१८ फग्गण शहिनशाही सम्मत ४ चतर सिँघ अतर सिँघ दे गृह पिंड ओगरा ज़िला गुरदासपुर
नारद आया, कहे मेरे शहिनशाह तेरे दूणे इक़बाल, इक़बाली आपणे गुर अवतार पैग़ग्बर लै कराईआ। एह नाम दे खलौणिआं नाल परचण वाले तेरे बाल, अल्ला राम वाहिगुरु सतिनाम कहि के आपणा झट लँघाईआ । सारयां दी सांझी परवरिश सब दी इक्ठी कर प्रितपाल, प्रितपालक हो के वेख वखाईआ। मैं ब्राह्मण पन्ध मार के आया घाली तेरी घाल, पुज्जा चाँईं चाँईंआ। बौहड़ी तूं इक ना मन्नी बेनन्ती ते इक ना मन्नया सवाल, सवाली हो के तेरे अग्गे झोली डाहीआ। गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती इक वार तोर देंदो मेरे नाल, मैं वी तेरा पुराणा भगत नज़री आईआ। तूं इक वेरां हां कहि दे ते मैं दो जहानां उत्ते मारां पुठ्ठी छाल, आपणा पैंतरा लवां बदलाईआ। मैं सदा लई बणया रव्हां दलाल, तेरे नाम दे सौदे गुर अवतार पैग़ग्बरां नाल कराईआ। तूं वेख मेरा ग़रीब दा हाल, टुट्टी जुत्ती ते बदली चाल, बोदी रो रो दस्से हाल, आपणी दए दुहाईआ । हो जा मेहरवान, दे दे मेरी आसा दा दान, भरवासा अगला दे बणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। एह बचन सुण के गंगां मारीआं चीकां, कूक कूक सुणाईआ। जमना कहे मैं नक्क नाल कढ्ढां लीकां, लाईनां दयां लगाईआ। सुरस्ती कहे मैं हथ्थ विच फड़ के गीता, क़सम लवां खाईआ। गोदावरी कहे मैं गोबिन्द दी धार वेख के तपदा अंगीठा, कूक कूक जणाईआ। एह ब्राह्मण बड़ा ढीठा, जगत हया ना कोए रखाईआ। अंदरों काला ते ज़बान दा मीठा, झूठीआं बेनन्तीआं प्रभ दे अग्गे रिहा सुणाईआ। नारद ने सुण लिआ, सौहरीओ, मेरे विच बड़ीआं तौफीक़ा, चार जुग दी भजन बन्दगी मेरे विच समाईआ। तुसीं दस्सो केहड़े राम दी बणना सीता, सीता वाला राम मेरे हुक्म पिच्छे जंगलां विच फेरा पाईआ। तुसीं राधा बण के केहड़े कृष्ण नूं बणाउणा मीता, बंसरीआं वाली धुंन सुणाईआ। पिछला वक्त पिच्छे गया अग्गे वेखो खेल अनडीठा, अनडिठा दयां जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा हुक्म वरताईआ। नारद कहे नी प्रभ गया भगतां वल्ल, आपणा राह बदलाईआ। असीं ओस तों चोरी कुछ पक्की कर लईए गल्ल, फिर सके ना कोए बदलाईआ। तुसीं मेरा ध्यान धरो ते मैं मूँह दे नाल वजावां टल्ल, टन टन कर के तुहाडा मन्दिर दयां सुहाईआ। फेर तुसीं मेरे चरणां वल तकणा तुहाडे अंदर दीपक जोती जाए बल, नूर होवे रुशनाईआ। फिर मैं प्यार नाल तुहाडा अंदर खिच्चणा तुसीं विछोड़ा झल ना सको पल, पलक ना होवे जुदाईआ। गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती तुसीं चार ते जे मैं पंजवां तुहाडे विच जावां रल, प्रभू दी लोड़ रहे ना राईआ। तुसीं मेरी रासी ते मैं तुहाडा फल, एहो मेरा हिसाब रिहा समझाईआ। तुसीं सारीआं इक्ठीआं हो के मेरे सिर विच पाओ आपणा आपणा जल,
❋
❋
जल्दी नाल प्रभ तों चोरी चोरी आपणा कम्म लईए मुकाईआ। कुड़ती लाह के कहे मेरी वेखो किड्डी सोहणी खल्ल, जेहड़ा ख़लक दा ख़ालक उहदा रूप नज़र कोए ना आईआ। ऐंवें एह सारे कहिंदे ओह वस्से काया अन्धेरी डल, तुसीं दसो परमात्मा हो के किवें अंदर लुक के झट लँघाईआ । धोखे नाल अज्ज ओस ने तुहानूं फिराया उत्ते थल, रेते विच भवाईआ। रावी नाल मिल के कीता छल, रावी बड़ी चलाक जिस ने तुहानूं ल्या मँगाईआ। नी अजे वी जाओ जाग, वेला हथ्थों निकलिआ फेर चले ना कोए चतुराईआ । तुसीं अमृत दीआं धारां मैं विद्या दा पंडत ते दोवें मिल के सांझा बणाईए समाज, स्त्री मर्द दा इक्को जिहा होवे राज, रईयत रहिण कोए ना पाईआ। मेरी बोदी दा बणा लओ ताज, वेख्यो हुण मैं पातशाह मेरे अग्गे दयो ना कोई जवाब, निउँ के सीस लओ झुकाईआ। मेरा शहिनशाह वाला ख़िताब, टंग उत्ते टंग चढ़ा के दन्दी पीच के रिहा सुणाईआ। झट बस्ते विच्चों कढ्ढ के किताब, इक दो तिन्न चार पंज छे सत्त अठ्ठ नौ सफ़े दिते बदलाईआ। नी गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती आह वेख सारयां गुर अवतार पैग़ग्बरां लिख्या ओस ने आउणा विच पंजाब, पंजा सब दे उत्ते लाईआ। तुसीं मैनूं क्यों कहिंदीआं ख़राब, मैं ख़बरदारी नाल सब नूं रिहा जगाईआ। नी तुसीं मैनूं मन्न लओ हुण महाराज, गुरुआं दा गुरु तुहाडे साहमणे बैठा सोभा पाईआ। एह बचन सुण के जे तुहानूं ख़ुशी आई मेरे चरण विच दाग़, मैं अक्खीं मीट के आपणी ख़ुशी मनाईआ। खराटे मार के लवां ख्वाब, मस्ती विच सुत्ता तुहाडा नूर तक के आपणा रंग बदलाईआ। जिस वेले मैं आवां तुसीं सज्जा खब्बा हथ्थ उठा के मैनूं किहो जनाब जनाब जनाब, इक हथ्थ वाला सलाम मैनूं कदे ना भाईआ। मैं कोई सन्त नहीं, मैं कोई साध नहीं, मैं किसे दी औलाद नहीं, मैं किसे दी मस्ती वाली मजाज़ नहीं, मैं कोई शरअ वाला जलाद नहीं, मैं किसे मुलक कौम वाला नवाब नहीं, मैं ना कदी वस्सया ते ना उजड़या ते कोई बेईमान ख़राब नहीं, ख़राबी सब दी वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा हुक्म वरताईआ । नारद कहे मैं रावी कन्ढ्ढे वेख्या तुहाडे रूप दा इजलास, नक मूँह कन्न अक्खां नासां मिल के बैठे मण्डली लाईआ । मैं उभा ल्या सांस, हौक्यां विच आपणी आह भराईआ। की खेल करे पुरख अबिनाश, अबिनाशी करता आपणी कार कमाईआ। सानूं कर के उदास, गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती लईआं रावी कन्ढ्ढे मँगाईआ। फिर तक्कया उत्ते आकाश, असमानां उत्ते अक्ख खुल्हाईआ। निगाह परती धरती दे उत्ते तक्कया आकाश, नूर नुराना नज़री आईआ। उहदे चरणी गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती कहे जाह एथों बदमाश, क्यों रौला रिहा पाईआ। नारद कहे नी गंगा गुंगीए ना बोलण वालीए गंगीए, रविदास नूं कंगण दित्ते मैनूं कोई दे दे छाप, मैं वी छापिआं उत्तों दी धूण आया, तेरे वरगी ना कदे प्रनाईआ। जमना कहे तूं बड़ा
❋
❋
पवित्र पाक, मैं सब कुछ वेख वखाईआ । सुरस्ती कहे जे तैनूं डर ना होवे कि साडा पुरख अकाल बाप, नारदा तूं भय ना कोए रखाईआ। गोदावरी कहे जे नहीं जांदा मैनूं इक वेरां गोबिन्द नूं लैण दयो आख, बेनन्ती कर सुणाईआ। जां गोबिन्द दा नाम ल्या नारद कहे भैण जी मैं केहड़ा गुस्ताख़, गल्लां बातां दा गुस्सा करना मोहे कदे ना भाईआ। मैं वी वेखण आया तुहाडी अज्ज चावां भरी रात, भिन्नड़ी आपणा रंग रंगाईआ। तुहाडा मित्र ते मेरा वैरी एह रवी लिखी जांदा नाल क़लम दवात, शाही काग़ज़ नाल जुड़ाईआ । नी तुहानूं समझ नहीं आई रावी किथ्थों दी आफ़ात, जेहड़ी चढ़दे लहिंदे वल भज्जे बण के राहीआ। तुसीं क्यों ओस दी मन्नी बात, मैनूं दयो समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणी खेल खिलाईआ। गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती कहे नारद जी, जी नारद हुण चलया जा चुप्प कीता, मुखों बचन ना कोए सुणाईआ। नारद कहे मैं ते ज़रूर दस्सूं जो कुछ मेरे नाल बीता, बीती कहाणी दयां जणाईआ। मैं जुग चौकड़ी सारयां दे अंदर लाउण वाला पलीता, लू जोती वाला लगाईआ। फिर हथ्थ मार के विच ख़ीसा, इक काग़ज़ ल्या कढ्ढाईआ। आह वेखो जिस दे विच सब तों वखरी रीता, जुग चौकड़ी समझ किसे ना आईआ। चारे कहिण सानूं वखा, नारद कहे पहिले मूँह धोवो फेर वेखो शीशा, कंघी पट्टी कर के मेरे साहमणे आईआ। फेर मेरे नाल बचन करो मीठा, श्री मुनी महाराज कहि के मैनूं लओ बुलाईआ। जे मैं घूक सुत्ता होवां मेरी चारे जणीआं ठोको पीठा, हथ्थ पोला पोला लगाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा खेल खिलाईआ। नारद कहे नी रावी क्यों प्रभ दे मुख विच पाई नहीं बूँद, बूँद बूँद टपकाईआ। तूं बोली नहीं की दन्द जुड़ गए नाल गूंद, गोंद वांग मोटी ताज़ी नज़री आईआ। जे तुसीं नहीं कूणा मैं ग़मी विच पैणा हूंग, हाए हाए हाए कर सुणाईआ। की सौं गई एं, की तैनूं आई ऊंघ, नैण मीट के झट लँघाईआ। झट पट लत्त दे वढ्ढ ला के चूंढ, चुटकी नाल फड़ के फिर आपणी बोदी रिहा हिलाईआ। पिछांह नूं मुख कर के कहे रावी मैं प्रभू नूं रिहा ढूंड, हुण एथे सी पता नहीं हुण किथ्थे डेरा लाईआ। नी मैं विछोड़े विच गया मर जे तैनूं कोई दु:ख ते कुरला वांग कूंज, कूक कूक सुणाईआ। जे पत्थरे तैनूं रोणा नहीं आउँदा ते मेरे सज्जे मोढे ते हथ्थ रख के मेरे अथरू दे पूंझ, तेरी सेवा मैनूं चंगी नज़री आईआ। तैनूं नहीं पता ओसे दे वैराग विछोड़े विच अजीत जुझार गए जूझ, गोबिन्द दुलारे आपणा आप भेंट कराईआ। तैनूं गुतों फड़ के दस्सां एह ओहो गोबिन्द मौजूद, तूं अक्खीं मीट के झट लँघाईआ। मैं जिधर जावां मैनूं कहिंदे शरारती भूत, भूतना किधरों गया आईआ। तुसीं वी सुण लओ गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती मेरे बिना तुहाडा कम्म नहीं आउणा सूत, सुत्तीओ तुहानूं ना कोए जगाईआ। अग्गे ते रविदास चमारा गंढ्ढदा
❋
❋
सी जूत, हुण टुट्टयां रिहा मिलाईआ। तुसीं मैनूं भावें सारे कहो कपूत, मैं भावें कुपत्ता ते प्रभ दा सच्चा पता दयां जणाईआ। जे मैं विगड़ गया तुहानूं सारीआं नूं कहूं अछूत, क्यों तुहाडे विच मुरदयां दीआं ढेरीआं नज़री आईआ। फेर दस्सो जाओगीआं केहड़ी कूट, केहड़े पासे आपणा पन्ध मुकाईआ। तुसीं साड़्ही धोती लाउण वालीआं जे मेरे नंगे पैरां नूं ल्या दयो बूट, बूट पा के तुहानूं मैं ठुमक ठुमक चल के आपणी चाल दयां वखाईआ। फेर तुसां आपे कहिणा एह कोई प्रभ दा आ गया दूत, जेहड़ा सुत्तयां रिहा उठाईआ। मैं कोई कलयुग दयां साधां सन्तां वरगा नहीं कपूत, नाम जपाउण अल्ला वाहिगुरु सतिनाम ते सतिगुरु आपे आप अख्वाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, साची खेल रिहा समझाईआ। नारद कहे गुर अवतार पैग़ग्बर फिरदे चार चुफेरे, चौतरफ़ ध्यान लगाईआ। वेखण विच अन्धेरे, अन्ध कूप फोल फुलाईआ। चार वरन झेड़े, झगड़ा ना कोए गवाईआ। उजड़दे दिसण खेड़े, साचा रंग ना कोए रंगाईआ। नाम चढ़या कोई ना बेड़े, वञ्झ मुहाणे कम्म किसे ना आईआ। जिधर तक्कीए झूठे झेड़े, झगड़ा सके ना कोए गवाईआ। सानूं सुणन वाले बथेरे, मिलण वाला नज़र कोए ना आईआ। किस दे उत्ते करीए मेहरे, किस सीस हथ्थ टिकाईआ। सारे करदे हेरे फेरे, जूठ झूठ चतुराईआ। कोटां विच्चों जन भगत दिसदे प्रभ चरणी लग्ग गए जेहड़े, जेहड़ा जम की फास कटाईआ। उहनां होणे अन्त नबेड़े, नाता कूड़ रहे ना राईआ। अज्ज दी रात सृष्टी सौणा गुर अवतार पैग़ग्बर कहिण असीं बचन करने बथेरे, मता साहिब नाल पकाईआ। दूर दुराडे आए नेड़े, घर वज्जे सच वधाईआ। भय जणाए सिँघ शेरे, भबक इक लगाईआ। सारे आ गए विच घेरे, पल्लू ना सके छुडाईआ। अग्गे मारने ना पैण गेड़े, गेड़ा मुक्के लोकाईआ। मेहरवान करे मेहरे, मेहर नज़र इक उठाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा रंग रंगाईआ। गुर अवतार पैग़ग्बर कहिण सवा पा लिआउ खण्ड घिउ, मिट्ठा घृत विच मिलाईआ। सब दा सांझा इक्को पिउ, पुरख अकाल पिता मन्नणा चाँई चाँईंआ। जिस नूं कहिंदे ख़ुदा दयो, देवणहार सर्ब सरनाईआ। आत्म नाल लगाए नेंहों, परमात्म प्रीती इक बणाईआ। दाता हो के अलख अभिउ, दु:ख भंजन होवे सहाईआ। जो आदि जुगादि रिहो, ओड़क इक अख्वाईआ। सारे ओस दी सरन पइओ, परा पसन्ती मद्धम बैखरी तों परे करे पढ़ाईआ। अमृत बरखे मेंहो, नेहों नेहों रस आप चखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा रंग रंगाईआ । गुर अवतार पैग़ग्बर कहिण एह वस्त किसे ना विके हाट, लम्भयां हथ्थ कदे ना आईआ। सानूं वी दस्सी रावी किनारे घाट, भेव अभेद खुल्हाईआ। पंज पंज गुरमुख उठो इक इक्क उँगल सब ने लैणी चाट, रस रसना वाला बणाईआ। सुत्तयां जाणा जाग, नेत्र अक्ख खुल्हाईआ। भाग
❋
❋
लग्गे काया माट, मिले माण वड्याईआ। करां हास बिलास, ख़ुशीआं ढोले गाईआ। प्रभ मिलण दी सिख लवो जाच, तरीका रिहा दृढ़ाईआ। एह सुहञ्जणी होणी रात, गुरमुखो मिले वड्याईआ। जो जम्मया सो हो जावे नास, सदा रहिण कोए ना पाईआ। एहो जिहा अग्गे किसे मिल्या नहीं कोई बाप, जो बच्चयां सेव कमाईआ। रूह बुत करे पाक, अंदरों करे सफ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। दसे उँगलां चट्टो वारो वारी, गोबिन्द दर मिले वड्याईआ। किसे दी मनसा ना रहे दुख्यारी, दुक्खां दर्दां डेरा ढाहीआ। नार कन्त ना चूड़्ही रहे ना चम्यारी, गोबिन्द रंग रंगाईआ। ना टेलर रहे ना सुनिआरी, ना चिट्टी शाही रूप वटाईआ। ना लालण रहे घुम्यारी, ना तरखाणी वंड वंडाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र नाल तराईआ। गुरमुखो सब दा सांझा हो गया वरन, बरन इक्को इक दृढ़ाईआ। इक्को सतिगुर इक्को चरण, इक्को सेवा लैणी कमाईआ। इक्को मंज़ल वेखणी चढ़न, दूजा राह ना कोए तकाईआ। चुरासी विच्चों आया तुहानूं फड़न, खोजे थाउँ थाईंआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक टिकाईआ। मिट्ठा कहे मेरा लै लओ रस, वास्ता प्रभ दे अग्गे पाईआ। जेहड़े चटदे जांदे ओह आपणे अंदर करो जस, अक्खीं मीट ध्यान लगाईआ। अक्खां खोल्ह ना लैणा तक, दृष्टी इधर ओधर ना कोए घुंमाईआ। फिर तुहाडा नाता जुड़े पक्क, अग्गे सके ना कोए छुडाईआ। जेहड़ा तुहाडे कारण आया वत्त, वतन तुहाडा वेख वखाईआ। जेहड़े इक दूजे दे उत्ते आए टप्प, आपणा पन्ध मुकाईआ। फिर गोबिन्द दा रस लवो चख, सहिसा रोग रहे ना राईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। घृत कहे मेरे विच नहीं कोई घिरना, घिरन सब दी दयां कढ्ढाईआ। जन भगतो गोबिन्द दा रस वेख के दूजे दवारे कदे नहीं फिरना, वस्त मँगण कोए ना जाईआ। प्रभ बिन अवर मन्नणा कोई फिर ना, कन्त सुहाग नज़र कोए ना आईआ। मंज़ल चढ़ के साधां पिच्छे कदी नहीं थिड़ना, आपणा मन डुलाईआ। वेखो उलटा गेड़ा गिड़ना, चारे कुण्ट दुहाईआ। हुक्मे छेड़ छिड़ना, मज्झां दा छेड़ू उह गुरु नानक दए दुहाईआ। एह समां फेर नहीं मिलणा, कोटन जुग राह तकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। घिउ कहे कोई रह ना जावे बाकी, बाक़ाइदा दयां जणाईआ। पुरख अकाल तुहाडा साथी, सोहणा संग निभाईआ। तुहाडी पुच्छे वाती, निरगुण आया चाँईं चाँईंआ। रावी दी पढ़ के पाती, गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती नारद कलयुग दी रीती वेख के हथ्थ मारदा उत्ते छाती, ज़ोर ज़ोर नाल दृढ़ाईआ। जन भगतो प्रभू दा अमृत कदे ना लभयो बाहर किसे कटोरे विच बाटी, किरपा नाल सब दे अंदरों दए चखाईआ। तुसां ते सिरफ़ हुक्म दी मन्नणी आखी, पार करना
❋
❋
उहदी वड्याईआ। जे तुसीं भगत ते मैं तुहाडा जमाती, जेहड़ी विद्या तुसीं नहीं पढ़ी ओह मज़मून दिता पढ़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, सब दा मित्र ते सब दी करे राखी, रखक हो के वेखे थाउँ थाईंआ।
१९ फग्गण शहिनशाही सम्मत ४ हरदीप सिँघ दे गृह पिंड ओगरा
रावी कहे रातीं गुर अर्जन मैनूं दिता दरस, हस्स के ल्या बुलाईआ। पिछले याद ना करीं बीते बरस, दुक्खां देणा भुलाईआ। अग्गे तेरे उत्ते तरस, मेहर नज़र उठाईआ। पूरी होई शर्त, कौल तोड़ निभाईआ। खेल वेख्या फ़र्श, वज्जी सच वधाईआ। ख़ुशी होई अर्श, अर्शी प्रीतम दया कमाईआ। तूं आपणा पूरा कीता फ़रज़, जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच करनी कार कमाईआ। गुर अर्जन किहा रावी मेरे तक्क नैण, नैणां नाल मिलाईआ। तेरे विच चरण छुहाया नरायण, नर नरायण दया कमाईआ। तेरा पवित्र होया वहिण, वहिणां मिली वड्याईआ। दूसर रिहा ना कोए तरफ़ैण, दुतिया भाउ रिहा चुकाईआ । झगड़ा मुकाया पंचाइण, पंचां मिल के गंगा गोदावरी जमना सुरस्ती ख़ुशी मनाईआ। अग्गे रहिणा नहीं तरफ़ैण, तरफ़दारी ना वंड वंडाईआ। लेखा वेखो विच बाल्मीकी रमाइण, रिषी की लिख के गया समझाईआ। जिस वेले नेत्र रोवे हिन्दवाइण, हिन्दू देण दुहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच करनी कार कमाईआ। गुर अर्जन किहा रावी तक्क लै कोने गोशे, लहिंदी दिशा ध्यान लगाईआ। जिस दी समझ कोए ना सोचे, ओह सोचां रिहा पाईआ। जिस दा दरस कोए ना लोचे, ओह दरस रिहा वखाईआ। जिस दा भाणा कोई ना रोके, भाणे विच दुहाईआ। ओह सृष्टी वाले कीते थोथे, धर्म दी धार ना कोए प्रगटाईआ। कलयुग वहिण खांदे गोते, फड़ बाहों पार ना कोए कराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच करनी कार कमाईआ। राह वेखे गुर अर्जन मेरी पुश्त पनाह लावे थापी, थपकी दे के ख़ुशी मनाईआ। तेरा प्रभू बड़ा प्रतापी, प्रताप वाला सोभा पाईआ। जिस ने कोटन तारने पापी, पतित पुनीत बणाईआ। जन भगतां कोलों इक्को मनाए आखी, पूजा पाठ दे लेखे दए मुकाईआ । याद कर जिस वेले ईसा चढ़या सी फाँसी, गल विच फाँसी ते आसी रावी वल तकाईआ। चारे कूटां घुंम के वेख्या एसे कन्ढ्ढे दिस्सया पुरख अबिनाशी, जिथ्थे सुक्के मंडे आया खवाईआ। जेहड़ी ओह कोल रखदा सी चार चार इंच दी बाटी, ओह पत्थरां थल्ले छड्डी दबाईआ। अजे तक्क हथ्थ नहीं आई लाधी,
❋
❋
खोज्यां मिलण किसे ना पाईआ। उस मुकदमे जगह तों चढ़दी दिशा नौ गज़ दब्बी ढाई फ़ुट दी डूँघी खाडी, ओसे तर्हां आस तकाईआ । गुर अर्जन किहा की दशा होई साडी, कलयुग की कार कमाईआ। क्यों भावी होई डाहढी, तत्तीआं लोहां उत्ते बहाईआ। रावी कहे हे सतिगुर, जे तत्ती लोह ते ना बहन्दो फेर मेरी कौण करदा इमदादी, एथे आ के चरण कौण छुहाईआ। मैं तां आदि तों साद मुरादी, सिध्धी सादी आपणा रूप रखाईआ। जुग चौकड़ी कीती नहीं कदी शादी, संसारी कन्त ना कोए हंढ्ढाईआ। चरण कँवल मैं जा के कदे नहीं किसे दे लागी, निउँ निउँ सीस ना कोए निवाईआ। मैनूं इक्को प्रभू दे मिलण दी वादी, मेरी आदत पिछली चली आईआ। कोई लाई नहीं समाधी, अक्खां मीट ध्यान लगाईआ। मैं इहनां विच नहीं जागी, मस्ती विच सौं के आपणा झट लँघाईआ। मैं कदी नहाती नहीं महीना माघी, पवित्र आपणा आप कराईआ। मैनूं एह गल्ल याद तेरे पिच्छों मैनूं इक सुनेहा दिता सी गुजरी जेहड़ी गोबिन्द दे बच्चयां दी दादी, दाअवे नाल समझाईआ। जिस ने खेल कराई साडी, बंस सरबंसा आपणे लेखे पाईआ। नी रावी ओह सार लए तुहाडी, अन्तिम आवे चाँईं चाँईंआ। नाल भगत सुहेले होण उस दे लागी, प्रेम प्रीती वंड वंडाईआ। जो वेखे खेल दुनिआवी बाज़ीगर ला के बाज़ी, बाजां वाला आपणे नाल मिलाईआ। तेरा तट किनारा होवे वडभागी, भागां भरीए तैनूं मिले वड्याईआ। एह समझ नहीं कोई दिमाग़ी, बुद्धी विच न कोए चतुराईआ। एह खेल नहीं कोई समाजी, समाजवाद ना कोए दृढ़ाईआ। एह प्रभ दी पुठ्ठी सिध्धी उलटी होणी कलाबाज़ी, अकल कलधारी आपणा खेल वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, लेखा जाणे आदि जुगादी, जुग चौकड़ी आपणा हुक्म वरताईआ।
१९ फग्गण शहिनशाही सम्मत ४ ज्ञान सिँघ दे घर पिंड ओगरा
रावी कहे मैं लम्मा लाया ढौंका, सतिजुग दी सुत्ती ने कलयुग अन्त लई अंगड़ाईआ। जिस वेले बलि मेरे घाट पहुंचा, मिल के ख़ुशी बणाईआ। मैं ध्यान धरया नाल शौंका, रूप अनूप वेख वखाईआ। जिस वेले चढ़या उपर नौका, नईआ इक चलाईआ। उहनूं नींद दा आया इक झोंका, हुलारा बेपरवाहीआ। हुक्म सुणया कलयुग अन्तिम अन्ता, सच सबूत ना कोए वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। रावी कहे बलि नाल सी छिआसी प्रेमी प्यारे, जोबनवन्ते नज़री आईआ। कुछ विआहे कुछ कँवारे, कुछ बुढ्ढे बाल सोभा पाईआ। जिस वेले आए
❋
❋
तट किनारे, दर ठांडे इक सुहाईआ। मेरे अन्तर आई इक विचारे, विचरके दिता जणाईआ। बलि की एह तेरे वरगे भगत सारे, मैनूं दे दृढ़ाईआ। बलि किहा एह जन्म जन्म दे दुख्यारे, कर्म करम दा रोग ना कोए गवाईआ। सारे जगत विच मेरे नाल करन प्यारे, जे प्रभू नूं मिल्यों ते सानूं दे मिलाईआ। मैं वी दस्सदा रिहा इशारे, सिफ्त महिमा वाली गाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, भेव अभेदा दए खुल्हाईआ। रावी कहे जिस वेले बलि नईआ गया उतर, उत्तर पूरब पच्छिम दक्खण ध्यान लगाईआ। जेहड़ी प्रभ दी गोली एह उस दा निक्का जिहा सी पुत्र, आयू छोटी सोभा पाईआ। नाल परोहित सी सोहणा शुक्कर, शुक्रया कहि के सीस निवाईआ। भुक्ख लग्गी ते खाण नूं मँगे टुक्कर, रोटी हथ्थ कोए ना आईआ। जंगल विच बेले विच चार पाए सारे लुकण, आपणा आप छुपाईआ। उस वेले बलि ने मुख ल्या विच बुक्कल, प्रभ चरण ध्यान लगाईआ। फेर बच्चा लग्गा रुस्सण, रो के रिहा कुरलाईआ। मेरी आंदर लग्गी टुट्टण, भुक्खा दए दुहाईआ। सिर दे वाल लग्गा पुट्टण, नैणां नीर वहाईआ। जिस वेले बलि लग्गा चुक्कण, पिच्छा ल्या बदलाईआ। फिर लग्गा पुच्छण, मैनूं कुछ दे खवाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। बलि किहा वाह मेरे भगवान, तेरी बेपरवाहीआ। मैं राजा अज्ज कोल नहीं कुझ पीण खाण, चरण तेरी सरनाईआ। हुक्म होया बलि अस्वमेध यज्ञ कर परवान, परवाना इक दृढ़ाईआ। मैं थोड़्ही दच्छना ते थोड़्हा मँगणा दान, बाकी सब कुझ तेरी झोली पाईआ। एह बच्चा इक अंञाण, एह रो के वी मैनूं रिहा सुणाईआ। मैं जल्दी पहुंचया आण, भज्जिआ वाहो दाहीआ। उने चिर नूं हलवाई आ गया राही आ गया विआह वाले घर दा पका के पकवान, आपणा पन्ध मुकाईआ। उहदे नाल सी होर जवान, दूजा साथी सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणा हुक्म वरताईआ। बलि दे नाल सी इक धर्म धार दी दासी, सेवक सेवा सच कमाईआ। उन बेनन्ती इक आखी, निउँ के सीस निवाईआ। मैं बच्चे दी करां राखी, गल्लां नाल परचाईआ। बलि किहा एह कोई खेल पुरख अबिनाशी, तेरी चले ना कोए चतुराईआ। एथे नहीं कोई सौण नूं खाटी, खटिया नज़र कोए ना आईआ। मैं दूर दुराडा मार के आया वाटी, पैंडा पन्ध मुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, धुर दा मेला आप मिलाईआ। दासी ओसे वेले कर लई लिख्त, जो बचन बलि जणाईआ। अंदरे अंदर कीती मिन्नत, प्रभ तेरी बेपरवाहीआ। जे आपणी महिमा दी देवें हिम्मत, तेरी सेवा लवां कमाईआ। पुरख अबिनाशी दिता प्यार दा खिलत, मेहर नज़र उठाईआ। जिस वेले आप आवां दया कमावां तेरा नाम होवे तृप्त, तृष्ना तृप्त कराईआ। कोल सुणदा सी अठ्ठे पहर दा चोबदार जिस दा नाम नशिष्ट, भागां विच कथा पढ़ाईआ। अंदर विचार आई की करना स्वर्ग
❋
❋
बहिश्त, सुख दी लोड़ रही ना राईआ। जे प्रभू आपणी सेवा विच मैनूं बख्शे लिख्त, मैं ख़ुशीआं नाल कमाईआ। मैनूं इहो शौक ते इहो इश्क, प्रेम इहो दरसाईआ। बाकी रहे ना कोए चिन्त, झगड़ा ना कोए वखाईआ। पुरख अकाल दीन दयाल इशारा कीता एसे धरनी एसे धरत, धौल दिता वखाईआ। जिस वेले मुड़ के आवां परत, निरगुण नूर करां रुशनाईआ। तेरी पूरी करां शर्त, मेहर नज़र उठाईआ। जगीर सिँघ दी पूरी होई पिछली अर्ज़, लेखा सब दा वेख वखाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, साचा मेला लए मिलाईआ। जिस वेले हलवाई आए नज़दीक, बच्चे होर दिती दुहाईआ। उच्ची मार के चीक, कूक दिती सुणाईआ। मैनूं कुछ खाण नूं मिले ते फेर कैहवां प्रभू दी चंगी प्रीत, बिना खाण तों कोई ना वड्याईआ। हलवाईआं विच्चों इक बचन सिँघ सी ठीक, जो अग्गे आया चाँईं चाँईंआ। असीं ते मँगण वाले भीख, प्रभ दे अग्गे झोली डाहीआ। मेरे साथी दे कोल खुरपा जिस नूं कहिंदे खौंचा चौड़ी कीती लोहे दी सीख, हथ्था लक्कड़ वाला लगाईआ। दोहां मिल के गाया प्रभू तूं मेरा मैं तेरा गीत, अन्तर अन्तर आवाज़ जणाईआ। असीं रोज पकवान पकाईए मिठाईआं बणाईए अज्ज साडे कोल नहीं कोई चीज़, बच्चा सके ना कोए रजाईआ। आसा सिँघ जिस दा पिछला ना सी जनीत, मोढ्ढे उत्ते रख के मुख उत्ते दिता कराईआ। ओह खौंचा जे साडे कोल नहीं कुछ तूं प्रभ दे कोलों कोई भिक्खया मँग लै भीख, शायद तेरे उत्ते तरस दए कमाईआ। बचन सिँघ जिहदा ना सी पिछला मजीद, मिशराणी माँ ख़ुशीआं नाल लै के गाईआ। करन लग्गा ताकीद, आ मिल के फेर प्रभ दे अग्गे दईए दुहाईआ। दोहां इकट्ठयां मारी चीक, कूक कूक के रौला दिता पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। खौंचे किहा प्रभू ओ दुनियां दे भगवान तैनूं मेरा दु:ख, मेरा ना कोई राम ना कोई काहन, मैं सीस ना किसे झुकाईआ। जिस दा जिवें दिल चौहन्दा मैनूं ओवें बणा लैंदे लोहे नूं अग्ग विच ताअ के लैण कुट्ट, कुट्ट कुट्ट के मेरी शकल देण बदलाईआ। तेरा पकवान पक्के, तेरा यज्ञ लग्गे तेरा असवमेध होवे मैनूं नाई ब्राह्मण हलवाई मोढ्ढयां ते कंधे चुक्क, जजमानां घर राजानां घर दीवानां घर जावण चाँईं चाँईंआ। तत्ती धार विच मैनूं देण सुट्ठ, छत्ती पदारथ मेरे नाल बणाईआ। प्रभू मैं सुगंध खा के कहां मैं अजे तक कुछ पाया नहीं कदे आपणे मुक्ख, सब नूं रिंन्ह बणा के रसना नाल खवाईआ। लोकी ते थल्ले नूं जांदे झुॅक, मैं उत्ते नूं प्या उठ, ध्यान तेरे वल लगाईआ। जे तूं परमात्मा ते मैं ना बोलण वाली तेरी आत्मा मेरे ते जाह तुठ्ठ, मेहर नज़र इक उठाईआ। ओसे वेले पुरख अकाल ने सति वस्तू टिकाई खौंचे दी उत्ते मुट्ठ, अनगिणत भण्डारा दिता समझाईआ। शब्द होया जा के बलि दे अग्गे सुट्ठ, सहज नाल दे जणाईआ। जे अस्वमेध यज्ञ करना आह लै चुक, अतोट अतुट नज़री
❋
❋
आईआ। सत्तां रंगां विच बन्न्ह के रखणा कदे ना जाए निखुट, सहज दिता समझाईआ। खौंचे आपणे उत्ते पिआं नूं ल्या घुट्ट, आपणा बल वधाईआ। बलि दे कोल आ के ल्या पुच्छ, की तूं बलि राजा, छत्रधारी नौ खण्ड पृथ्मी दा मालक, दीन दुनी दा दाता, महारिषी महामुनी महाअवधूत महापंडत महाजोगी महाजुगीशर महातपीश्र महारखीशर कि महाकवीशर कि धरती माता दा ईशर, जो सब नूं रोज़ी रिहा खवाईआ। बच्चा फेर लग्गा चीकण, बलि सोचण लग्गा वधीकण, हुण शांत तैनूं करावां कीकण, वजह नज़र कोए ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणी दया कमाईआ। खौंचे ने किहा जिस वेले मैं बलि दे अग्गे रखी समग्री, धुर दी वस्त टिकाईआ। मैं निर्मल जोत तक्की दो जहान अकग्री, अकांत नज़री आईआ। फेर वेख्या सतिजुग त्रेता द्वापर हुंदी बदली, बदला सब दा रिहा चुकाईआ। फिर तक्कया पुरख अकाल नज़री आया अदली, इन्साफ़ इक कमाईआ। फेर वेख्या मेरे चुक्कण वाल्यां आसा सद लई, अन्तर अन्तर मेल मिलाईआ। की तुसां सेवा करनी अज्ज लई, कि होर वी आस वधाईआ। दोहां किहा प्रभू जिस वेले तूं मात आवें सानूं ज़रूर सद्द लईं, आपणा मेल मिलाईआ। इन्हां कानिआं काहीआं विच्चों कढ्ढ लईं, एहो तेरी वड्याईआ। वेखी किते संसार दी माया विच ना छड्ड लईं, अभुल्ल ना कदे भुलाईआ। तूं आदि अन्त रहवीं सदा जग लई, जागरत जोत कर रुशनाईआ। असीं मँग इक्को मँग लई, मांगत हो के झोली डाहीआ। किरपा कर के आपणे नाम रंग लईं, रंगत इक रंगाईआ। जे असीं भुल्ल जाईए तूं सुत्तयां नूं सानूं सद्द लईं, सद्दा आपणा नाम सुणाईआ। खौंचे वाले किहा, मित्रा तूं ते ख़ाली हथ्थ तूं भावें भज्ज जाईं, मैनूं भज्जण दी लोड़ रहे ना राईआ। दोहां दी जिद वध गई, इक दूजे नूं बोलण चाँईं चाँईंआ। जे मैं भज्जां ते तूं वी एसे खौंचे नूं छड्ड जाईं, तेरा माण रहे ना राईआ। जे विहार भुगते फेर ओस प्रभू नूं मन्न लईं, जेहड़ा वायदे पूर कराईआ। खौंचे वाले किहा तूं वी भावें घर नूं जावीं कम्म लई, जगत मोह वधाईआ। जे तेरी मनसा ओस ने बन्न्ह लई, फेर मन्नी बेपरवाहीआ। जे दोहां दी जोड़ी बणा के आपणे दवारे सद्द लई, हुक्मे हुक्म सुणाईआ । फिर विछड़ीए ना कदे जग लई, जगत तृष्ना ना कोए वधाईआ। जे जीउंणा एसे स्वासां दे दम लई, जेहड़े स्वास तोड़ ना कोए निभाईआ। जे जीउंणा धी पुत्र मात पित भाई भैण साक सज्जण दे चम्म लई, चम्म दृष्टी होर वधाईआ। जे जीउंणा घर दयां रोग सोग चिन्ता दु:ख ग़म लई, ग़मख़ार ना मिले धुर दा माहीआ। अज्ज तों पक्की गंढ्ढ कन्नी बन्न्ह लईं, अग्गे सके ना कोए खुल्हाईआ। जे जीउंणा ते ओस श्री भगवन लई, जो भाग हिस्सा पिछला झोली पाईआ। बचन सिंहां कोई सद्दया नहीं तैनूं डंन लई, पैंडा दूर दुराडा पवाईआ। आसा सिंहां जोड़ जोढ़या किसे गल्ल लई, अग्गे खेल की वरताईआ।
❋
❋
विहार होणा रावी दे जल लई, बूँद बूँद तरसाईआ । जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, मेहर नज़र इक उठाईआ। रावी कहे मेरा जल होणा पवित्र, मिले माण वड्याईआ। अमृत धार आवे नितर, दुरमति मैल धवाईआ। मेरा अगला मिटे फ़िकर, चिन्ता रहे ना राईआ। जन भगतां जोड़ जुड़ा के चोटी चढ़ के सिख़र, वेखणा इक्को माहीआ। जेहड़ा गल लगावे भरिआं चिक्कड़, पापां करे सफ़ाईआ। कदे ना होवे भिट्टड़, कोझयां कमल्यां गोद उठाईआ। सो स्वामी बणे मित्र, प्यारा इक अख्वाईआ। सब दी पूरी करे इच्छत, निरिच्छत हो के वेख वखाईआ। जेहड़ी चार जुग दी पूरब लिख्त, लहिणा सब दा दए भुगताईआ। प्रभ दी निन्दया क्या कोई करे निन्दक, निंदण विच कदे ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद आपणी कार कमाईआ। रावी कहे जिस दिन आवे फग्गण चवी, सच दयां सुणाईआ। प्रभ ने लिख्त लिखाउणी नवीं, नवीं धार जणाईआ। बचन सिंहां ओदण फेर ना छन्ना विच सवीं, आसा सिँघ नाल बुलाईआ। जिस वेले लंगर लई तपण लग्गे तवी, तुसां दाल सब्ज़ी विच खौंचा देणा टिकाईआ। लेखा लिखण डहि पए रवी, वक्त साढे पंज सोभा पाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, मेहरवान मेहरवान मेहरवान मेहर नज़र इक उठाईआ।
कमाद दा रस सारे आईए चूप, रसना नाल रस फेर कुछ नज़र ना आईआ। ओस वेले स्वाद नाल मिट्ठा कर के सारे रहे सी सूट, रस अंदरे अंदर लँघाईआ। ख़ुशी नाल पैरों किसे गुरगाबी लाही जुत्ती लाही किसे लाहे बूट, चप्पलां लाह के मूँह हिलावण चाँईं चाँईंआ। मस्ती विच ख़ुशी विच हुलारे रहे झूट, ज़बान सोहणी सेव कमाईआ। ओस ख़ुशी विच रसना स्वाद विच सारयां दे पिछले फ़िकर गए सी छूट, आलस निंदरा नेड़ किसे ना आईआ। काया दे अंदर बड़ी वड्डी टूप, जिस नूं भर के तृप्त ना कोए कराईआ। बाहरों स्वाद लैंदे ते अंदरों बाहर स्वासां दी मारदे फूक, साह ज़ोर ज़ोर बाहर कढ्ढाईआ। जे इन्हां रसां नाल मानस जन्म दा कम्म आ जावे सूत, फेर सतिगुर दी लोड़ रहे ना राईआ। तुहानूं पता नहीं चूपो गन्ने नाल पहरा होवे बन्दूक, हस्सदे गए ते हस्सदे आए कर के कूच, रमज़ वाली रमज़ ना किसे समझाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, मेहर नज़र इक उठाईआ। गुरमुखो जितने स्वाद उतना डर, भय राए धर्म रिहा वखाईआ। जे मिट्ठा रस खा के, सुख पा के, धन लगा के, सचखण्ड हो जाण जीव आबाद, फिर प्रभ दे याद करन दी लोड़ रहे ना राईआ। एसे रस तों डर के जंगलां विच चले जांदे सन्त साध, घर बाहर
❋
❋
कर बरबाद, भुक्ख प्यास विच आपणा झट लँघाईआ। जिस वेले उन्हां नूं वी इन्हां रसां दी आउँदी याद, फिर ओह ना जिज्ञासू रहन्दे ते ना साध, जीवण कम्म किसे ना आईआ। गन्ना कहे भगतो जाइओ जाग, मैं सब नूं रिहा जगाईआ। मेरा हिस्सा ते तुहाडा भाग, लहिणा दोहां दा, लेखा दोहां दा, थाउँ थाईंआ। तुहाडा स्वाद ते मेरा खाज, तुसीं मैनूं खा के आपणी ख़ुशी मनाईआ। जे तुहानूं कोई खावे ते फेर उसदा की दयोगे जवाब, मैनूं दयो दृढ़ाईआ। वेखो मैनूं मिट्टी विच दब्बदे, उत्ते भार नाल मारन सुहाग, जे कोई सिरा बाहर रह जाए फेर देण दबाईआ। गुरमुखो जिंनां चिर मिट्टी विच मिट्टी ना होवां उनां चिर कदे ना मिले प्रभू महाराज, जो आदि जुगादि जुग चौकड़ी दा पिता माईआ। तुसीं सारे बण जाओ इक समाज, जिस तर्हां साडा सारयां दा इक धरती दे उत्ते रहिण वाल्यां दा रस मिट्ठा नज़री आईआ। प्रेम प्यार दी सिख लओ जाच, धुर दा हुक्म लओ वाच, मनुआ करे ना कोई नाच, जगत वासना ना कोए हल्काईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दी सिख्या इक सिखाईआ।