक़, तेरी बेपरवाहीआ। ओस वेले सिआपे वालीआं बीबीआं पट्टां उत्ते हथ्थ मार के कहिण तेरी उडीक, बौहड़ी बौहड़ी देण दुहाईआ। हाए हाए साडी बदल दे नीत, निरगुण नूर जोत कर रुशनाईआ। पहाड़नां कहिण साडी काया कर दे ठंडी सीत, अगनी तत देणा बुझाईआ। साची दात कर बख्शीश, रहमत आप कमाईआ। जे प्रभू तूं दूर वसदा साडे काया मन्दिर आ नज़दीक, बाहर लभ्भण कोए ना जाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा धुर दा वर, हरि दाता धुरदरगाहीआ। सदी चौधवीं कहे मैं वेखी नूरी झलक, मैनूं झल्ली दिता बणाईआ। मैं वेखी अगम्मी चमक, बिना चन्द सूरज रुशनाईआ। मेरी विच ना आई समझ, की साहिब रिहा दृढ़ाईआ। मैनूं गोबिन्द मारी रमज़, सहज नाल समझाईआ। जिस लेखे लाया सूफ़ी फ़कीर शमस, तबरेज़ नीर वहाईआ। ओस दुनियां कीती अहमक, मूर्ख रूप चतुराईआ। किसे ने धोती किसे ने पहनी तहमत, कोई हैट पैंट विच वड्याईआ। प्रभू जां तक्कया तेरे नाल कोई ना सहमत, सच दुआरे मिलण कोए ना आईआ। गुर अवतार पैगग्बरां दी अन्त बिअरथ गई मेहनत, मज़दूरी झोली कोए ना पाईआ। जिधर तक्कां दूई द्वैत दी ज़हमत, घर घर डेरा लाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, एका देणा धुर दा वर, मेहरवान तेरी सरनाईआ। सदी चौधवीं

❋

❋

कहे गुरमुखो सब दे अंदर होवे मस्ती, ख़ुशी ख़ुशी विच्चों प्रगटाईआ। हरिसंगत आवे हसदी, हस्ती तकणी बेपरवाहीआ। सिफ्त होवे इक्को दे जस दी, महिमा धुरदरगाहीआ। खेल मुकाउणी रहिणा वक्ख दी, दूजा दर ना नज़री आईआ। मंज़ल तकणी हक़ दी, मिले महबूब शहिनशाहीआ। वस्त देवे सति दी, सति विच समाईआ। परवाह नहीं करनी जग दी, जागरत जोत विच समाईआ। एह खेल भगतो संसार वाली अग्ग दी, अगनी त्रैगुण सर्ब तपाईआ। जिस दी प्रीत धुर नाल लग्ग गई, लग्गी अग्गे ना कोए तुड़ाईआ। तुहाडी ज़िंदगी कोई भैण भ्रा साक सज्जण मात पित पुत्तर नहीं जग लई, जगजीवण दाता आपणा रंग रंगाईआ। जिस ने कर्म विछुन्नी सृष्टी छड लई, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल धुर दा हरि, हरि मालक वेख वखाईआ। सदी चौधवीं कहे धुर दे हुक्म दा कोई ना समझे माइना, मतलब हल्ल ना कोए कराईआ। गुर अवतार पैगग्बरां किसे नाम उत्ते कर के नहीं दिते साइना, दस्ख़त ना कोए वखाईआ। जुग चौकड़ी पिच्छों सब दा मामला साफ़ कर के कहे उह मालक हुण हैना, जेहड़े अक्खर अलिफ़ ये ऊड़े ऐड़े विच वंड वंडाईआ। फिर किरपा करे निरगुण धार सतिगुर पंज तत गुर अवतार पैगग्बर बन्न्ह के वखाए बिना नैणां, प्रतख बेपरवाहीआ। जिस दा हुक्म सब ने मन्नणा कहिणा, सिर सके ना कोए उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल धुर दा हरि, धर्म दी धार इक समझाईआ। सदी चौधवीं कहे बोल सुणावां कूक, कूकर धुरदरगाहीआ। सब ने सांझा करना सलूक, सुल्हकुल दए वड्याईआ। हक़ ख़ालक दी बणयो मख़लूक, ख़ालक वेखो बेपरवाहीआ। जिस ने पिछला हुक्म करना मनसूख़, धुर फ़रमाना इक दृढ़ाईआ। नौ खण्ड पृथ्मी बख्श सलूक, भेव अभेदा देणा जणाईआ। कूड़ी क्रिया चुके चूक, चुकन्नी करे लोकाईआ। जो माया नींदे सुत्ते घूक, शब्द इशारे नाल उठाईआ। भाग लगा के काया पंज भूत, भूत भविख्त दए समझाईआ। सति सतिवाद सुहाए रुत, रुतड़ी आपणे नाल महकाईआ। भगत सुहेले गोदी चुक्क, साहिब स्वामी गले लए लगाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं सब तों लैणा पुच्छ, पुच्छणा घर घर पाईआ। दस्सो किसे दे कोल की कुछ, जो प्रभ दी भेंट चढ़ाईआ। पैग़म्बरो क्यों दाढ़ी मुन्नी मुच्छ, लबां देण दुहाईआ। तुहानूं चौदां सदीआं तों अग्गे गया कुछ नहीं सुझ, भेव भाव ना कोए समझाईआ। कुछ उत्तर दयो मुझ, मुजरम बण के सीस निवाईआ। की संदेसा मिल्या तुध, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, देवणहारा साचा वर, मेरी मनसा पूर कराईआ। सदी चौधवीं कहे मेरी बेनन्ती इक अरदास, ख़ुशीआं विच सुणाईआ। जन भगतो तुहाडी जन्म जन्म दी बुझे प्यास, तृष्ना कर्म रहे ना राईआ। छब्बी पोह सुहाउणी रात, बिना हुक्म तों सौण कोए ना पाईआ। तुहानूं मुहब्बत विच लैणा डाट, शब्दी धार लैणा उठाईआ। तुहाडे

❋

❋

सब दे बणने धर्म दुआरे दे काट, पिछला लेखा देणा कटाईआ। जन्म कर्म मिटाउणी वाट, आवण जावण रहे ना राईआ। सेज सुहाउणी खाट, आसण सिँघासण इक वड्याईआ। जिथ्थे मिले पुरख अबिनाश, ओस मंज़ल देणा चढ़ाईआ। लेखे ला के स्वास, पवण पवणां विच समाईआ। जे जन्म ल्या ते लै के जाइओ शाबाश, लाअनत रहिण कोए ना पाईआ। जे तत वजूद ल्या ते कर के जाइओ पाक, पतित पुनीत बणाईआ। जे सीस निवाया परमात्म रखयो साथ, आत्म जोड़ जुड़ाईआ। जे सोहँ गाया पाठ, शाला तन मिले वड्याईआ। तुहानूं मंज़ल चोटी अख़ीर चढ़ाउणा टाप, जिथ्थे टप्पा कहिण दी लोड़ रहे ना राईआ। तुहाडा लेखे लग्गे आवण जावण चलणा फिरना वाक, वाक् गुर अवतार पैगग्बरां पूर कराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सति धर्म बख्श इतफ़ाक़, निफ़ाक़ अंदरों बाहर कढ्ढाईआ। सदी चौधवीं कहे जन भगतो छब्बी पोह दी रात करनी चुस्ती, चुस्त चलाक आपणा आप लैणा बणाईआ। तुहाडे जन्म दी होणी दरुस्ती, जीवण नवां देणा बणाईआ। शब्दी धार जणाउणी सुरती, सुरत शब्द विच मिलाईआ। धुर दे नाम दी देणी गुढ़ती, पुरख अकाल बणना धुर दी दाईआ। सिख्या सुणाउणी शब्दी गुर दी, जो सतिगुर इक अख्वाईआ। जेहड़ी मनसा कूड़ अंदरों फुरदी, ओह ममता देणी मिटाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा भेव चुकाईआ। सदी चौधवीं कहे जन भगतो छब्बी पोह रात दे बारां वजे मारयो ताली, तली तली नाल खड़काईआ। मुखों कहिणा प्रभ मिल्या जोत अकाली, जो अकल कल अख्वाईआ। जिस दे दुआरे इक्को वार बणना सवाली, फिर मँगण दी लोड़ रहे ना राईआ। जन भगत रहे कोई ना ख़ाली, नाम भण्डारा देवे चाँईं चाँईंआ। दीन दयाला धुर दा दानी, दयावान इक अख्वाईआ। जन भगतो तुसां धार खड़काउणी इक सौ पंजां इक दूजे नाल किरपानी, आवाज़ टप्प टप्प लगाईआ । फेर नज़ारा तक्किओ जगत मैदानी, जगत शरअ दयां भिड़ाईआ। लेखा वेखां चार जुग दीवानी, जिस दीआं गुर अवतार पैगग्बर तारीखां गए पाईआ। चालान फ़ारम भरना ओह असमानी, जिस दा जिस्मानी भेव कोए ना पाईआ। मंज़ल वेखणी दीन दुनी रुहानी, रूह बुत फोल फुलाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, हरि सच्चा सच जणाईआ। सदी चौधवीं कहे मेरी निमस्कार, डंडावत बन्दना सजदे विच सीस झुकाईआ। जन भगतो रात नूं बहिणा विच कतार, लाईन लाईन नाल मिलाईआ। जेहड़ा अग्गे पिच्छे होवे पुलीस वाले ओस नूं करनगे गिरफ्तार, एसे कर के लए बुलाईआ। जेहड़े शोर करनगे फौजी उन्हां नूं मारनगे मार, चारों कुण्ट कर तकड़ाईआ। जेहड़े अंदर गाउणगे तूं मेरा मैं तेरा यार, उन्हां दे अंदर वड़ के सब नूं दरस देवां वखाईआ। एह मेरा सब तों वखरा विहार, निरगुण हो के निरगुण मेला मेलां सहज सुभाईआ।

❋

❋

अग्गे सुणदे रहे पढ़दे रहे आसमानां तों उत्ते वस्से निरँकार, सचखण्ड बैठा सोभा पाईआ। सो साहिब सुहेला इक अकेला एकँकारा परवरदिगारा सांझा यारा खेल करे अपर अपार, अपरम्पर स्वामी दया कमाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच स्वामी आपणा प्रेम बणाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं बहुत कुछ दस्सणा, दस्त दस्त नाल मिलाईआ । सदी चौधवीं कहे मैं बहुत कुछ बकणा, जिस नूं बकवास कहे लोकाईआ। सदी चौधवीं कहे मैं बहुत कुछ लभ्भणा, लख चुरासी वेख वखाईआ। सदी चौधवीं कहे गुरमुख तेरे बिना नहीं मेरा कोई सज्जणा, मित्र नज़र कोए ना आईआ । जिन्हां पुरख अकाल इक्को जपणा, गोबिन्द गुर दए वड्याईआ। सृष्टी रोणा जन भगतां हस्सणा, हस्सदयां ख़ुशी मनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, खेल करे उत्तर पूरब पच्छिम दक्खणा, ब्रह्मण्ड खण्ड आपणा हुक्म वरताईआ। मुजगीआलेज़ाह ज़ालेज़ाह वालेज़ा वालज़ा कज़ालेया।