पुस्तकालयभाग २२

२१ सावण शहिनशाही सम्मत ७ जगजीत सिँघ दे नवित हरि भगत दवार जेठूवाल

बावन कहे मेरा बिरध रूप इतना, ब्राह्मण ब्रह्म समझ किसे ना आईआ। मैं लेखा लिख्या वेखां मानव धार बिधना, बिध आपणी ना किसे जणाईआ। पता नहीं किस बिध समां लँघया इतना, सतिजुग तों कलयुग रूप बदलाईआ। जिस दा खेल जगत किसे ना दिसना, दहि दिशा वेखण कोए ना पाईआ। उस भगतां वंडाउणा हिस्सना, हिस्सेदार इक हो आईआ। जिस दा लेख किसे ना लिखणा, कातब कलम ना कोए वड्याईआ। ओह वेस वटाए नित नवितना, जुग जुग आपणी कार कमाईआ। सच सुहेला बणे मितना, मित्र प्यारा धुरदरगाहीआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दी करनी कार कमाईआ। बावन कहे जेहड़ा बल दा बल वाला दरबान, दर साचे सोभा पाईआ। उस कीता चरण ध्यान, ध्यान ध्यान विच्चों बदलाईआ। जे कर मेरे गृह आवे भगवान, हरि भगवन बेपरवाहीआ। दर्शन करां महान, नेत्र नैण अक्ख उठाईआ। झट बावन कीती पहचान, अन्दरे अन्दर वेख वखाईआ। बेनन्ती अरदास कर परवान, शब्दी हुक्म नाल जुड़ाईआ। निगह मार के जगत जहान, कलयुग अन्तिम राह तकाईआ। जिस वेले आप होवां मेहरवान, मेहर नज़र नज़र उठाईआ। तेरी आशा करां परवान, परम पुरख हो के आपणा रंग रंगाईआ। साथ बख्शां राज राजान, बलि बलधारी जोड़ जुड़ाईआ। सच धर्म दा धर्म बणावां निशान, ना कोई मेटे मेट मिटाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दा भेव आप चुकाईआ। बावन अन्तर अन्तर दिता इशारा, शब्दी शब्दी शब्द धार जणाईआ। ओह वेख कलयुग अन्त किनारा, नईया नौका पार ना कोए कराईआ। चार वरन होण आवारा, सिर हथ्थ ना कोए टिकाईआ। मेरा सरूप सरगुण निरगुण होए दोबारा, दोहरी धार जणाईआ। खेल खेलां विच संसारा, संसारी भण्डारी सँघारी संग रखाईआ। लेखे लावां बलि दवारा, दर आपणा हुक्म वरताईआ। तेरा जन्म कर्म नाल रखां सतिगुर धारा, सतिगुर सति सति सति सरनाईआ। सम्मत शहिनशाही सत्त इक्की सावण होए दिहाड़ा, वक्त वक्त नाल वड्याईआ। जगजीत जीत नाम तुम्हारा, तुरत आपणा जोड़ जुड़ाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दी करनी कार कमाईआ। बावन जगत जहान शब्दी धार घुंमा, चारों कुण्ट वेख वखाईआ। कलयुग अन्त सृष्टी होणी कौड़ी वांग तुंमा,

❋

❋

तुख्म तासीर सारे जाण बदलाईआ। किसे दी खुल्ल्हे मूल ना सुन्ना, सुन्न समाध ना कोए खुल्हाईआ। किसे मालक नज़र नहीं आउणा कुन कुना, कायनात रोवे मारे धाईआ। किसे गाँ सूर खाणा किसे छत्रा बक्करा दुम्बा, बचया रहिण कोए ना पाईआ। चोबदार तूं होणा इक नंन्हां जेहा मुन्ना, बालक बालक रूप सखाईआ। तेरे अन्दर बख्शणा इक गुना, गुणवन्त दए वड्याईआ। एसे करके जगजीत सिँघ ने यारां सौ सतासी वार सतिगुर दा चरण चुम्मा, अज्ज तक गिणती सारी लई गिणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दा हुक्म इक वरताईआ। बावन किहा प्रभ दा खेल होणा अपारा, अपरम्पर दयां जणाईआ। जिस वेले कलयुग अन्त बलि दे गृह बणया गुरमुख दवारा, गुर गुर धार जणाईआ। उस वेले तेरा लेखा दस्सां सारा, सहिज नाल सुणाईआ। दो इक इक्की करनी निमस्कारा, सम्मत शहिनशाही नौ दए वड्याईआ। फेर इक सौ इक गुरसिख मालवे विच्चों करना त्यारा, त्रैगुण अतीता आपणा रंग रंगाईआ। इक्की इक्की सब दे गल पाए होवण हारा, रुपा आपणा रंग वखाईआ। एह खेल सच्ची सरकारा, पन्द्रां पन्द्रां आपणी गंढ रखाईआ। अस्सू तिन्न होवे दिहाढ़ा, अग्गे थित ना कोए वधाईआ। खेल करे धुर दा लाड़ा, वस्त्र केसरी सोभा पाईआ। सब ने मंगण आउणा वाड़ा, गुरमुख आपणी आस रखाईआ। कुछ लहिणा पूरा करना जो बलि दा पिछला उधारा, दर आपणे घर सुहाईआ। उस दा नीले वस्त्रां नाल होणा शृंगारा, चन्न सितार निशान मथ्थे विच रखाईआ। पहली कड़ाही चुक्के गारा, नीहां हेठ दबाईआ। फेर बलि दी गोली ल्याए पंज छुहारा, लम्मा छोटा ना कोए वड्याईआ। गुरमुख सिँघ लम्मा पै के बणे लिखारा, नैण असमान वल्ल टिकाईआ। इक सौ इक गुरमुख बोलण जैकारा, ज़ोर ज़ोर नाल जणाईआ। सुरजीत सिँघ खुल्हा छड्डया होवे दाहड़ा, वाल पिच्छे नूं लटकाईआ। अमरजीत पगड़ी नूं रंग लावे लाल गाड़्हा, डब्ब रहिण कोए ना पाईआ। गुरदर्शन कौर रज़ाई दा खड़ना इक उछाड़ा, पीले रंग रंगाईआ। चेला सिँघ कोल तेलीआं वाला होवे ताड़ा, खब्बे हथ्थ विच लटकाईआ। सरूप सिँघ वजाए सितारा, उँगली उँगली नाल हिलाईआ। पंज प्यारे शब्द गावण इक्को वारा, वाहवा तेरी बेपरवाहीआ। पंज दरबारी सज्जे गुट्ट ते लावण इक इक बिन्दी गारा, गहर गम्भीर जणाईआ। रणजीत कौर नाल सहेलीआं लै के अठारां, पुज्जणा चाँईं चाँईंआ। एह खेल करे हरि करतारा, करनी दा करता कार कमाईआ। बधक ने मोढे उत्ते चुक्कया होवे झाड़ा, कंडयां वाला सोभा पाईआ। मलवईए लावण सच अखाड़ा, गीत ख़ुशीआं वाले गाईआ। अजीत सिँघ मोढे चुक्कया होवे कुहाढ़ा, बटाले विच्चों लै के आईआ। किशन सिँघ वजाउंदा आवे दोतारा, राग नानक धार गाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दी करनी कार कमाईआ। बावन

❋

❋

कहे एह खेल करनी प्रभ ने नन्गी, ओहला नज़र कोए ना आईआ। सदी चौधवीं दी गोली बणया होवे रूप चंगी, चन्द सितार नाल वड्याईआ। दविन्दर साथ होवे संगी, नैण कज्जल धार सुहाईआ। सत्त सहेलीआं दी डार होवे लम्बी, वस्त्र इक्को रूप बणाईआ। कपूर सिँघ ने बाणा पहनणा जंगी, किहर सिँघ जोड़ जुड़ाईआ। नाज़र सिँघ ने अलाणी डाहुणी मंजी, सभा विच टिकाईआ। सौदागर सिँघ बैठा होवे उत्ते कंधी, आप आपणा आप टिकाईआ। माझे मालवे दुआबे जम्मू इक इक कन्नी होवे गंढ्ढी, गंढ्ढ सांझी दए वखाईआ। जन भगतां दी धार गुरमुखां दा राह दस्से डण्डी, डण्डावत इक्को इक जणाईआ। सतिगुर शब्द शब्द सतिगुरु आदि जुगादि पखण्डी, जिस दा भेव कोए ना पाईआ। जिस दी आयू जुगा जुगन्त कदे ना लँघी, अन्त कहिण कोए ना आईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दा हुक्म इक सुणाईआ। बावन कहे चोबदार तेरी आसा पूरी, पूरन पुरख दए कराईआ। हाज़र हो के विच हज़ूरी, हज़रतां तों परे दए दृढ़ाईआ। जल्वागर जल्वा बख्श के नूरी, नूर नुराना चन्द चमकाईआ। सुरजीत कौर बणा के पंज पूड़ी, पंजां गुरमुखां दए खवाईआ। फेर चरण लावे धूढ़ी, धूढ़ी मस्तक नाल छुहाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दा हुक्म इक वरताईआ। सतिगुर शब्द कहे मैं सब किछ जाणदा, जानणहार अख्वाईआ। मैं भगत दवारे विच्चों नौ गुरमुख पछाणदा, जो ख़ुशीआं नाल जावण चाँईं चाँईंआ। खेल तक्कण श्री भगवान दा, की भगवन आपणा रंग रंगाईआ। जन भगतां लेखा दए आपणे दान दा, दानी दाता आप अख्वाईआ। तेजभान रूप बणया होवे काहन दा, मोर मुक्ट सीस टिकाईआ। लाल सिँघ खेल करदा आवे धर्म निशान दा, निशाना मोढ्ढयां उत्ते रखाईआ। ऊधम सिँघ जाप करदा आवे श्री भगवान दा, जो शहिनशाह अगम्म अथाहीआ। जिस वक्त नूं जगत जहान नहीं कोई जाणदा, बुद्धी चले ना कोए चतुराईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दी आपणी कार कमाईआ। सतिगुर शब्द कहे मैं आदि जुगादी संगी, सच्चा संग निभाईआ। जेहड़ी गुरदयाल सिँघ दी नारी दिसे रंडी, रंडेपा जगत वाला हंढाईआ। उस दी सेवा लाउणी लंगर विच इक कन्न दी डण्डी, डण्डावत अगली दए बदलाईआ। फेर लेखा मुक जाए विच्चों वरभण्डी, ब्रह्मण्ड खण्ड तों पार वज्जे वधाईआ। अगली खेल होर बड़ी चंगी, सतिगुर चंगी तरह जणाईआ। जन भगतां अन्दर वासना रहे ना गंदी, दुतीआ भाउ दए मिटाईआ। सब दे अन्दरों सतिगुर प्यार विच पवण आवे ठंडी, अग्नी तत ना लागे राईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, आदि जुगादि सूरा सरबंगी, बीर सूर इक अख्वाईआ।

❋

❋

२८ सावण शहिनशाही सम्मत ७ हरि भगत दवार जेठूवाल कम्म करन वाले गुरसिक्खां नवित

हरिजन प्यार विच झोना धान लाउंदे मुंजी, सेवा सति सच कमाईआ। जिन्हां दी आत्मा अन्तर रहे ना सुंञी, सुंञ मसाण दा डेरा ढाहीआ। साचे नाम दी ला के कुंजी, कंचन गढ़्ह दए वड्याईआ। नाभी कँवल कर के ऊंधी अमृत रस दए भराईआ। जेहड़ी ख़ाहिश रसना नाल कूंदी, स्वास स्वास वज्जे वधाईआ। मुहब्बत बख्शे लूं लूं दी, साढे तिन्न करोड़ आपणा रंग वखाईआ। इक्को वड्याई शब्द सतिगुरु दी, गुरु गुरदेव होए सहाईआ। जिस दी रीती आदि आदि शुरू दी, शरअ दा मालक इक अख्वाईआ। अग्गे तोर अगम्मी तुरूगी, तुरत आपणी वंड वंडाईआ। शब्द दी सुरत शब्द निरत जुड़ूगी, जोड़ी सतिगुर आप बणाईआ। कलयुग कूड़ी क्रिया रुढ़¼गी, शौह दरया आप डुबाईआ। इक्को धर्म दी आशा फुरूगी, फ़ुरने ममता दए चुकाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दी करनी कार कमाईआ। सतिगुर शब्द कहे भगतो मैं वी बड़ा कामा, जुग जुग प्रभ दी सेव कमाईआ। मैनूं गाउंदे रहे कृष्ना रामा, सीता राधा आपणी धार दरसाईआ। मैनूं पैग़म्बरां कीतीआं सलामा, सजदयां विच सीस निवाईआ। मैनूं नानक किहा सतिनामा, सति सति वज्जी वधाईआ। मेरा वाहिगुरु फ़तिह डंक दमामा, दो जहानां करे शनवाईआ। ब्रह्मण्ड संदेश महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवाना, भगवन आपणी कार कमाईआ। हरिजन बणा के सच दवार दे सच निशाना, निशाना आपणा इक प्रगटाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, सच दा हुक्म इक वरताईआ। सतिगुर शब्द कहे मेरी आदि अन्त दी यारी, याराना प्रभ दे नाल रखाईआ। मेरी जुग जुग दी वफ़ादारी, बेवफ़ा ना रूप दरसाईआ। मेरी प्यार मुहब्बत दी सिक्दारी, सिर सिर हुक्म सुणाईआ। मेरे काग़ज़ कलम लिखारी, गुण गावण चाँईं चाँईंआ। मेरा जगत जहान पुजारी, पूजा विच ध्यान रखाईआ। मेरी सिफ्त सब तों बाहरी, जिस नूं समझे कोए ना राईआ। मेरा मालक इक निरँकारी, निरवैर अगम्म अथाहीआ। तुसीं उसे दे दर दे दर्द भरे पुजारी, दर दरवेश हो के आपणी सेव कमाईआ। मुहब्बत विच करे ना कोए ग़द्दारी, गदागर ना कोए अख्वाईआ। इक्को माण नर नारी, नर नरायण आपणा रंग रंगाईआ। तुहाडा लेखा लग्गे ओस सच सच्चे दरबारी, जिथ्थे इक्को नूर जोत रुशनाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, सद देवणहार वड्याईआ। सतिगुर शब्द कहे मैं जुग जुग सेवा करदा, धुर दी करनी कार कमाईआ। सतिजुग त्रेता द्वापर बणया रिहा बरदा, कलयुग निउँ निउँ लागां पाईआ। अट्ठे पहर रिहा डरदा, नेत्र नैण ना अक्ख उठाईआ। सरन सरनाई इक्को पर्दा, ढहि ढहि सीस निवाईआ। तूं मालक ख़ालक प्रभू साचे घर दा, गृह तेरे वज्जे वधाईआ। तेरा रूप अगम्मा नर दा, नर

❋

❋

नरायण तेरी सरनाईआ। तूं लेखा जाणे चोटी जड़ दा, चेतन तेरा राह तकाईआ। जन भगतो पुरख अबिनाशी जन भगत सुहेले सदा वरदा, वर घर आपणा इक दरसाईआ। पल्लू गंढे आपणे लड़ दा, लाड़ी मौत तों पल्ला दए छुडाईआ। जो हरिजन हरि दर साची सेवा करदा, सच सति विच समाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, मालक दिसे सांझे घर दा, सचखण्ड निवासी सच दवार इक्को इक सुहाईआ।

३० सावण शहिनशाही सम्मत ७ कपूर सिँघ दे गृह
मोगा शहर ज़िला फ़िरोज़पुर

नारद कहे ख्वाजा तूं बड़ा तपी, जलधारा विच आपणा आसण लाईआ। मैं तेरा लेखा वेख्या सदी चौधवीं नाल हिस्सा पत्ती, पतिपरमेश्वर दिता दृढ़ाईआ। जिस विच फ़र्क रहे ना रती, रत्न अमोलक हीरे तेरी वड वड्याईआ। ख्वाजा कहे नारदा तूं बड़ा गप्पी, ब्राह्मणा ऐवें रिहा जणाईआ। पुराणी रीती तेरी नहीं कोई छपी, छुपी नज़र कोए ना आईआ। तूं पाणी देंदा रिहों मेरी धार विच्चों लप्पी, सूर्या भेंट चढ़ाईआ। एह गल्ल याद कर लै जेहड़ी गोबिन्द नाल तेरी पक्की, पक्की दयां सुणाईआ। जिस वेले सरसा धार सी टप्पी, वहिणां विच्चों वहि के आपणी खेल खिलाईआ। की कौल इकरार होया ख़ुशीआं नाल दस्सीं, दहिसर दा लेखा लेख समझाईआ। की आशा रखी काहन कृष्न हठी, जमना तट तट वड्याईआ। किस कारन राधा फिरी नट्ठी, ओढण सीस ना कोए रखाईआ। की निरअक्खर धार पढ़ी पट्टी, ज़ोर ज़ोर नाल सुणाईआ। कृष्न निगह मारी राधा हस्सी, ख़ुशी ख़ुशी विच्चों बदलाईआ। जिस वेले नानक दी धार लेखा दस्से जुग छत्ती, छत्ती रागां विच वड्याईआ। फेर गोबिन्द सुत दुलारे भेंट चाढ़्हे हथ्थीं, हथ्थ ख़ाली जगत वखाईआ। पुरख अकाल आवे बेपरवाह फेर समर्थी, कुल मालक नूर इलाहीआ। तेरा मेरा खेल वेखो अक्खीं, अक्खरां तों बाहर आपणी सिफ्त सालाहीआ। भाग लगावे कुल्ली कक्खीं, कक्खो लख लख बणाईआ। जिस दी धर्म दी धार भगत आत्मा होणी सख़ी, सुख़न सब दे पूर कराईआ। सब दी पैज जावे रखी, सिर आपणा हथ्थ टिकाईआ। सदी चौधवीं वेले अन्तिम फिरे नस्सी, भज्जे वाहो दाहीआ। शरअ दी तोड़े आण के रस्सी, रस्ता इक्को दए वखाईआ। दो जहानां नगर खेड़ा इक्को करे बसी, बस्ती इक्को इक प्रगटाईआ। दो जहान चरणां हेठां देवे झस्सी, झलक बख्शे धुरदरगाहीआ। सिफ्त सालाह सतिगुर शब्द करे जस्सी, जस वेद पुराण

❋

❋

कहिण कोए ना पाईआ। ख्वाजा कहे पंडता उस वेले पंडत पांधे मुल्ला शेख़ मुसायक सारे होवण शक्की, शिकवा सके ना कोए मिटाईआ। इक्को मालक ख़ालक प्रितपालक वाहिद हकी, हकीकत दा दाता धुरदरगाहीआ। शब्द सुनेहड़ा कलमा कायनात सुणाए ख़बर अच्छी, बेख़बरां ख़बर जणाईआ। लेखा पूरा करे मत्तस जो रूप धारया मच्छी, दस्म अवतर अवतरा आपणा लेखा पूर कराईआ। निगह मारे लहिणा देणा पूरा करे विष्नूं धार लच्छमी लच्छी, लच्छण सब दे खोज खुजाईआ। ब्रह्मण्ड खण्ड पुरी लोअ आकाश पाताल गगन गगनंतर सारे जाणे कच्छी, कच्छ दा लेखा रहे ना राईआ। बौहड़ी उस वेले शरअ नूं पैणी ग़शी, गशत करन वाला अवतार पैग़म्बर गुरु नज़र कोए ना आईआ। तूं नीवां हो के निरमाणता विच बचीं, बच्चा बण के आपणा झट लँघाईआ। नारद कहे ख्वाजे एह कोई कथा कहाणी नहीं कच्ची, कच्ची गंढ ना कोए पवाईआ। जिस ने सृष्टी जगत जहान रची, रचना आपणी वेख वखाईआ। तूं आपणा वञ्झ मुहाणा चक्कीं, बिन कंध्याँ कंध उठाईआ। फेर मैं वेखां तूं किस दवार दा तपी, तपस्सया कवण कमाईआ। हथ्थ नाल मैं मिलावां हथ्थी, हथेली तेरे नाल जुड़ाईआ। जेहड़ी कथा कहाणी अकथी, कथ के दयां सुणाईआ। सब दी धार होणी बेवसी, बन्धन विच ना कोए बंधाईआ। प्रभ दा प्रभू दा दर्शन होणा मसीं, मसीह कूक के गया जणाईआ। जोती जोत सरूप हरि, आप आपणी किरपा कर, करे खेल साचा हरि, निहकलंक नरायण नर, महाराज शेर सिँघ विष्नूं भगवान, आदि जुगादि जुग चौकड़ी हुक्मे अन्दर सब नूं करे वसी, वास्ता वाबस्ता हो के आपणे नाल जुड़ाईआ।